Tranh luận cuối cùng trong vụ Musk kiện OpenAI: Hai bên cáo buộc gì trước khi bồi thẩm đoàn nghị án?

Tóm lại, phía Musk mô tả vụ kiện như một câu chuyện về niềm tin bị phá vỡ và mục tiêu từ thiện bị biến dạng.

Phản hồi của OpenAI: Musk kiện vì mất quyền kiểm soát

OpenAI và Microsoft đưa ra một câu chuyện hoàn toàn khác. Theo họ, vụ kiện không phải về sứ mệnh hay đạo đức AI, mà là tranh chấp quyền kiểm soát giữa các nhà sáng lập.

Các luận điểm chính của bên bị kiện gồm:

• Tranh chấp quyền lực: Luật sư OpenAI nói Musk từng cố dùng lời hứa tài trợ để gây áp lực lên các nhà sáng lập và thậm chí đề xuất sáp nhập OpenAI với Tesla.
• “Trí nhớ chọn lọc”: Phía OpenAI lập luận Musk từng ủng hộ hoặc xem xét mô hình vì lợi nhuận trước đây, nhưng phản đối khi ông không còn quyền kiểm soát.
• Thời điểm kiện tụng: OpenAI cho rằng Musk chỉ khởi kiện nhiều năm sau khi rời công ty, và vào thời điểm ông đã trở thành đối thủ trong lĩnh vực AI.
• Thương mại hóa là cần thiết: Theo công ty, việc lập nhánh vì lợi nhuận và hợp tác với Microsoft là điều cần thiết để tài trợ cho chi phí tính toán và nghiên cứu khổng lồ của AI tiên tiến.

OpenAI cũng bác bỏ lập luận rằng khoản đóng góp ban đầu của Musk đi kèm các điều kiện pháp lý ràng buộc, nói rằng không có thỏa thuận bắt buộc công ty phải mãi là tổ chức phi lợi nhuận.

Những điểm tranh cãi lớn trong phiên tòa

Trong phần tranh luận cuối cùng, hai bên tập trung vào vài vấn đề cốt lõi.

Độ tin cậy: Luật sư Musk cho rằng Sam Altman không đáng tin về mục tiêu thật sự của OpenAI, trong khi phía OpenAI nói Musk mới là người có lập trường thay đổi theo lợi ích của mình.

Quyền kiểm soát: Musk nói OpenAI đã bị các lợi ích doanh nghiệp — đặc biệt là Microsoft — chi phối. Ngược lại, OpenAI cho rằng Musk từng cố giành quyền kiểm soát tổ chức này.

An toàn AI và sứ mệnh: Musk lập luận OpenAI đã từ bỏ tầm nhìn ban đầu về phát triển AI an toàn. Công ty phản bác rằng đầu tư quy mô lớn và thương mại hóa là cách duy nhất để tiếp tục nghiên cứu AI một cách có trách nhiệm.

Lợi ích tài chính của nhà đầu tư: Musk cho rằng cấu trúc mới mang lại lợi ích tài chính cho lãnh đạo và nhà đầu tư. OpenAI phủ nhận việc thiết kế mô hình công ty nhằm làm giàu cá nhân.

Thời điểm khởi kiện: Phía OpenAI nhấn mạnh Musk kiện quá muộn sau khi rời công ty, còn Musk nói ông chỉ hành động khi quy mô thay đổi của OpenAI trở nên rõ ràng.

Musk muốn tòa án làm gì?

Trong hồ sơ pháp lý, Musk yêu cầu nhiều biện pháp khắc phục nếu ông thắng kiện:

• Bồi thường tài chính liên quan đến việc sử dụng sai nguồn lực của tổ chức phi lợi nhuận.
• Thay đổi lãnh đạo, bao gồm việc loại Sam Altman khỏi hội đồng của tổ chức phi lợi nhuận và loại Altman cùng Greg Brockman khỏi vai trò lãnh đạo trong thực thể vì lợi nhuận.
• Điều chỉnh cấu trúc quản trị của OpenAI để khôi phục sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu.

Trong một số hồ sơ, Musk cũng nói rằng mọi khoản bồi thường có thể sẽ được chuyển cho nhánh phi lợi nhuận của OpenAI, thay vì cho cá nhân ông.

Bồi thẩm đoàn phải quyết định điều gì?

Dù phần tranh luận rất rộng, nhiệm vụ của bồi thẩm đoàn thực tế hẹp hơn. Họ cần trả lời các câu hỏi thực tế như:

• Liệu OpenAI có vi phạm các cam kết liên quan đến khoản hỗ trợ của Musk hay không
• Liệu việc tái cấu trúc công ty có vi phạm nghĩa vụ của một tổ chức từ thiện hay không

Nếu bồi thẩm đoàn xác định có vi phạm, tòa án sẽ quyết định biện pháp khắc phục cụ thể ở giai đoạn tiếp theo.

Điều gì xảy ra tiếp theo?

Sau khi phần tranh luận cuối cùng kết thúc, bồi thẩm đoàn chín người trong phòng xử của thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers đã bắt đầu nghị án. Để đưa ra phán quyết, họ cần đạt được sự đồng thuận hoàn toàn.

Kết quả của vụ kiện có thể dẫn tới nhiều hệ quả lớn:

• Thay đổi cấu trúc quản trị tại OpenAI
• Các khoản bồi thường tài chính hoặc điều chỉnh tổ chức
• Tác động rộng hơn đến cách các công ty AI cân bằng giữa mục tiêu vì lợi ích công chúng và nguồn vốn thương mại

Hiện tại, cuộc đối đầu pháp lý giữa hai nhà đồng sáng lập OpenAI đã chuyển từ những màn tranh luận gay gắt trong phòng xử sang quyết định của bồi thẩm đoàn — nơi các câu hỏi về niềm tin, lời hứa và tương lai của ngành AI sẽ được định đoạt.