Sau 72 giờ ngừng bắn Nga–Ukraine, điều gì xảy ra tiếp?

Điều đó không có nghĩa mọi khu vực mặt trận đều diễn biến giống nhau. Một số bản tin ghi nhận có sự lắng xuống của các đợt tấn công quy mô lớn, hoặc chưa có cuộc tấn công lớn nào được báo cáo, trong khi hai bên vẫn nói phía còn lại vi phạm ^[4][6]. Vì vậy, cách hiểu thận trọng hơn là: lệnh ngừng bắn này chưa bao giờ trở thành một trạng thái đình chiến ổn định và được hai phía cùng chấp nhận.

Vì sao lệnh ngừng bắn mong manh ngay từ trước hạn chót

Ukraine nói drone, bom và pháo kích của Nga đã đánh vào các khu vực dân sự ở Kharkiv, đông bắc Ukraine, và Kherson, miền nam Ukraine, trong ngày thứ Hai, làm ít nhất hai người thiệt mạng và bảy người bị thương ^[8]. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cũng nói Nga không tuân thủ lệnh ngừng bắn và không thực sự cố gắng làm như vậy ^[4][9].

Nga đưa ra cáo buộc ngược lại. Bộ Quốc phòng Nga nói Kyiv đã vi phạm lệnh ngừng bắn hơn 1.000 lần, theo các bản tin dẫn truyền thông nhà nước Nga ^[5][8]. Một số bản tin khác mô tả lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian đã chịu sức ép nghiêm trọng ngay từ ngày thứ hai, khi cả hai bên cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công cuối tuần ^[13].

Các nguồn được dẫn không xác lập được một con số vi phạm mà cả hai bên cùng công nhận, cũng không kết luận bên nào vi phạm trước. Nhưng chúng cho thấy một điều rõ ràng: trước khi thời hạn kết thúc, cả hai chính phủ đã coi lệnh ngừng bắn là vấn đề đang bị tranh cãi ^[8][13][14].

Những tín hiệu cần theo dõi tiếp theo

• Thông báo gia hạn hoặc một lệnh ngừng bắn thay thế. Dấu hiệu rõ nhất cho thấy tình hình đổi hướng sẽ là một tuyên bố công khai kéo dài thời gian tạm ngừng bắn, hoặc thay bằng một thỏa thuận mới. Các bản tin được dẫn chưa xác nhận điều này khi hạn chót đến gần ^[8][14].
• Nỗ lực đàm phán do Mỹ hoặc châu Âu thúc đẩy. Các bản tin cho biết giới chức Mỹ và châu Âu đang cân nhắc cách đưa Moscow và Kyiv vào các cuộc trao đổi tiếp theo ^[8].
• Trao đổi tù binh. Thỏa thuận ban đầu bao gồm kế hoạch trao đổi 1.000 tù binh từ mỗi bên ^[1]. Nếu kênh nhân đạo này có tiến triển, đó vẫn là tín hiệu đáng chú ý ngay cả khi giao tranh trên diện rộng tiếp tục.
• Báo cáo từ tiền tuyến và khu vực dân sự. Ukraine nói các cuộc tấn công đã xảy ra ở Kharkiv và Kherson, trong khi Nga tiếp tục cáo buộc Ukraine vi phạm ^[8]. Các báo cáo kế tiếp sẽ cho thấy việc lệnh ngừng bắn hết hạn dẫn tới leo thang rõ rệt hay chỉ là sự tiếp nối của một trạng thái vốn đã rất mong manh.

Điểm mấu chốt

Sau khi lệnh ngừng bắn hết hạn, các thông tin hiện có nghiêng về kịch bản giao tranh và cáo buộc qua lại tiếp diễn, trừ khi một thỏa thuận mới được công bố. Một hướng đi khác sẽ cần bước đi ngoại giao cụ thể: gia hạn chính thức, lệnh ngừng bắn thay thế, thông báo đàm phán, hoặc tiến triển nhìn thấy được trong kế hoạch trao đổi 1.000 tù binh lấy 1.000 tù binh ^[1][8][14].