Bên trong thương vụ IPO toàn cầu đầu tiên trị giá 604 triệu USD của Uzbekistan

Đây là lần đầu tiên các tài sản gắn với nhà nước Uzbekistan được đưa trực tiếp ra thị trường cổ phiếu quốc tế, và được xem là một bước ngoặt đối với thị trường vốn của nước này.

Quy mô và thời điểm niêm yết

UzNIF huy động khoảng 603,6 triệu USD thông qua việc bán cổ phiếu và chứng chỉ lưu ký toàn cầu (GDR), với mức định giá gần 1,95 tỷ USD tại giá chào bán.

Một số thông tin chính của thương vụ:

• Tổng vốn huy động: khoảng 603,6–604 triệu USD.
• Định giá quỹ: khoảng 1,95 tỷ USD.
• Ngày bắt đầu giao dịch: giữa tháng 5/2026, với lễ khai trương giao dịch vào 18/05/2026.
• Sàn niêm yết: LSE (GDR) và TSE (cổ phiếu phổ thông).

Tại sàn Tashkent, giao dịch bắt đầu lúc 10:00 sáng ngày 18/5. Trong 90 phút đầu tiên, giá cổ phiếu tăng lên khoảng 6 som, cao hơn khoảng 37% so với giá chào bán cho nhà đầu tư cá nhân, cho thấy nhu cầu mạnh từ nhà đầu tư trong nước.

Nhu cầu đầu tư và các tổ chức lớn tham gia

Thương vụ thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ thị trường quốc tế. Tổng nhu cầu đăng ký mua cổ phiếu được báo cáo vượt 2,8 tỷ USD, cao hơn hơn bốn lần lượng cổ phiếu chào bán.

Một số nhà đầu tư tổ chức lớn tham gia với vai trò cornerstone investors gồm:

• BlackRock
• Franklin Resources / Franklin Templeton
• Redwheel
• Các công ty quản lý quỹ thuộc Allan & Gill Gray Foundation

Nhóm nhà đầu tư chiến lược này cam kết khoảng 300 triệu USD trong thương vụ.

UzNIF đang sở hữu những tài sản nào?

UzNIF được cấu trúc như một quỹ đầu tư nhà nước nắm cổ phần thiểu số tại 13 doanh nghiệp lớn của Uzbekistan trong nhiều lĩnh vực quan trọng.

Các lĩnh vực chính gồm:

• Năng lượng và tiện ích
• Viễn thông
• Ngân hàng và tài chính
• Hàng không và vận tải
• Hạ tầng công nghiệp và thị trường hàng hóa

Danh mục của quỹ bao gồm các doanh nghiệp quốc gia nổi bật như Uzbekistan Airways, Uzbektelecom và công ty năng lượng Uzbekhydroenergo.

Bằng cách gộp các cổ phần này vào một quỹ niêm yết, Uzbekistan đã tạo ra một công cụ giúp nhà đầu tư quốc tế tiếp cận đa dạng các ngành kinh tế chiến lược của quốc gia thông qua một mã chứng khoán duy nhất.

Cấu trúc của thương vụ IPO

Đợt IPO được thiết kế theo hai phần (dual‑tranche) nhằm thu hút cả nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

• Phần trong nước: cổ phiếu phổ thông niêm yết tại Tashkent cho nhà đầu tư địa phương.
• Phần quốc tế: chứng chỉ lưu ký toàn cầu (GDR) niêm yết tại London dành cho nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Giá chào bán được đặt ở mức khoảng 25 USD cho mỗi GDR, trong đó 1 GDR đại diện cho 64.700 cổ phiếu cơ sở.

Khoảng 30–31% vốn cổ phần của UzNIF đã được bán trong thương vụ này.

Điểm đáng chú ý: UzNIF không trực tiếp nhận tiền từ IPO. Toàn bộ số cổ phần được bán bởi Bộ Kinh tế và Tài chính Uzbekistan, vốn là cổ đông duy nhất của quỹ trước khi niêm yết.

Vì sao thương vụ này mang tính lịch sử?

Thương vụ UzNIF được xem là mang tính bước ngoặt vì nhiều lý do:

Thứ nhất, đây là đợt IPO quốc tế đầu tiên của Uzbekistan, lần đầu đưa tài sản nhà nước của quốc gia này lên thị trường cổ phiếu toàn cầu.

Thứ hai, việc niêm yết đồng thời tại London và Tashkent cho thấy nỗ lực của Uzbekistan trong việc mở cửa thị trường vốn và thu hút đầu tư nước ngoài như một phần của chương trình cải cách kinh tế.

Thứ ba, việc gộp các doanh nghiệp chiến lược — từ hàng không đến viễn thông — vào một quỹ niêm yết quốc tế đã tạo ra “cửa ngõ” đầu tư vào nền kinh tế Uzbekistan cho các nhà đầu tư toàn cầu.

Đối với Sở Giao dịch Chứng khoán London, đây cũng là một trong những IPO quốc tế đáng chú ý nhất năm 2026, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên thị trường vốn Uzbekistan xuất hiện trên một sàn giao dịch tài chính lớn của thế giới.

Bức tranh lớn hơn

UzNIF được thành lập nhằm tập trung quản lý cổ phần nhà nước tại các doanh nghiệp lớn, đồng thời cải thiện minh bạch, quản trị doanh nghiệp và khả năng thu hút vốn quốc tế khi Uzbekistan hiện đại hóa nền kinh tế.

Với việc IPO thành công và được đăng ký mua vượt mức, nhiều nhà phân tích cho rằng nhà đầu tư toàn cầu đang ngày càng quan tâm đến quỹ đạo cải cách của Uzbekistan. Nếu các đợt tư nhân hóa hoặc cải cách thị trường vốn tiếp theo diễn ra, thương vụ UzNIF có thể được xem là thời điểm Uzbekistan chính thức bước vào thị trường vốn toàn cầu.