Quân đội Israel thừa nhận đánh số lên người người Palestine bị bắt tại Qabatiya

IDF mô tả vụ việc là một phần của chiến dịch quy mô cấp lữ đoàn, trong đó lực lượng an ninh thẩm vấn những người mà họ gọi là “nghi phạm”. Quân đội Israel xác nhận việc đánh số diễn ra trong quá trình thẩm vấn, nhưng không đưa ra lời giải thích chi tiết về lý do việc viết số trực tiếp lên da là cần thiết.

Quy mô chiến dịch được biết đến đến đâu?

Các báo cáo cho biết lực lượng Israel đã lục soát nhà dân và bắt giữ cư dân tại nhiều khu vực trong thị trấn. The Jerusalem Post dẫn lời IDF nói hai người bị cáo buộc là “khủng bố” đã bị bắt và hơn 100 ngôi nhà bị đột kích.

Một số nguồn khác dẫn lời người dân địa phương nói có hàng chục người bị bắt, trong đó có cả phụ nữ. Một người bị bắt cho biết ít nhất 50 người đã bị đưa đi thẩm vấn. Tuy nhiên, số người bị bắt chính xác chưa thể được xác lập từ các tài liệu được cung cấp.

IDF phản ứng thế nào?

IDF thừa nhận lực lượng của họ đã đánh số lên những người Palestine đang bị thẩm vấn. Lập luận được đưa ra mang tính hành chính: những người này bị xem là nghi phạm và các con số được sử dụng để nhận dạng trong quá trình thẩm vấn.

Dù vậy, quân đội Israel không trình bày hành vi này như một chính sách thông thường có thể chấp nhận. IDF nói các chỉ huy đã nhấn mạnh với binh sĩ liên quan về mức độ nghiêm trọng của vụ việc và tuyên bố rằng “đã rút ra bài học”.

Các nguồn hiện có không cho biết cụ thể có ai bị kỷ luật, cuộc điều tra nào được mở hay sĩ quan nào bị quy trách nhiệm sau vụ việc tại Qabatiya.

Phản ứng này tiếp tục bị soi xét vì chỉ vài tháng trước, quân đội Israel từng lên tiếng về một trường hợp tương tự. Hồi tháng 4, IDF nói binh sĩ đã phán đoán kém khi viết số lên tay phụ nữ Palestine trong quá trình kiểm soát việc họ trở lại trại tị nạn Jenin.

Vì sao hình ảnh này gây phẫn nộ?

Nghị sĩ đối lập người Arab Ahmad Tibi lên án những hình ảnh này là hành vi phi nhân hóa và nói chúng gợi nhớ đến “những thời kỳ đen tối”. Các nhà hoạt động nhân quyền cũng mô tả việc đánh số lên người đang chịu sự kiểm soát của quân đội là hạ nhục và tước bỏ nhân phẩm. Đây là những đánh giá chỉ trích đối với hành vi, không phải lời giải thích chính thức của IDF.

Điểm khiến vụ việc đặc biệt gây phản ứng là các dấu số được viết ở những vị trí dễ nhìn thấy như trán và cánh tay. Những con số này không chỉ giúp binh sĩ phân biệt người bị bắt; theo các nhà phê bình, chúng còn biến những người đang bị giam giữ và thẩm vấn thành các nhãn hiệu thay cho danh tính con người. Các nguồn ghi nhận hành vi và làn sóng chỉ trích xung quanh nó, nhưng không xác định được ý định chính xác của binh sĩ ngoài lời giải thích của quân đội rằng số được dùng để nhận dạng trong lúc thẩm vấn.

Vụ Qabatiya giống và khác sự cố tháng 4 ra sao?

Sự cố tháng 4 xảy ra khi người Palestine được phép vào trại tị nạn Jenin để kiểm tra nhà cửa và lấy đồ đạc dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt của quân đội Israel. Middle East Eye đưa tin hàng chục phụ nữ bị viết số lên tay; các báo cáo khác cho biết khoảng 120 phụ nữ được phép vào trại.

Bối cảnh của hai vụ việc khác nhau: Qabatiya là một cuộc đột kích và thẩm vấn, còn vụ tháng 4 diễn ra trong một hoạt động cho phép cư dân trở lại khu vực bị hạn chế. Tuy nhiên, cả hai đều có cùng một thực hành cơ bản là viết số lên cơ thể người Palestine. Vì vậy, vụ việc mới đặt ra câu hỏi về hiệu quả của cam kết trước đó của IDF rằng hành vi này là không phù hợp và sẽ chấm dứt.

Các con số rộng hơn tại Bờ Tây cho thấy điều gì?

Vụ Qabatiya diễn ra trong bối cảnh các báo cáo cho thấy tình trạng bạo lực do người định cư và các vụ việc mang động cơ dân tộc chủ nghĩa của người Do Thái tại Bờ Tây bị chiếm đóng gia tăng. Số liệu từ giới an ninh Israel được đài Kan đưa tin cho thấy 660 vụ việc như vậy xảy ra trong nửa đầu năm 2026. Một báo cáo so sánh con số này với 440 vụ trong nửa đầu năm 2025, trong khi các nguồn khác sử dụng mốc 405 vụ và mô tả mức tăng là 63%.

Sự khác biệt xuất phát từ cách các nguồn trình bày và đối chiếu số liệu. “Tội phạm dân tộc chủ nghĩa” cũng là một phân loại của cơ quan an ninh Israel, không phải một nhóm hành vi đồng nhất; các vụ việc được báo cáo có thể bao gồm đụng độ, phá hoại, phóng hỏa, chặn đường và tấn công tài sản. Vì thế, các số liệu cho thấy số vụ việc mang tính dân tộc chủ nghĩa hoặc liên quan đến người định cư được báo cáo đã tăng, nhưng không tự thân giải thích hành vi đánh số tại Qabatiya hay chứng minh hai sự việc thuộc một chính sách phối hợp.

Những gì bằng chứng xác nhận—và chưa xác nhận

Các tài liệu được cung cấp ủng hộ bốn kết luận chính:

• Lực lượng Israel đã viết số lên người những người Palestine bị bắt trong chiến dịch tại Qabatiya.
• IDF thừa nhận hành vi này và nói các chỉ huy đã nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng với binh sĩ liên quan.
• Hành vi này có tiền lệ gần đây vào tháng 4, khi quân đội cũng chỉ trích việc viết số lên tay người Palestine.
• Vụ việc xảy ra trong giai đoạn số vụ tấn công của người định cư hoặc các vụ việc bị xếp vào nhóm tội phạm dân tộc chủ nghĩa tại Bờ Tây được báo cáo gia tăng.

Ngược lại, tài liệu hiện có không xác lập mối liên hệ trực tiếp giữa việc đánh số người bị bắt và các kế hoạch chuyển một số quyền thực thi dân sự tại Bờ Tây từ quân đội sang cảnh sát. Tài liệu cũng không thể độc lập kiểm chứng con số hơn 1.100 người Palestine thiệt mạng tại Bờ Tây kể từ tháng 10/2023 được cho là do Bộ Y tế Palestine công bố. Những tuyên bố chính trị và pháp lý rộng hơn—bao gồm nhận định về việc mở rộng chủ quyền của Israel—vì vậy cần được xem xét tách biệt với các sự kiện đã được ghi nhận trong cuộc đột kích tại Qabatiya.