Drone nghi của Ukraine rơi tại Lithuania phơi bày lỗ hổng phòng không Baltic

Các quan chức nói rằng không có dấu hiệu nổ, và các báo cáo ban đầu cho thấy chiếc drone không mang đầu đạn. Đáng chú ý, nhà chức trách cũng xác nhận rằng thiết bị không bị radar phát hiện khi bay vào không phận Lithuania, đặt ra câu hỏi về cách nó có thể bay sâu vào lãnh thổ trước khi rơi.

Các nhà điều tra vẫn đang xác định nguồn gốc chính xác và đường bay của UAV này.

Vì sao drone có thể bay vào mà không bị phát hiện

Chưa có giải thích kỹ thuật chính thức về việc UAV này vượt qua hệ thống giám sát. Tuy nhiên, các chuyên gia quốc phòng chỉ ra một vấn đề quen thuộc: drone nhỏ hoặc bay ở độ cao thấp thường khó bị radar phát hiện, đặc biệt nếu các hệ thống đó được thiết kế chủ yếu để theo dõi máy bay hoặc tên lửa.

Những vụ rơi drone gần đây tại các nước Baltic cho thấy tình trạng tương tự. Trong một số trường hợp, chính quyền chỉ biết về sự cố sau khi người dân báo cáo tiếng nổ hoặc phát hiện mảnh vỡ.

Một giả thuyết khác được nêu trong các báo cáo quốc phòng là tác chiến điện tử có thể khiến drone bị lệch hướng. Điều này có thể khiến UAV của Ukraine – vốn đang nhắm mục tiêu trong lãnh thổ Nga – vô tình bay vào không phận NATO. Tuy nhiên, khả năng này chưa được xác nhận chính thức.

So sánh với sự cố trước đó tại Lithuania

Vụ rơi ngày 17/5 không phải lần đầu Lithuania ghi nhận sự cố như vậy trong năm 2026.

Vào tháng 3/2026, một drone nghi của Ukraine đã bay vào không phận Lithuania và rơi xuống hồ Lavysas đang đóng băng tại huyện Varėna, gần biên giới Belarus. UAV này phát nổ khi va chạm, khiến lực lượng chức năng phải triển khai phản ứng khẩn cấp. Các quan chức sau đó cho rằng nó có thể là drone lạc hướng trong một chiến dịch tấn công mục tiêu ở Nga.

So với sự cố tháng 3, vụ việc tháng 5 được đánh giá ít nghiêm trọng hơn:

• Drone gần Samanė không phát nổ.
• Đánh giá ban đầu cho thấy không mang đầu đạn.
• Nó rơi xuống cánh đồng trống, không gần khu dân cư.

Dù vậy, việc các UAV liên quan đến chiến sự Nga–Ukraine liên tục xuất hiện trong không phận NATO vẫn gây lo ngại cho các nước Baltic.

Sự cố tương tự ở Latvia

Chỉ vài ngày trước đó, Latvia cũng ghi nhận tình huống tương tự. Đầu tháng 5/2026, hai drone nghi của Ukraine bay từ Nga vào không phận Latvia. Một chiếc phát nổ tại một cơ sở lưu trữ dầu, làm hư hại các bồn nhiên liệu trống nhưng không gây thương vong.

Tác động chính trị tại Latvia khá lớn: sự cố này đã châm ngòi cho cuộc tranh luận toàn quốc về khả năng phòng không và góp phần dẫn đến việc Bộ trưởng Quốc phòng Latvia từ chức chỉ vài ngày sau đó.

Một xu hướng đang hình thành ở Baltic

Các vụ xâm nhập bằng drone hiện đã được ghi nhận tại Lithuania, Latvia và Estonia, thường xảy ra cùng thời điểm Ukraine tiến hành các cuộc tấn công tầm xa vào cơ sở hạ tầng của Nga ở khu vực Baltic. Một số UAV dường như bay qua lãnh thổ Nga hoặc Belarus trước khi rơi vào không phận NATO.

Phần lớn sự cố chưa gây thiệt hại lớn, nhưng chúng cho thấy một thực tế mới: drone giá rẻ, bay xa hàng trăm kilomet có thể vượt khỏi mục tiêu ban đầu và xâm nhập không phận các quốc gia lân cận.

Đối với các thành viên NATO giáp Nga, điều này tạo ra tình thế phức tạp. Dù UAV có thể xuất phát từ chiến dịch của Ukraine nhằm vào Nga, vi phạm không phận vẫn tạo rủi ro cho dân thường và hạ tầng trong lãnh thổ NATO.

Phản ứng của các nước Baltic và NATO

Các nhà lãnh đạo Baltic đang kêu gọi đẩy nhanh việc nâng cấp hệ thống phòng không và phát hiện drone.

Tổng thống Lithuania Gitanas Nausėda đã yêu cầu cải thiện khẩn cấp năng lực phòng không, cảnh báo rằng các mối đe dọa bằng drone và chiến tranh lai đã trở thành một phần của môi trường an ninh mới do cuộc chiến của Nga tại Ukraine tạo ra.

Latvia và Lithuania cũng đề nghị các đồng minh NATO tăng cường phòng thủ khu vực, cho rằng những vụ xâm nhập lặp lại cho thấy nhu cầu cấp thiết về năng lực giám sát và đánh chặn tốt hơn dọc sườn phía đông của liên minh.

Vì sao các sự cố này đáng chú ý

Dù các vụ rơi drone hiện nay hầu hết không gây thương vong, chúng làm nổi bật thách thức mới đối với phòng không hiện đại. UAV tầm xa thường rẻ, bay thấp và khó phát hiện, nhưng vẫn có thể di chuyển quãng đường rất dài.

Khi chiến sự tại Ukraine tiếp tục tạo ra các sự cố vượt biên như vậy, khu vực Baltic đang trở thành bài kiểm tra thực tế cho cách NATO thích nghi với kỷ nguyên mới của các mối đe dọa từ drone dọc biên giới.