Đòn đánh bằng drone giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang

Chiến tranh bằng máy bay không người lái (drone) giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang vào giữa tháng 5/2026 khi hai bên gia tăng các cuộc tấn công tầm xa vượt qua biên giới. Theo các báo cáo, drone của Ukraine đã nhắm vào một cơ sở công nghiệp ở thành phố Yaroslavl của Nga – khu vực có nhà máy lọc dầu lớn Slavneft‑YANOS – trong khi Nga tiến hành các đợt tấn công ban đêm bằng drone vào các thành phố Ukraine như Kharkiv và cảng Izmail trên sông Danube.

Diễn biến mới cho thấy chiến dịch tấn công bằng drone đã mở rộng cả về quy mô lẫn phạm vi địa lý, đặc biệt sau khi lệnh ngừng bắn ngắn ngày hồi đầu tháng 5 nhanh chóng sụp đổ.

Drone tấn công khu vực nhà máy lọc dầu Yaroslavl

Sáng 19/5, các vụ nổ được ghi nhận tại thành phố Yaroslavl. Chính quyền khu vực cho biết địa phương đã bị tấn công bằng UAV và một drone đã đánh trúng một cơ sở công nghiệp. Vì lý do an toàn, giao thông trên tuyến cao tốc hướng về Moskva tạm thời bị đóng.

Mục tiêu được cho là nhà máy lọc dầu Slavneft‑YANOS, một trong những cơ sở lọc dầu lớn của Nga. Nhà máy này đã nhiều lần trở thành mục tiêu trong cuộc chiến: các cuộc tấn công bằng drone vào cuối tháng 4 và đầu tháng 5 từng gây ra các vụ cháy và nổ tại khu vực nhà máy.

Trước đó, vào đêm 7–8/5, Ukraine đã thực hiện một đợt tấn công drone quy mô lớn vào nhiều khu vực của Nga, bao gồm Moskva, Yaroslavl và Rostov‑on‑Don. Cuộc tấn công này đã gây cháy tại nhà máy lọc dầu ở Yaroslavl và buộc các sân bay ở Moskva phải tạm thời hạn chế hoạt động. Nga cho biết hệ thống phòng không đã bắn hạ 264 drone trong đợt tấn công đó.

Nga bắn hạ drone gần Moskva

Trong làn sóng tấn công mới nhất, các quan chức Nga cho biết nhiều UAV của Ukraine bay về phía khu vực thủ đô đã bị hệ thống phòng không bắn hạ.

Các vụ xâm nhập bằng drone quanh Moskva ngày càng xảy ra thường xuyên trong năm qua, khiến chính quyền phải nhiều lần tạm đóng sân bay, tăng cường phòng không và siết chặt an ninh – đặc biệt trong các dịp chính trị quan trọng.

Nga tấn công Kharkiv và Izmail trong đêm

Trong khi Ukraine nhắm vào hạ tầng công nghiệp bên trong lãnh thổ Nga, quân đội Nga cũng tiến hành các đợt tấn công bằng drone vào nhiều khu vực ở miền đông và miền nam Ukraine.

Tại Kharkiv, drone của Nga đánh trúng các khu dân cư ở quận Novobavarskyi, làm hư hại ít nhất 25 căn nhà riêng và một tòa chung cư, đồng thời khiến ba người bị thương, theo chính quyền địa phương. Lực lượng cứu hộ đã phải dập lửa và xử lý đống đổ nát tại các điểm bị tấn công.

Ở phía nam, drone cũng tấn công Izmail, thành phố cảng nằm trên sông Danube và là một trung tâm logistics quan trọng cho xuất khẩu của Ukraine. Giới chức địa phương cho biết cơ sở hạ tầng cảng bị hư hại, nhưng phần lớn vũ khí bay đến đã bị đánh chặn và không ghi nhận thương vong.

Khu vực Izmail nhiều lần bị nhắm mục tiêu trong chiến tranh vì đây là tuyến vận chuyển quan trọng cho ngũ cốc và hàng hóa của Ukraine qua sông Danube.

Chu kỳ tấn công bằng drone ngày càng mở rộng

Các cuộc tấn công mới diễn ra trong bối cảnh chiến dịch không kích bằng drone giữa hai nước đang tăng tốc. Trước đó trong tháng 5, Nga đã phóng hơn 200 drone trong một đêm ngay sau khi lệnh ngừng bắn 9–11/5 – gắn với lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng Thế chiến II – kết thúc.

Cả hai bên đều cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận ngay cả khi lệnh ngừng bắn còn hiệu lực, và giao tranh vẫn tiếp diễn ở nhiều khu vực tiền tuyến.

Kể từ đó, chiến lược của hai bên ngày càng rõ ràng:

• Ukraine mở rộng các cuộc tấn công drone tầm xa nhằm vào cơ sở năng lượng và công nghiệp của Nga, bao gồm các nhà máy lọc dầu nằm cách tiền tuyến hàng trăm km.
• Nga tiếp tục sử dụng các đợt tấn công drone quy mô lớn vào các thành phố, cơ sở hạ tầng và trung tâm logistics của Ukraine.

Điều này khiến drone trở thành một trong những công cụ quan trọng nhất để tấn công sâu vào hậu phương của đối phương.

Vì sao nhà máy lọc dầu và cảng biển thường bị nhắm mục tiêu?

Những địa điểm bị tấn công gần đây phản ánh ưu tiên chiến lược của mỗi bên:

• Nhà máy lọc dầu tại Nga, như Slavneft‑YANOS, đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nhiên liệu và chuỗi cung ứng quân sự.
• Cảng và hạ tầng đô thị của Ukraine, bao gồm Izmail và Kharkiv, là mắt xích quan trọng cho xuất khẩu, vận tải và đời sống dân sự.

Việc nhắm vào các mục tiêu này cho phép hai bên gây áp lực lên kinh tế, hậu cần quân sự và tâm lý trong nước của đối phương mà không cần mở các chiến dịch tấn công trên bộ quy mô lớn.

Chiến trường drone ngày càng lan rộng

Cuộc tấn công vào Yaroslavl đáng chú ý vì thành phố này nằm cách biên giới Ukraine hàng trăm km, cho thấy tầm hoạt động ngày càng xa của drone Ukraine. Ngược lại, drone của Nga vẫn tiếp tục đánh sâu vào lãnh thổ Ukraine, tấn công các thành phố cách xa tiền tuyến.

Những diễn biến này cho thấy cuộc chiến Nga–Ukraine ngày càng chuyển thành cuộc đối đầu bằng drone tầm xa, nơi cơ sở hạ tầng và các thành phố ở cả hai nước đều trở thành mục tiêu, ngay cả khi giao tranh trên bộ vẫn tập trung ở những khu vực khác.

Đợt leo thang trong tháng 5 – kết hợp giữa các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu ở Nga và các cuộc không kích vào thành phố Ukraine – cho thấy chu kỳ “ăn miếng trả miếng” trên không có thể tăng cường rất nhanh sau bất kỳ khoảng lặng ngắn nào trong chiến sự.