Bên Trong Chiến Dịch Trấn Áp Phe Đối Lập Thổ Nhĩ Kỳ: Từ Phán Quyết Tòa Án Ngày 21/5 Đến Cuộc Đụng Độ Tại Izmir

Cuộc đột kích vào trụ sở CHP

Ông Özel và những người ủng hộ từ chối tuân thủ phán quyết, cố thủ bên trong trụ sở CHP tại Ankara. Cuộc giằng co kéo dài ba ngày. Đến ngày 24 tháng 5, theo lệnh của Tỉnh trưởng Ankara, cảnh sát chống bạo động đã ập vào . Các sĩ quan đã sử dụng hơi cay, bình xịt hơi cay, đạn cao su, xà beng và búa tạ để phá vỡ các chướng ngại vật làm từ xe buýt và đồ đạc, cưỡng chế trục xuất ban lãnh đạo bị phế truất .

Các đoạn phim từ bên trong tòa nhà cho thấy những đám mây hơi cay khi cảnh sát đập vỡ cửa kính để xông vào . Ông Özel đã xé bản sao lệnh của tòa trước khi dẫn đầu một cuộc tuần hành dưới mưa hướng về phía quốc hội, thề sẽ kháng cự . Ông gọi những sự kiện trong ngày là một sự leo thang bạo lực được thiết kế để đè bẹp phe đối lập dân chủ .

Cuộc biểu tình ở Izmir và cuộc đàn áp của cảnh sát

Không hề nao núng, ông Özel đã công bố một cuộc biểu tình tại thành trì Izmir của CHP. Bất chấp lệnh cấm biểu tình kéo dài năm ngày do tỉnh trưởng địa phương ban hành, hàng nghìn người đã tập trung tại Quảng trường Lozan vào ngày 25-26 tháng 5, vẫy cờ Thổ Nhĩ Kỳ và hô vang các khẩu hiệu ủng hộ dân chủ . Ông Özel tham dự cùng vợ và con gái, thách thức ông Kılıçdaroğloğlu triệu tập một đại hội đảng mới cho một cuộc bầu cử lãnh đạo mới .

Cảnh sát chống bạo động đã đáp trả bằng hơi cay và vòi rồng để giải tán đám đông . Các sĩ quan đã sử dụng vòi rồng để chặn đám đông ngay cả trước khi ông Özel kịp có bài phát biểu của mình . Cuộc giải tán bạo lực này đã nhấn mạnh quyết tâm của chính phủ trong việc ngăn chặn về mặt vật lý nhà lãnh đạo bị phế truất kêu gọi sự ủng hộ của công chúng.

Một chiến dịch trấn áp rộng lớn hơn nhắm vào phe đối lập

Những tình tiết kịch tính này không xảy ra trong chân không. Chúng là diễn biến mới nhất trong một cuộc trấn áp kéo dài nhằm vào CHP, bắt đầu từ tháng 10 năm 2024:

• Thị trưởng Istanbul Ekrem İmamoğlu, người được nhiều người coi là đối thủ tranh cử tổng thống đáng gờm nhất của ông Erdoğan, đã bị bắt vào ngày 19 tháng 3 năm 2025, với các cáo buộc tham nhũng, tống tiền, hối lộ và khủng bố – những điều mà ông và các nhà phê bình quốc tế mạnh mẽ bác bỏ là có động cơ chính trị . Ông đã bị giam giữ hơn một năm . Vụ bắt giữ ông đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình lớn nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ trong hơn một thập kỷ, với hàng trăm nghìn người biểu tình trên toàn quốc .
• Ít nhất 16 thị trưởng của CHP đã bị bỏ tù, theo một báo cáo của đảng vào tháng 7 năm 2025. Làn sóng này bắt đầu vào tháng 10 năm 2024 với việc giam giữ Ahmet Özer, thị trưởng quận Esenyurt của Istanbul . Đến tháng 10 năm 2025, CHP đã công bố một báo cáo dài 42 trang mô tả chiến dịch này là một "cuộc đảo chính tư pháp" chống lại nền dân chủ địa phương .
• Các cuộc bắt giữ hàng loạt đã lan rộng trong đảng. Vào tháng 7 năm 2025, cảnh sát đã bắt giữ hơn 120 người (sau đó báo cáo là 157 người) chỉ riêng tại tòa thị chính Izmir, bao gồm một cựu thị trưởng, như một phần của cuộc điều tra tham nhũng . Chiến dịch diễn ra chỉ vài giờ trước một cuộc biểu tình lớn của phe đối lập ở Istanbul .

Tại sao việc phế truất ông Özel là vấn đề quan trọng

Các nhà phân tích nhìn nhận rộng rãi rằng phán quyết của tòa án và các hành động sau đó của cảnh sát là một nỗ lực có tính toán nhằm vô hiệu hóa những đối thủ mạnh nhất của ông Erdoğan . Chiến thắng vang dội của CHP trong cuộc bầu cử địa phương tháng 3 năm 2024 – giành chiến thắng tại Istanbul, Ankara, Izmir và các thành phố lớn khác dưới sự lãnh đạo của ông Özel – đã phá vỡ sự thống trị bầu cử của ông Erdoğan và định vị phe đối lập như một mối đe dọa đáng tin cậy trước cuộc bỏ phiếu toàn quốc tiếp theo .

Ông Özel, một nhân vật năng nổ và có khả năng đoàn kết hơn ông Kılıçdaroğlu, được ghi nhận là đã vực dậy đảng sau thất bại của Kılıçdaroğlu trước Erdoğan trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2023 . Bằng cách phục chức cho ông Kılıçdaroğlu – một nhân vật kém sức cạnh tranh bầu cử hơn, người đã kêu gọi "bình tĩnh" và giải quyết nội bộ – tòa án đã làm suy yếu CHP từ bên trong và làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng nội bộ của họ .

Cuộc trấn áp ông Özel phản ánh logic đằng sau việc bỏ tù ông İmamoğlu: loại bỏ hai nhân vật đối lập được yêu thích nhất trước bất kỳ cuộc bỏ phiếu toàn quốc nào trong tương lai, khiến ông Erdoğan không còn đối thủ bầu cử nghiêm túc nào .

Phản ứng quốc tế và biến động thị trường

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) đã chỉ trích mạnh mẽ. Vào ngày 22 tháng 5 năm 2026, HRW gọi phán quyết của tòa án là một "sự can thiệp tư pháp làm suy yếu các tiến trình dân chủ" và là một động thái có động cơ chính trị nhằm loại bỏ ban lãnh đạo CHP . Trước đó, vào ngày 3 tháng 3 năm 2026, tổ chức này đã mô tả ông İmamoğlu là bị cáo trung tâm trong một "vụ truy tố tham nhũng hàng loạt có động cơ chính trị" và kêu gọi trả tự do cho ông .

Tình trạng hỗn loạn chính trị đã gây ra những hậu quả kinh tế. Hãng tin Reuters tường thuật rằng phán quyết ngày 21 tháng 5 đã "châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng chính trị, làm rung chuyển thị trường tài chính và có thể kéo dài sự cầm quyền 23 năm của Tổng thống Tayyip Erdogan" . Bloomberg đưa tin rằng các ngân hàng nhà nước đã phải bán ra khoảng 6 tỷ đô la Mỹ để bảo vệ đồng lira đang lao dốc sau phán quyết .

Kết luận

Phán quyết của tòa án ngày 21 tháng 5, cuộc tấn công bạo lực của cảnh sát vào trụ sở CHP, và cuộc đàn áp cuộc biểu tình tại Izmir đánh dấu một bước ngoặt nguy hiểm. Cùng với nhau, chúng tạo thành giai đoạn mạnh mẽ nhất của một chiến dịch kéo dài nhằm phá bỏ đảng đối lập chính thông qua hệ thống tư pháp và cảnh sát, vô hiệu hóa các nhà lãnh đạo được yêu thích nhất của đảng này, và loại bỏ mối đe dọa bầu cử đã xuất hiện sau đột phá trong cuộc bầu cử địa phương năm 2024 của CHP – tất cả diễn ra trong bối cảnh sự trượt dốc dân chủ ngày càng sâu sắc và sự báo động ngày càng tăng từ quốc tế.