Tiêm kích NATO bắn hạ UAV nghi của Ukraine sau khi xâm nhập không phận Estonia

Sự kiện này được xem là một trong những trường hợp đầu tiên NATO chủ động bắn hạ UAV nghi thuộc Ukraine ngay trên lãnh thổ của một nước thành viên trong bối cảnh chiến tranh Nga–Ukraine.

NATO phản ứng ra sao

Phản ứng của NATO chủ yếu mang tính tác chiến phòng thủ. Khi UAV bị xác định là vật thể bay chưa xác định và có nguy cơ đe dọa, lực lượng tuần tra không phận Baltic của NATO đã thực hiện nhiệm vụ đánh chặn.

Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cho biết quyết định bắn hạ được đưa ra vì quỹ đạo bay của UAV có thể gây rủi ro khi nó đã xâm nhập không phận quốc gia.

Estonia cũng nhấn mạnh rằng không phận của nước này không được sử dụng để tấn công Nga, nhằm tránh hiểu lầm rằng NATO hỗ trợ trực tiếp cho các chiến dịch UAV của Ukraine.

Phản ứng của Ukraine: xin lỗi và đổ lỗi cho tác chiến điện tử Nga

Chính phủ Ukraine đã gửi lời xin lỗi tới Estonia, gọi đây là một sự cố ngoài ý muốn.

Tuy nhiên, Kyiv cho rằng nguyên nhân có thể do hệ thống tác chiến điện tử của Nga can thiệp vào tín hiệu dẫn đường của UAV, khiến nó bị chuyển hướng sang khu vực Baltic.

Theo Bộ Ngoại giao Ukraine, Nga thường xuyên sử dụng gây nhiễu điện tử để làm lệch hướng UAV Ukraine, điều có thể khiến chúng vô tình bay vào không phận các nước láng giềng.

Ukraine cũng khẳng định họ không xin phép và cũng không được phép bay UAV qua lãnh thổ các nước Baltic, nhấn mạnh rằng việc xâm nhập là ngoài ý muốn.

Ba Lan cảnh báo Kyiv cần chọn mục tiêu cẩn trọng hơn

Sau vụ việc, Ba Lan đã đưa ra lời cảnh báo công khai. Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak‑Kamysz kêu gọi Ukraine lựa chọn mục tiêu và đường bay chính xác hơn khi tấn công cơ sở hạ tầng Nga.

Theo ông, những sự cố UAV bay lạc như vậy có thể:

• tạo rủi ro an ninh cho các nước NATO
• làm gia tăng căng thẳng trong khu vực
• và có thể bị Nga khai thác về mặt tuyên truyền

Điều này phản ánh thế cân bằng khó khăn của NATO: vừa ủng hộ Ukraine trong cuộc chiến với Nga, vừa phải tránh để xung đột lan sang lãnh thổ của liên minh.

Một phần của xu hướng đáng lo ở khu vực Baltic

Vụ việc tại Estonia không phải trường hợp đơn lẻ. Trong những tháng gần đây, nhiều UAV Ukraine – thường nhằm vào các cảng hoặc cơ sở năng lượng của Nga ở vùng Baltic – đã bay lạc hoặc rơi vào lãnh thổ các nước NATO như Estonia, Latvia và Lithuania.

Các sự cố được ghi nhận bao gồm:

• UAV rơi hoặc va chạm vào hạ tầng tại các nước Baltic
• cảnh báo an ninh trên không do UAV chưa xác định
• tiêm kích NATO phải cất cánh để kiểm tra hoặc đánh chặn

Các nhà phân tích cho rằng gây nhiễu điện tử và phá sóng định vị có thể là nguyên nhân khiến UAV bị lệch hướng trong các nhiệm vụ tấn công tầm xa.

Vì sao sự cố này đáng chú ý

Vụ bắn hạ UAV cho thấy một rủi ro ngày càng rõ ràng trong cuộc chiến Nga–Ukraine: chiến tranh bằng UAV đang mở rộng phạm vi hoạt động.

Khi các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng Nga diễn ra gần khu vực Baltic – nơi nhiều quốc gia NATO nằm sát biên giới Nga – nguy cơ UAV bay lạc vào không phận NATO sẽ tăng lên.

Đối với các nước trong khu vực, thách thức lớn là bảo vệ không phận của mình mà không làm leo thang căng thẳng với cả Nga lẫn Ukraine. Sự kiện tại Estonia cho thấy NATO có thể phản ứng nhanh về mặt quân sự, nhưng cũng nhấn mạnh rằng ranh giới địa lý của cuộc chiến đang trở nên ngày càng mong manh.