Sau 1.021 ngày, công đoàn IF Metall tuyên bố chấm dứt đình công vì không còn thành viên nào để đại diện

Ngày 27/10/2023, khoảng 130 thợ sửa xe của Tesla tại Thụy Điển nghỉ việc. Họ chỉ đòi một điều: Tesla ký thỏa ước lao động tập thể – chuẩn mực bao phủ lương, giờ làm và điều kiện làm việc cho khoảng 90% người lao động Thụy Điển . Gần ba năm và 1.021 ngày sau, vào ngày 13/8/2026, công đoàn IF Metall tuyên bố chấm dứt đình công – cuộc xung đột lao động dài nhất trong lịch sử hiện đại Thụy Điển – mà không giành được thỏa thuận đó . Tesla đơn giản đã mua lại toàn bộ những người đình công còn lại.

Kết thúc: ngày 13/8/2026

IF Metall thông báo vào ngày 13/8/2026 rằng họ đình chỉ các hành động công nghiệp chống lại Tesla, có hiệu lực từ ngày 19/8/2026 . Lý do rất đơn giản: Tesla đã đề nghị gói bồi thường thôi việc cho tất cả thành viên công đoàn đình công còn lại, khoảng 80 người . Không còn thành viên nào tại Tesla, công đoàn không còn người để rút lao động, và cuộc đình công kết thúc vì sự cần thiết chứ không phải vì một thỏa thuận nào . Bốn người đình công cuối cùng – hai ở Stockholm, hai ở Uppsala – đã nhận tiền mua lại và rời khỏi hàng rào .

Tesla chưa bao giờ ký thỏa ước tập thể nào ở Thụy Điển. Yêu cầu duy nhất của công đoàn đã không được đáp ứng .

Khởi đầu: ngày 27/10/2023

Xung đột bắt đầu khi thợ máy tại bảy trung tâm dịch vụ của Tesla nghỉ việc, yêu cầu ký thỏa ước tập thể . Elon Musk và Tesla từ chối, cho rằng mô hình tuyển dụng trực tiếp của công ty vượt trội hơn các thỏa thuận công đoàn. Tại Thụy Điển, nơi khoảng 90% người lao động được thỏa ước tập thể bảo vệ mà không cần luật định, lập trường của Tesla là một thách thức trực tiếp đối với mô hình thương lượng tự nguyện của nước này .

Chiến dịch đoàn kết: Nỗ lực đa công đoàn Bắc Âu

Cuộc đình công nhanh chóng leo thang thành hành động đoàn kết xuyên biên giới rộng nhất trong lịch sử Scandinavia hiện đại, với sự tham gia của các công đoàn từ Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy và Phần Lan :

Hành động	Ngày bắt đầu	Chi tiết
Phong tỏa cảng	7/11/2023	Công nhân vận tải chặn Tesla dỡ hàng tại bốn cảng Thụy Điển, mở rộng ra tất cả cảng vào ngày 17/11 .
Phong tỏa Bắc Âu	20/12/2023	Công nhân bốc xếp tại Đan Mạch, Na Uy và Phần Lan tham gia chặn Tesla chuyển đến Thụy Điển .
Phong tỏa bưu điện	20/11/2023	Nhân viên bưu điện ngừng giao biển số xe Tesla, ngăn đăng ký xe mới .
Lao công, thợ điện, tiệm sửa chữa	2023–2024	Nhiều công đoàn khác từ chối phục vụ cơ sở hoặc phương tiện của Tesla .

Phản ứng pháp lý của Tesla

Tesla kiện ra tòa nhưng thành công hạn chế:

• Kiện biển số xe: Tesla kiện Cơ quan Giao thông Thụy Điển và PostNord vì không giao biển số. Họ thắng lệnh tạm thời vào tháng 11/2023, yêu cầu Cơ quan Giao thông giao biển số trong vòng 7 ngày nếu không sẽ bị phạt . Lệnh này nhanh chóng bị lật lại; tòa án Thụy Điển cuối cùng phán quyết PostNord không có nghĩa vụ giao biển số và hiến pháp Thụy Điển cấm chính phủ can thiệp vào tranh chấp lao động .
• Kháng cáo lên Tòa án Tối cao: Vụ kiện của Tesla lên Tòa án Tối cao Thụy Điển đã được chấp nhận vào tháng 5/2026, nhưng cuộc đình công kết thúc trước khi có phán quyết cuối cùng .

Chiến thuật tiêu hao

Thay vì đàm phán, Tesla thuê nhân công thay thế không thuộc công đoàn để giữ các xưởng hoạt động một phần và liên tục đề nghị gói bồi thường thôi việc riêng lẻ cho từng công nhân đình công theo thời gian . Số thành viên IF Metall đình công giảm từ khoảng 130 xuống còn khoảng 80 vào tháng 8/2026 khi công nhân lần lượt nhận tiền mua lại .

Chỉ vài tuần trước khi kết thúc, IF Metall đã kêu gọi đình công mới tại các địa điểm khác của Tesla, nhưng với quá ít thành viên để duy trì hành động, công đoàn đã nhượng bộ .

Chi phí và kết quả

Bảng điểm của Tesla:

• Chưa từng ký thỏa ước tập thể tại Thụy Điển
• Tiếp tục hoạt động thông qua lao động không thuộc công đoàn
• Tránh tạo tiền lệ công đoàn Bắc Âu có thể gây hiệu ứng domino trên toàn mạng lưới toàn cầu

Chi phí cho Tesla:

• Doanh số đăng ký xe tại Thụy Điển giảm 67% trong năm 2025, chỉ còn 7.252 xe
• Thiệt hại danh tiếng lớn tại quốc gia nơi thỏa ước tập thể là chuẩn mực
• Chi phí pháp lý và nhiều năm tập trung điều hành

Hệ lụy rộng hơn:

• Thử thách mô hình Thụy Điển: Cuộc đình công được coi là bài kiểm tra hệ thống thương lượng tập thể tự nguyện của Thụy Điển . Tesla đã phá vỡ nó bằng cách tài chính mạnh hơn công đoàn.
• Ảnh hưởng đến công đoàn Bắc Âu: Các cuộc đình công đoàn kết ở Đan Mạch, Na Uy và Phần Lan cho thấy tinh thần đoàn kết nhưng không thể buộc Tesla ngồi vào bàn đàm phán.
• Tín hiệu toàn cầu: Chiến thắng của Tesla cho thấy ngay cả trong thị trường có tỷ lệ công đoàn hóa cao, một người sử dụng lao động đủ quyết tâm có thể chống lại thỏa ước tập thể nếu sẵn sàng trả giá đắt bằng tiền mua lại và doanh số mất đi.

Đánh giá của công đoàn

Tuyên bố của IF Metall thừa nhận thất bại: "Chúng tôi có thể kết luận rằng Tesla phản đối thỏa ước tập thể mạnh mẽ đến mức họ sẵn sàng mua lại mọi thành viên công đoàn thay vì ký một thỏa ước" . Thư ký hợp đồng của LO, Veli-Pekka Säikkälä, gọi kết quả này là "thất bại", dù ông lưu ý rằng nó mang lại một số thay đổi .

Không còn thành viên nào tại Tesla, công đoàn không còn người để rút lao động. Như IF Metall đã tuyên bố: "Hôm nay, chúng tôi chấm dứt các hành động công nghiệp chống lại Tesla. Chúng tôi làm điều đó vì nó không còn hiệu quả, không phải vì nguyên tắc của chúng tôi đã thay đổi" .