Video của Ben‑Gvir về đoàn tàu viện trợ Gaza châm ngòi khủng hoảng ngoại giao

Một đoạn video do Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben‑Gvir đăng tải về các nhà hoạt động bị bắt giữ từ một đoàn tàu viện trợ đang hướng đến Gaza đã nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh cãi ngoại giao giữa Israel và nhiều quốc gia châu Âu.

Video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy các nhà hoạt động bị trói tay và quỳ gối, đầu cúi xuống đất, trong khi Ben‑Gvir chế giễu họ và đăng kèm chú thích “Welcome to Israel” (Chào mừng đến Israel). Những hình ảnh này đã khiến nhiều chính phủ và quan chức quốc tế chỉ trích mạnh mẽ, cho rằng cách đối xử đó mang tính làm nhục và không phù hợp với chuẩn mực nhân đạo.

Vụ chặn đoàn tàu viện trợ Global Sumud

Đoàn tàu Global Sumud Flotilla đang trên đường tới Gaza với mục tiêu vận chuyển viện trợ nhân đạo thì bị hải quân Israel chặn lại trên biển. Sau khi các tàu bị kiểm soát, hàng trăm nhà hoạt động quốc tế đã bị bắt giữ và đưa về Israel, trong đó có cảng Ashdod ở phía nam.

Theo các báo cáo, khoảng 430 người đã bị bắt giữ trong chiến dịch này. Video do Ben‑Gvir đăng tải sau đó cho thấy một số người trong số họ đang bị trói tay và buộc phải quỳ xuống.

Chính đoạn video này — cùng với những lời chế giễu của vị bộ trưởng — đã nhanh chóng lan truyền trên mạng và trở thành nguyên nhân trực tiếp dẫn tới phản ứng ngoại giao từ nhiều nước.

Làn sóng chỉ trích từ châu Âu

Nhiều lãnh đạo và quan chức châu Âu lên tiếng phản đối. Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết ông “thực sự sốc” trước cách các nhà hoạt động bị đối xử trong đoạn video.

Một số nghị sĩ châu Âu cũng lên án hình ảnh này là trái với các chuẩn mực nhân đạo và kêu gọi phải có biện pháp đáp trả.

Tại Italy, Ngoại trưởng Antonio Tajani đã kêu gọi Liên minh châu Âu xem xét áp đặt trừng phạt đối với Ben‑Gvir, cho rằng các nhà hoạt động đã phải chịu “sự quấy rối và làm nhục”.

Nhiều nước triệu đại sứ Israel

Phản ứng không chỉ dừng ở các tuyên bố chính trị. Theo các báo cáo, ít nhất 11 quốc gia đã triệu đại sứ hoặc đại diện ngoại giao Israel để phản đối chính thức về cách đối xử với các nhà hoạt động.

Các cuộc triệu tập diễn ra ở nhiều nước châu Âu và cả Canada, nơi chính phủ yêu cầu Israel giải thích về sự việc và bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ.

Tại Pháp, đại sứ Israel cũng bị triệu lên để giải trình, và giới chức nước này mô tả hành động của Ben‑Gvir là “không thể chấp nhận được”.

Ba Lan đề xuất cấm nhập cảnh Ben‑Gvir

Ba Lan là một trong những quốc gia phản ứng mạnh nhất. Bộ Ngoại giao nước này đã triệu đại biện Israel tại Warsaw và yêu cầu trả tự do cho các nhà hoạt động bị bắt, trong đó có công dân Ba Lan.

Ngoài ra, các quan chức Ba Lan cho biết họ đang tìm cách áp đặt lệnh cấm nhập cảnh đối với Ben‑Gvir, viện dẫn đoạn video và cách đối xử với những người bị bắt giữ.

Israel bắt đầu trục xuất các nhà hoạt động

Trong khi căng thẳng ngoại giao gia tăng, Israel đã bắt đầu trục xuất những người tham gia đoàn tàu viện trợ.

Tổ chức nhân quyền Adalah cho biết các nhà hoạt động đã được chuyển đến các cơ sở để chuẩn bị trục xuất, phần lớn rời khỏi Israel qua sân bay Ramon ở miền nam. Tổ chức này cho biết tất cả những người tham gia Global Sumud Flotilla đều dự kiến bị trục xuất sau khi bị giam giữ.

Vì sao vụ việc trở thành khủng hoảng ngoại giao

Sự việc gây tranh cãi quốc tế vì kết hợp nhiều yếu tố nhạy cảm: một đoàn tàu viện trợ hướng tới Gaza, việc bắt giữ hàng trăm nhà hoạt động quốc tế, và việc một bộ trưởng cấp cao công khai chế giễu những người bị giam trong video lan truyền rộng rãi.

Chính sự kết hợp này đã biến một vụ chặn tàu trên biển — vốn có thể chỉ là một sự kiện an ninh — thành tranh chấp ngoại giao rộng lớn, với các cuộc triệu tập đại sứ, lời kêu gọi trừng phạt và đề xuất hạn chế đi lại đối với một thành viên nội các Israel.

Vụ việc cũng cho thấy cách các bài đăng trên mạng xã hội của lãnh đạo chính trị có thể nhanh chóng tạo ra hậu quả ngoại giao trên quy mô quốc tế.