Vì sao Dua Lipa kiện Samsung 15 triệu USD chỉ vì một bức ảnh trên hộp TV?

Nhóm pháp lý của cô cho biết bức ảnh gây tranh cãi mang tên “Dua Lipa – Backstage at Austin City Limits, 2024”, đã được đăng ký bản quyền tại Cơ quan Bản quyền Hoa Kỳ. Theo đơn kiện, hình ảnh này xuất hiện nổi bật trên các hộp TV Samsung bán trên toàn nước Mỹ.

Phía Dua Lipa lập luận rằng việc sử dụng này:

• Sao chép và sử dụng một bức ảnh có bản quyền mà không được phép
• Tạo ấn tượng sai rằng cô đang quảng bá hoặc hợp tác với Samsung
• Khai thác hình ảnh và danh tiếng của cô cho mục đích thương mại

Do bức ảnh được dùng trực tiếp trên bao bì sản phẩm bán lẻ, đơn kiện cho rằng người tiêu dùng có thể hiểu rằng nữ ca sĩ chứng thực hoặc tài trợ cho sản phẩm TV của Samsung, điều mà cô khẳng định chưa từng xảy ra.

Bức ảnh Austin City Limits 2024 có gì đặc biệt?

Hình ảnh nằm ở trung tâm tranh chấp được mô tả là ảnh chụp Dua Lipa ở hậu trường lễ hội âm nhạc Austin City Limits năm 2024. Theo hồ sơ pháp lý, Samsung đã dùng bức ảnh này trong thiết kế quảng bá liên quan đến các dòng TV của hãng.

Luật sư của nữ ca sĩ cho rằng Dua Lipa sở hữu bản quyền của bức ảnh, nên cô có quyền kiểm soát việc sao chép, phân phối hoặc sử dụng nó.

Một điểm quan trọng trong tranh chấp là mục đích sử dụng thương mại. Nếu ảnh chỉ xuất hiện trong tin tức hoặc bài báo, nó có thể được coi là sử dụng biên tập. Nhưng khi xuất hiện trên bao bì sản phẩm để bán hàng, việc sử dụng thường cần giấy phép rõ ràng từ chủ sở hữu bản quyền – và đôi khi cả từ người xuất hiện trong ảnh.

Các cáo buộc pháp lý trong vụ kiện

Đơn kiện của Dua Lipa bao gồm nhiều cơ sở pháp lý khác nhau.

Vi phạm bản quyền (copyright infringement)
Cô cáo buộc Samsung sao chép và sử dụng một bức ảnh có bản quyền trên bao bì sản phẩm mà không được cấp phép. Luật bản quyền bảo vệ bản thân bức ảnh và cách nó được phân phối hoặc hiển thị.

Vi phạm thương hiệu và gây hiểu lầm về sự chứng thực (trademark / false endorsement)
Đơn kiện cho rằng người tiêu dùng có thể tin rằng Dua Lipa đang quảng bá cho TV Samsung khi nhìn thấy hình ảnh của cô trên hộp sản phẩm. Luật thương hiệu tại Mỹ cấm những hành vi tạo ra ấn tượng sai về sự hợp tác hoặc tài trợ.

Xâm phạm quyền hình ảnh cá nhân (right of publicity)
Đây là quyền cho phép một cá nhân – đặc biệt là người nổi tiếng – kiểm soát việc sử dụng thương mại đối với tên tuổi, hình ảnh hoặc danh tính của mình. Theo đơn kiện, Samsung đã hưởng lợi từ việc gắn sản phẩm của mình với hình ảnh của Dua Lipa mà không trả tiền cho sự chứng thực đó.

Những cáo buộc này là cơ sở cho yêu cầu bồi thường 15 triệu USD của nữ ca sĩ.

Samsung phản hồi thế nào?

Samsung cho biết họ không cố ý sử dụng trái phép hình ảnh của Dua Lipa.

Theo tuyên bố của công ty, bức ảnh được cung cấp bởi một đối tác nội dung liên quan đến dịch vụ Samsung TV Plus. Đối tác này đã khẳng định với Samsung rằng họ đã có đầy đủ quyền sử dụng hình ảnh, bao gồm cả việc sử dụng trên bao bì bán lẻ.

Nói cách khác, Samsung cho rằng họ dựa vào cam kết về quyền sử dụng từ đối tác trước khi đưa hình ảnh vào thiết kế bao bì.

Tuy nhiên, trong nhiều vụ tranh chấp sở hữu trí tuệ, việc dựa vào đối tác không nhất thiết loại bỏ hoàn toàn trách nhiệm pháp lý. Những cam kết đó có thể ảnh hưởng đến việc tòa án đánh giá mức độ lỗi, trách nhiệm giữa các bên, hoặc mức bồi thường, nhưng chưa chắc đủ để miễn trách nhiệm cho doanh nghiệp trực tiếp sử dụng hình ảnh.

Vì sao vụ kiện này đáng chú ý?

Dù chỉ xoay quanh một bức ảnh, vụ việc lại phản ánh nhiều vấn đề lớn trong ngành giải trí và marketing.

Giá trị thương mại của người nổi tiếng
Các ngôi sao thường kiếm phần lớn thu nhập từ hợp đồng quảng cáo. Việc dùng hình ảnh của họ mà không xin phép có thể làm giảm giá trị của những thỏa thuận chứng thực chính thức.

Một bức ảnh có thể liên quan nhiều quyền khác nhau
Ngay cả khi một công ty có quyền sử dụng ảnh từ nhiếp ảnh gia hoặc chủ sở hữu bản quyền, họ vẫn có thể cần sự cho phép của người xuất hiện trong ảnh nếu việc sử dụng gợi ý sự hợp tác thương mại.

Trách nhiệm khi doanh nghiệp phụ thuộc vào đối tác
Samsung cho rằng họ dựa vào bảo đảm từ đối tác nội dung. Điều này đặt ra câu hỏi quen thuộc trong ngành truyền thông số: khi quyền sử dụng không rõ ràng, trách nhiệm cuối cùng thuộc về ai – nhà cung cấp nội dung hay thương hiệu sử dụng nó?

Tình trạng hiện tại của vụ kiện

Theo các báo cáo gần nhất, vụ kiện mới chỉ ở giai đoạn đầu và chưa có phán quyết hay thỏa thuận dàn xếp nào.

Một số câu hỏi quan trọng mà tòa án có thể phải xem xét gồm:

• Ai thực sự sở hữu hoặc cấp phép hợp pháp cho bức ảnh
• Samsung có quyền sử dụng ảnh trên bao bì sản phẩm hay không
• Hình ảnh đó có khiến người tiêu dùng nghĩ rằng Dua Lipa chứng thực sản phẩm
• Samsung biết gì về quyền sử dụng bức ảnh trước và sau khi nhận được phản đối

Những câu trả lời này sẽ quyết định liệu đây chỉ là một tranh chấp cấp phép hình ảnh thông thường, hay trở thành một vụ án đáng chú ý về quyền hình ảnh của người nổi tiếng trong các chiến dịch marketing quy mô lớn.