Video của Ben‑Gvir về các nhà hoạt động đoàn tàu Gaza bị giam giữ gây phản ứng quốc tế

Vì sao 8 quốc gia đa số Hồi giáo lên án?

Ngoại trưởng của tám quốc gia gồm Türkiye, Ai Cập, Indonesia, Jordan, Pakistan, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã ra tuyên bố chung chỉ trích hành động của Ben‑Gvir.

Theo tuyên bố, việc công khai hình ảnh những người bị giam giữ trong tư thế như vậy bị coi là hành vi “làm nhục có chủ ý” và là sự xúc phạm nghiêm trọng tới phẩm giá con người. Các nước này cũng cho rằng hành động đó vi phạm nghĩa vụ của Israel theo luật pháp quốc tế và luật nhân đạo quốc tế.

Họ nhấn mạnh rằng những người đã bị bắt giữ không nên bị đối xử theo cách bị coi là hạ nhục hoặc bị đem ra chế giễu trước công chúng.

Phản ứng của Thủ tướng Israel Netanyahu

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã công khai khiển trách Ben‑Gvir sau khi đoạn video lan rộng trên truyền thông quốc tế.

Ông nói cách mà bộ trưởng an ninh quốc gia xử lý những người bị giam giữ “không phù hợp với các giá trị và chuẩn mực của Israel”. Tuy nhiên, Netanyahu vẫn bảo vệ quyết định chặn đoàn tàu, cho rằng Israel có quyền ngăn chặn các nỗ lực phá vỡ phong tỏa hải quân đối với Gaza.

Sự chỉ trích này đáng chú ý vì Ben‑Gvir là thành viên trong liên minh cầm quyền của Netanyahu, nên việc công khai bất đồng như vậy là khá hiếm trong nội bộ chính phủ Israel.

Phản ứng từ châu Âu và khả năng trừng phạt

Một số quốc gia châu Âu đã phản ứng mạnh mẽ trước đoạn video và triệu tập các nhà ngoại giao Israel để yêu cầu giải thích.

• Pháp gọi hành động trong video là “không thể chấp nhận được” và triệu tập đại sứ Israel tại Paris, đồng thời yêu cầu thả các công dân Pháp có mặt trên đoàn tàu.
• Tây Ban Nha cũng triệu tập đại diện ngoại giao Israel, mô tả những hình ảnh này là hạ nhục và không thể chấp nhận.
• Ý lên án cách đối xử với các nhà hoạt động; Ngoại trưởng Antonio Tajani cho biết các bộ trưởng ngoại giao Liên minh châu Âu nên xem xét thảo luận khả năng áp đặt trừng phạt đối với Ben‑Gvir.
• Vương quốc Anh cũng chỉ trích đoạn video, cho rằng nó vi phạm các tiêu chuẩn cơ bản về sự tôn trọng và phẩm giá đối với người bị giam giữ.

Global Sumud Flotilla và bối cảnh phong tỏa Gaza

Những người bị bắt thuộc đoàn tàu Global Sumud Flotilla — một nhóm tàu khởi hành từ Türkiye với mục tiêu đưa viện trợ nhân đạo vào Gaza và thách thức phong tỏa hải quân do Israel áp đặt đối với vùng lãnh thổ này.

Đoàn tàu có sự tham gia của các nhà hoạt động, tình nguyện viên và nhân viên cứu trợ từ hàng chục quốc gia. Israel đã cảnh báo các tàu không được tiến gần Gaza, trước khi lực lượng hải quân chặn họ ở phía đông Địa Trung Hải.

Khoảng 430 nhà hoạt động sau đó bị đưa về Israel và chuyển tới cảng Ashdod để giam giữ và xử lý.

Israel cho rằng đoàn tàu đang tìm cách phá vỡ một lệnh phong tỏa hải quân mà họ coi là hợp pháp, trong khi ban tổ chức nói mục tiêu của họ là thu hút sự chú ý tới tình trạng thiếu lương thực, thuốc men và viện trợ nhân đạo tại Gaza.

Điều gì xảy ra với các nhà hoạt động sau đó?

Sau làn sóng phản ứng quốc tế, Israel thông báo đã trục xuất tất cả các nhà hoạt động nước ngoài bị bắt từ đoàn tàu này.

Theo giới chức Israel, toàn bộ những người tham gia không mang quốc tịch Israel đã bị đưa ra khỏi nước sau khi hoàn tất các thủ tục với cơ quan chức năng.

Sự việc cho thấy một đoạn video ngắn ghi lại cách đối xử với người bị giam giữ có thể nhanh chóng biến thành một tranh cãi ngoại giao lớn, đặc biệt trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Gaza và sự giám sát quốc tế ngày càng chặt chẽ đối với các hoạt động liên quan đến phong tỏa khu vực này.