Loạt tên lửa Triều Tiên phơi bày giới hạn trong nỗ lực tiếp cận Kim Jong Un của ông Trump

Triều Tiên đã phóng hơn 10 tên lửa đạn đạo tầm ngắn từ khu vực Bình Nhưỡng về phía vùng biển phía đông bán đảo Triều Tiên vào ngày 20/8, theo giới chức Hàn Quốc và Nhật Bản. Vụ phóng diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông dự kiến gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un vào cuối năm nay.

Seoul lên án động thái này, triệu tập cuộc họp an ninh khẩn cấp và yêu cầu quân đội duy trì trạng thái sẵn sàng cao. Nhật Bản cũng phát các cảnh báo liên quan đến tên lửa.

Tuy nhiên, thời điểm vụ phóng không đủ để khẳng định tên lửa được phóng chỉ vì những phát biểu của ông Trump. Sự việc diễn ra khi Mỹ và Hàn Quốc đang tiến hành phiên bản rút ngắn của cuộc tập trận Ulchi Freedom Shield—một hoạt động thường niên mà Bình Nhưỡng lâu nay mô tả là cuộc diễn tập chuẩn bị xâm lược.

Cách lý giải thuyết phục hơn là vụ phóng kết hợp cả tín hiệu chính trị lẫn thử nghiệm quân sự: Triều Tiên phản đối cuộc tập trận của liên minh, đồng thời phô diễn khả năng khai hỏa một loạt tên lửa tập trung khi lực lượng đồng minh đang được huy động.

Điều gì đã xảy ra trong vụ phóng mới nhất?

Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc cho biết đã phát hiện khoảng một chục tên lửa đạn đạo tầm ngắn được phóng từ khu vực Bình Nhưỡng vào khoảng 17 giờ. Các tên lửa bay về phía vùng biển phía đông bán đảo Triều Tiên, với tầm bay được ước tính khoảng 300–320 km. Giới chức cho biết quá trình phân tích, trong đó có phối hợp với các quan chức Mỹ, vẫn đang được tiến hành.

Văn phòng tổng thống Hàn Quốc gọi vụ phóng là hành động nghiêm trọng, đồng thời cho rằng đây là sự vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Seoul đã tổ chức cuộc họp an ninh khẩn cấp với sự tham dự của các quan chức quốc phòng và quân đội, trong khi lực lượng vũ trang tăng cường giám sát để đề phòng các vụ phóng tiếp theo.

Vì sao cuộc tập trận Ulchi Freedom Shield là yếu tố then chốt?

Cuộc tập trận Ulchi Freedom Shield năm 2026 ban đầu dự kiến diễn ra từ ngày 17 đến ngày 27/8. Sau khi ông Trump yêu cầu giảm đáng kể mức độ tham gia của Mỹ vào ngày 16/8, hai đồng minh rút ngắn cuộc tập trận xuống còn 5 ngày, kết thúc vào ngày 21/8, đồng thời thu hẹp một số hoạt động huấn luyện thực địa.

Ông Trump nói các cuộc tập trận vừa tốn kém vừa gửi tới Triều Tiên một tín hiệu “không phù hợp và thù địch”, đồng thời viện dẫn mối quan hệ của ông với ông Kim. Sau đó, một quan chức Nhà Trắng cho biết ông Trump sẵn sàng gặp lại nhà lãnh đạo Triều Tiên vào thời điểm thích hợp, nhưng chưa có ngày cụ thể và cũng chưa bắt đầu kế hoạch chính thức nào.

Với Bình Nhưỡng, việc giảm quy mô không xóa bỏ lý do phản đối cốt lõi. Triều Tiên từ lâu lên án các cuộc tập trận Mỹ–Hàn là sự chuẩn bị cho một cuộc tấn công, và các thông tin trước vụ phóng cho thấy nước này vẫn coi phiên bản thu hẹp là hành động khiêu khích.

Điều đó cho thấy không nên xem vụ phóng đơn giản là sự khước từ cá nhân ông Trump. Đây cũng là phản ứng trước bối cảnh quân sự và chính trị rộng hơn: lực lượng Mỹ và Hàn Quốc vẫn huấn luyện cùng nhau, còn Washington đang cố kết hợp năng lực răn đe với khả năng mở lại kênh ngoại giao.

Loạt tên lửa mới nối tiếp các vụ thử hồi đầu tháng 8

Vụ phóng ngày 20/8 diễn ra sau hai vụ phóng tên lửa đạn đạo khác trong tháng này. Ngày 12/8, Triều Tiên phóng một tên lửa từ khu vực Wonsan về phía vùng biển phía đông. Hàn Quốc và Nhật Bản ước tính tên lửa bay khoảng 700 km và đạt độ cao tối đa khoảng 90 km.

Các nhà phân tích cho rằng quỹ đạo bay bất thường này có thể phù hợp với một hệ thống có khả năng cơ động hoặc một loại tên lửa tiềm năng siêu vượt âm, được thiết kế để gây khó khăn cho mạng lưới phòng thủ tên lửa. Dù vậy, đây vẫn là những đánh giá sơ bộ: giới chức Hàn Quốc và Mỹ khi đó chưa xác định được chính xác loại vũ khí cũng như mục đích của vụ thử.

Vì thế, các vụ phóng trước đó có ý nghĩa trên hai phương diện. Chúng là màn phô diễn sức mạnh trước cuộc tập trận Mỹ–Hàn, nhưng cũng có thể phục vụ nỗ lực của Triều Tiên nhằm nâng cao hiệu suất và khả năng sống sót của lực lượng tên lửa.

Vụ phóng cho thấy gì về triển vọng ngoại giao?

Cuộc gặp được ông Trump đề cập—có khả năng diễn ra trong chuyến công du châu Á dự kiến của ông và bên lề Hội nghị Cấp cao APEC vào tháng 11 tại Thâm Quyến—được xem như một con đường tiềm năng để nối lại tiếp xúc ở cấp lãnh đạo. Tuy nhiên, các thông tin hiện có cho thấy chưa có ngày gặp cụ thể hay kế hoạch chính thức nào được thiết lập.

Loạt tên lửa mới không cho thấy Bình Nhưỡng đã chấp nhận một khuôn khổ đàm phán mới. Ngược lại, diễn biến này cho thấy Triều Tiên sẵn sàng tiếp tục hoạt động quân sự ngay cả khi Washington phát tín hiệu muốn nối lại đối thoại và giảm quy mô cuộc tập trận mà Bình Nhưỡng coi là hành động khiêu khích.

Điều đó không có nghĩa một cuộc gặp trong tương lai là bất khả thi. Nhưng việc giảm tập trận, tự thân nó, chưa tạo ra nhượng bộ ngoại giao rõ ràng nào từ Triều Tiên. Bất đồng cốt lõi vẫn chưa được giải quyết: Washington lâu nay gắn các cuộc tiếp xúc thực chất với những lo ngại về chương trình hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng, trong khi Triều Tiên coi năng lực quân sự của mình là yếu tố thiết yếu cho an ninh và vị thế thương lượng.

Các vụ phóng mới củng cố nhận định rằng những cử chỉ mang tính biểu tượng khó có thể thu hẹp khoảng cách nếu không đi kèm một thỏa thuận rộng hơn về điều kiện đàm phán.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Rủi ro trước mắt chưa nhất thiết là một cuộc leo thang lớn, mà có thể là vòng xoáy gây sức ép được điều chỉnh có tính toán. Triều Tiên có thể tiếp tục phóng tên lửa quanh thời điểm các cuộc tập trận của đồng minh, sử dụng các vụ thử để cải thiện năng lực tác chiến, hoặc kết hợp hoạt động quân sự với những tuyên bố bác bỏ chính sách của Mỹ và Hàn Quốc. Sau vụ phóng, Seoul đã cảnh báo rằng nước này vẫn duy trì hoạt động giám sát ở mức cao.

Với Washington và Seoul, sự việc tạo ra một bài toán cân bằng khó khăn. Thu hẹp tập trận có thể nhằm giảm căng thẳng và mở thêm không gian ngoại giao, nhưng phản ứng của Triều Tiên cho thấy Bình Nhưỡng cũng có thể hiểu động thái này là cơ hội để kiểm tra mức độ gắn kết của liên minh.

Kết luận rõ nhất là loạt tên lửa vừa qua vừa là lời cảnh báo, vừa là màn phô diễn năng lực. Nó chưa chứng minh ngoại giao đã chấm dứt—nhưng cho thấy mạnh mẽ rằng ngoại giao vẫn chưa bắt đầu trên những điều kiện mà Bình Nhưỡng có thể chấp nhận.