Việc Leonardo Maria Del Vecchio từ chức không chỉ là một biến động nhân sự tại EssilorLuxottica. Từ ngày 31/8/2026, người thừa kế 31 tuổi sẽ rời vị trí giám đốc chiến lược và chủ tịch thương hiệu Ray-Ban để theo đuổi những dự án kinh doanh mới. Tuy nhiên, ông vẫn là một cổ đông tích cực thông qua Delfin — công ty đầu tư gia đình đang sở hữu 32,4% EssilorLuxottica.
1
4
Nói cách khác, Del Vecchio rời khỏi công việc điều hành hằng ngày nhưng không rời khỏi cuộc tranh chấp quyền sở hữu xoay quanh đế chế mà cha ông để lại. Trước mắt, động thái này tạo ra ranh giới rõ hơn giữa quản lý chuyên nghiệp và quyền sở hữu gia đình. Về dài hạn, câu hỏi lớn hơn là các thành viên nhà Del Vecchio có thể giải quyết cuộc giằng co quyền kiểm soát tại Delfin hay không.
EssilorLuxottica đã thay đổi như thế nào?
Del Vecchio gửi đơn từ chức tới Francesco Milleri, tổng giám đốc kiêm chủ tịch EssilorLuxottica, cùng hội đồng quản trị. Công ty cho biết ông rời toàn bộ trách nhiệm quản lý để tập trung vào các dự án khởi nghiệp mới. Một số báo cáo cũng đề cập đến căng thẳng giữa Del Vecchio và Milleri, trong đó Del Vecchio bị cho là đã chỉ trích ban lãnh đạo tập đoàn ngày càng xa cách và thiếu tính cá nhân.
1
7
16
Về hoạt động kinh doanh, sự ra đi này chưa được dự báo sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng tức thời. Milleri và hội đồng quản trị vẫn chịu trách nhiệm điều hành EssilorLuxottica, còn Del Vecchio sẽ gây ảnh hưởng với tư cách cổ đông thông qua Delfin thay vì từ một vị trí điều hành.
3
6
Vì sao việc từ chức lại làm lộ rõ tranh chấp tại Delfin?
Động thái này diễn ra sau khi nỗ lực của Del Vecchio nhằm tập trung thêm quyền kiểm soát tại Delfin bị đình trệ. Ông từng đề xuất mua tổng cộng 25% cổ phần do hai người em Luca và Paola nắm giữ với giá khoảng 10 tỷ euro. Nếu hoàn tất, giao dịch sẽ nâng tỷ lệ sở hữu của ông tại Delfin từ 12,5% lên 37,5%, biến ông thành cổ đông cá nhân lớn nhất của công ty đầu tư gia đình.
5
32
33
Các thành viên gia đình ban đầu ủng hộ đề xuất vào tháng 4. Tuy nhiên, kế hoạch sau đó gặp khó khăn trong việc thu xếp vốn cũng như thống nhất các biện pháp bảo vệ quản trị đi kèm với việc quyền kiểm soát được tập trung vào một người.
34
43
Vì vậy, sự ra đi của Del Vecchio không giải quyết câu hỏi cốt lõi: ai sẽ định hướng chiến lược cho Delfin và sử dụng ảnh hưởng của công ty này đối với các tài sản mà nó nắm giữ? Trái lại, nó khiến sự tách biệt giữa tranh chấp sở hữu trong gia đình và bộ máy điều hành EssilorLuxottica trở nên rõ ràng hơn.
Del Vecchio rời bộ máy quản lý, không rời quyền sở hữu
Với 32,4% cổ phần, Delfin là cổ đông lớn nhất của EssilorLuxottica. Việc Del Vecchio nắm 12,5% tại Delfin đồng nghĩa ông vẫn liên quan đến những quyết định gắn với tập đoàn kính mắt, ngay cả khi không còn làm việc trong các văn phòng điều hành của công ty. Reuters đưa tin ông dự định tiếp tục là một cổ đông tích cực, đồng thời ủng hộ tính độc lập, tăng trưởng dài hạn và cơ cấu sở hữu ổn định của EssilorLuxottica.
1
Điều này tạo ra một cấu trúc quản trị gồm hai tầng:
- Ban điều hành và hội đồng quản trị EssilorLuxottica chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh, sản phẩm và việc triển khai chiến lược.
- Các cổ đông và hội đồng quản trị Delfin quyết định cách công ty đầu tư gia đình sử dụng ảnh hưởng của mình với tư cách cổ đông lớn nhất.
Cách sắp xếp này có thể làm giảm nguy cơ gia đình can thiệp trực tiếp vào công việc hằng ngày. Tuy nhiên, nó không loại bỏ khả năng cổ đông gây sức ép, bất đồng về ảnh hưởng tại hội đồng quản trị hay những tranh chấp mới về tương lai của Delfin.
Phạm vi ảnh hưởng không chỉ nằm ở Ray-Ban
Tranh chấp đáng chú ý vì Delfin không chỉ là công cụ sở hữu cổ phần EssilorLuxottica. Các báo cáo cho biết công ty này còn nắm các khoản đầu tư tại Banca Monte dei Paschi di Siena, Assicurazioni Generali và UniCredit, bên cạnh khoản đầu tư lớn vào ngành kính mắt.
6
9
32
Do đó, một cuộc xung đột kéo dài có thể ảnh hưởng đến các quyết định trong một danh mục đầu tư rộng hơn tại Italy. Hệ quả cụ thể sẽ phụ thuộc vào việc các thành viên thừa kế có đạt được thỏa thuận mới về quyền sở hữu, cơ chế quản trị và quyền gắn với cổ phần hay không. Các báo cáo hiện có cho thấy phạm vi tài sản của Delfin, nhưng chưa chứng minh rằng tranh chấp gia đình đã gây ra một thay đổi cụ thể tại từng công ty trong danh mục.
Vì sao thời điểm này khiến nhà đầu tư lo ngại?
EssilorLuxottica đang chịu sức ép cạnh tranh gia tăng trong lúc tìm kiếm các cơ hội tăng trưởng như kính thông minh. Các nhà phân tích được dẫn lời đã xem sự phức tạp trong quản trị và cạnh tranh là những yếu tố gây áp lực lên cổ phiếu.
10
21
Điều đó không chứng minh tranh chấp gia đình đã làm trì hoãn một sản phẩm hay quyết định đầu tư cụ thể. Nhưng xung đột xuất hiện vào thời điểm không thuận lợi: công ty cần duy trì sự tập trung cho chiến lược, trong khi nhà đầu tư phải đánh giá liệu căng thẳng về quyền sở hữu có làm phức tạp việc thực thi kế hoạch dài hạn hay không.
Tính đến cuối tháng 8, cổ phiếu EssilorLuxottica đã giảm khoảng 40% từ đầu năm, theo các báo cáo thị trường.
20
21 Mức giảm này phản ánh nhiều mối lo cùng lúc chứ không phải một nguyên nhân duy nhất đã được chứng minh; trong đó, bất ổn quản trị và áp lực cạnh tranh là hai yếu tố được các nhà phân tích nêu ra.
21
Chương trình mua lại cổ phiếu ngày 28/8 nói lên điều gì?
Ngày 28/8, EssilorLuxottica khởi động chương trình mua lại tối đa 5 triệu cổ phiếu. Dựa trên giá cổ phiếu tại thời điểm đó, chương trình có giá trị hơn 800 triệu euro. Công ty giới thiệu động thái này như một tín hiệu cho thấy niềm tin vào khả năng tạo giá trị và triển vọng dài hạn.
17
19
27
29
Mua lại cổ phiếu có thể hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư và làm giảm số cổ phiếu lưu hành nếu các giao dịch được thực hiện đầy đủ. Nhưng biện pháp này không thể giải quyết tranh chấp kế nhiệm tại Delfin. Nó không quyết định ai kiểm soát công ty đầu tư gia đình, không tạo ra sự đồng thuận giữa các thành viên thừa kế và cũng không xóa bỏ bất ổn quản trị. Các báo cáo đã liên hệ áp lực lên giá cổ phiếu với cả sự phức tạp trong quản trị Delfin và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Vì thế, chương trình mua lại chủ yếu nhằm củng cố niềm tin thị trường, thay vì xử lý bất đồng cốt lõi trong gia đình.
21
Hệ quả quan trọng nhất
Sự ra đi của Del Vecchio tạo ra một ranh giới vận hành rõ hơn: EssilorLuxottica có thể được Milleri và hội đồng quản trị điều hành, trong khi Del Vecchio tham gia với tư cách cổ đông thông qua Delfin. Đây có thể là điều tích cực cho hoạt động ra quyết định hằng ngày, nhưng đồng thời cũng đẩy xung đột gia đình rõ hơn vào lĩnh vực sở hữu và quản trị.
Câu hỏi trung tâm giờ đây không còn là Del Vecchio có tiếp tục giữ một vị trí điều hành tại EssilorLuxottica hay không. Vấn đề là các thành viên thừa kế tại Delfin có thể giải quyết những tuyên bố quyền kiểm soát đối nghịch mà không làm phân tán sự tập trung của tập đoàn kính mắt vào tăng trưởng, cạnh tranh và chiến lược dài hạn hay không.