Smartphone giá rẻ lao dốc tại Mỹ Latinh khi chi phí bộ nhớ tăng 300%

Thị trường smartphone Mỹ Latinh giảm 10% so với cùng kỳ trong quý II/2026, đánh dấu mức sụt giảm mạnh nhất kể từ quý III/2023 và đưa lượng máy xuất xưởng xuống mức thấp nhất trong ba năm. Đà giảm tập trung ở điện thoại phổ thông và tầm trung—hai phân khúc chiếm khoảng ba phần tư doanh số toàn khu vực.

Đây không đơn thuần là câu chuyện người tiêu dùng bớt quan tâm đến smartphone. Quý II phản ánh một cú sốc từ phía nguồn cung: giá bộ nhớ tăng đột biến, các hãng thận trọng hơn sau khi tích trữ hàng trong quý I, còn ngân sách hộ gia đình tiếp tục chịu sức ép.

Vì sao lượng smartphone xuất xưởng sụt giảm?

Giá bộ nhớ làm đảo lộn bài toán điện thoại giá rẻ

Tình trạng thiếu DRAM và NAND đã đẩy giá bộ nhớ smartphone tăng khoảng 300% so với cùng kỳ trong quý II/2026. Bộ nhớ thậm chí trở nên đắt hơn bộ xử lý trên mọi phân khúc giá.

Tác động lớn nhất rơi vào nhóm điện thoại giá thấp. Với các sản phẩm này, bộ nhớ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng chi phí linh kiện (BOM), khiến nhà sản xuất chỉ còn vài lựa chọn: tăng giá bán, chấp nhận biên lợi nhuận mỏng hơn, cắt giảm thông số hoặc thu hẹp lượng máy giao ra thị trường. Phân tích rộng hơn của Counterpoint cũng cho thấy các hãng ở phân khúc thấp và những thị trường mới nổi chịu sức ép lớn nhất từ cuộc khủng hoảng nguồn cung.

Đến quý II, chi phí BOM của smartphone giá rẻ đã tăng 70% so với cùng kỳ năm trước, góp phần khiến nhiều hãng phải tinh giản danh mục sản phẩm.

Tồn kho tăng trong quý I khiến mức giảm quý II sâu hơn

Trong quý I, một số nhà sản xuất đã đặt mua thêm linh kiện để khóa giá trước khi chi phí dự kiến tăng cao. Vì vậy, lượng smartphone xuất xưởng tại Mỹ Latinh tăng 2% so với cùng kỳ trong quý I khi các hãng chủ động xây dựng tồn kho.

Việc đưa một phần nguồn hàng lên sớm khiến phép so sánh trong quý II trở nên bất lợi hơn. Sau giai đoạn tích trữ, các hãng bắt đầu thận trọng khi tình trạng thiếu bộ nhớ trầm trọng thêm và việc điều chỉnh giá bắt đầu tác động đến thị trường. Kết quả là lượng xuất xưởng quý II giảm ngược trở lại, thay vì tiếp nối đà tăng của quý trước.

Lạm phát và bất ổn chính trị làm suy yếu sức mua

Đà tăng giá được phần nào giảm nhẹ nhờ đồng tiền tại một số thị trường Mỹ Latinh lên giá. Điều này giúp hạn chế tác động tức thời lên người mua, nhưng đồng thời khiến các nhà sản xuất khó chuyển toàn bộ chi phí linh kiện tăng thêm sang giá bán mà không phải hy sinh biên lợi nhuận.

Những đợt tăng giá vẫn đến tay người mua gây tổn thương rõ rệt nhất ở phân khúc phổ thông và tầm trung—nơi người tiêu dùng nhạy cảm với cả những thay đổi tương đối nhỏ về giá. Lạm phát tại Colombia, Mexico và Brazil tiếp tục bào mòn sức mua thực tế, trong khi bất ổn chính trị tại Colombia và Brazil khiến một bộ phận người tiêu dùng trì hoãn việc đổi máy.

Samsung và Apple tăng trưởng trong thị trường đi xuống

Sự suy giảm không tác động đồng đều đến mọi thương hiệu. Samsung và Apple là hai hãng chủ chốt duy nhất ghi nhận tăng trưởng về lượng máy xuất xưởng, trong khi những thương hiệu phụ thuộc nhiều hơn vào điện thoại giá phải chăng giảm mạnh hơn.

• Samsung: Lượng máy xuất xưởng tăng 6% so với cùng kỳ, đưa hãng lên 38% thị phần khu vực. Samsung giành lại vị trí dẫn đầu tại Colombia, Ecuador và Peru.
• Apple: Lượng máy xuất xưởng tăng 5% so với cùng kỳ. Hãng nắm khoảng 51% phân khúc cao cấp trên 600 USD, so với khoảng 40% của Samsung.
• Motorola: Lượng máy xuất xưởng giảm 14% so với cùng kỳ, dù giá bán trung bình tăng. Hãng vẫn là thương hiệu lớn thứ hai tại Mỹ Latinh.
• Xiaomi: Lượng máy xuất xưởng giảm 27% so với cùng kỳ, một phần do nguồn cung bị ảnh hưởng khi hãng ưu tiên thị trường Trung Quốc.
• Honor: Lượng máy xuất xưởng giảm 8% so với cùng kỳ khi nguồn cung bộ nhớ thắt chặt và giá linh kiện tăng gây sức ép lên danh mục sản phẩm.

Vì sao Samsung và Apple vượt qua các đối thủ?

Samsung thắng nhờ hàng có sẵn và mạng lưới phân phối

Samsung bước vào giai đoạn khó khăn với lượng tồn kho đáng kể cùng danh mục sản phẩm rộng, trải dài từ dòng Galaxy A đến Galaxy S. Sự hiện diện tại các cửa hàng vật lý và kênh trực tuyến, kết hợp với chính sách giảm giá mạnh, giúp sản phẩm Samsung duy trì khả năng sẵn hàng trong lúc một số đối thủ gặp hạn chế nguồn cung hoặc phụ thuộc nhiều hơn vào các mẫu nhạy cảm với giá.

Nhờ đó, Samsung vẫn giành thêm thị phần dù tổng quy mô thị trường thu hẹp. Kết quả này cho thấy trong quý II, năng lực bảo đảm nguồn hàng và vận hành kênh bán quan trọng không kém nhu cầu tiêu dùng.

Apple được bảo vệ bởi cơ cấu sản phẩm cao cấp

Kết quả tốt hơn của Apple phản ánh vị thế ở phân khúc cao cấp. Hãng hấp thụ một phần chi phí tăng thêm thay vì chuyển toàn bộ sang người mua, trong khi nhu cầu đối với iPhone 17 Pro Max vẫn bền bỉ. iPhone 17e, ra mắt vào cuối tháng 3, tạo thêm động lực trong quý II; các mẫu đời cũ cũng tiếp tục bán ổn định.

Người mua điện thoại cao cấp thường ít nhạy cảm hơn với các đợt tăng giá bắt nguồn từ linh kiện so với khách hàng ở phân khúc phổ thông. Định vị cao cấp lâu năm vì vậy giúp Apple tránh được phần tác động nghiêm trọng nhất của cú sụt giảm ở nhóm điện thoại giá rẻ.

Motorola tăng độ nhận diện nhưng chưa giữ được sản lượng

Motorola làm mới các dòng G, Edge và Razr, đồng thời tận dụng hoạt động tiếp thị gắn với FIFA World Cup 2026 để tăng độ nhận diện và giá bán trung bình. Tuy nhiên, những nỗ lực này chưa đủ bù đắp mức giảm 14% về lượng máy xuất xưởng.

Thị trường sẽ diễn biến ra sao?

Áp lực nhiều khả năng chưa chấm dứt sau quý II. Counterpoint dự báo các hạn chế về chi phí và nguồn cung bộ nhớ sẽ kéo dài trong nửa cuối năm 2026, trong khi giá DRAM di động được dự báo tăng thêm khoảng 10% theo quý trong quý III/2026.

Triển vọng thị trường ngày càng phân hóa theo phân khúc giá. Trước khi tình trạng thiếu hụt được cải thiện, các mẫu giá thấp và tầm trung có thể tiếp tục mất tỷ trọng doanh số khi nhà sản xuất thu hẹp danh mục điện thoại giá rẻ, còn thiết bị cao cấp tỏ ra bền bỉ hơn.

Theo triển vọng hiện có của Counterpoint, khả năng cung ứng và mức giá bộ nhớ—không chỉ nhu cầu tiêu dùng cơ bản—sẽ quyết định kết quả thị trường smartphone trong 18–24 tháng tới. Tình trạng thiếu hụt được kỳ vọng bắt đầu dịu đi vào khoảng cuối năm 2027, còn đợt phục hồi rộng hơn có thể khởi động từ năm 2028.

Hiện chưa có dự báo công khai cụ thể về tỷ lệ tăng hoặc giảm lượng smartphone xuất xưởng tại Mỹ Latinh trong nửa cuối năm 2026 hay cả năm 2027 từ các nghiên cứu được cung cấp. Vì vậy, triển vọng khu vực vẫn mang tính định hướng: điện thoại phổ thông tiếp tục chịu sức ép, thương hiệu cao cấp có khả năng chống chịu tốt hơn, và khoảng cách giữa các hãng có năng lực cung ứng, phân phối cùng quyền lực định giá mạnh với những hãng tập trung vào thiết bị giá thấp có thể ngày càng nới rộng.