Bên trong chuyến bay thử đầu tiên của Starship V3

SpaceX đã thực hiện chuyến bay thử đầu tiên của Starship Version 3 (V3) vào ngày 22/5/2026, đánh dấu bước tiến lớn trong chương trình tên lửa thế hệ mới của công ty. Phương tiện khổng lồ này cao khoảng 407–408 foot (124 mét) — lớn nhất từng được chế tạo — được phóng từ cơ sở Starbase của SpaceX ở miền nam bang Texas trong nhiệm vụ mang tên Starship Flight 12.

Chuyến bay đạt nhiều mục tiêu quan trọng: Starship bay lên không gian, triển khai các tải thử nghiệm và thực hiện tái nhập khí quyển theo kế hoạch. Tuy vậy, thử nghiệm cũng cho thấy một số vấn đề, bao gồm việc mất booster Super Heavy trong quá trình quay về và tàu Starship bị phá hủy khi tiếp nước ở cuối nhiệm vụ.

Siêu tên lửa hơn 120 mét cất cánh

Tên lửa hai tầng cất cánh lúc 18:30 giờ miền Đông Mỹ (17:30 giờ địa phương) từ Starbase, Texas, được đẩy lên bởi 33 động cơ Raptor chạy bằng methane trên tầng đẩy Super Heavy.

Đây là chuyến bay đặc biệt vì lần đầu tiên sử dụng thiết kế Starship V3, phiên bản được cải tiến toàn diện với động cơ Raptor 3 mạnh hơn và nhiều thay đổi nhằm giúp hệ thống phóng hoạt động nhanh và thường xuyên hơn trong tương lai.

Nhiệm vụ này cũng là lần phóng Starship đầu tiên từ bệ phóng Pad 2 mới tại Starbase — một phần trong kế hoạch mở rộng hạ tầng để chuẩn bị cho các sứ mệnh thương mại sau này.

Tách tầng thành công, nhưng booster gặp sự cố

Chỉ vài phút sau khi rời bệ, tên lửa tách tầng thành công. Tầng trên Starship tiếp tục bay lên không gian, trong khi booster Super Heavy quay đầu để trở lại khu vực hạ cánh mô phỏng ở Vịnh Mexico.

Tuy nhiên, trong quá trình quay về, booster gặp trục trặc nghiêm trọng. Các động cơ không khởi động lại đúng cách cho cú đốt “boostback” — thao tác cần thiết để kiểm soát đường rơi và quay về khu vực dự kiến.

Không có lực đẩy này, booster mất kiểm soát, xoay tumbling và rơi xuống Vịnh Mexico, nơi nó nhiều khả năng đã vỡ tung hoặc phát nổ.

Starship vẫn lên tới không gian dù mất một động cơ

Trong khi booster thất bại khi quay về, tầng trên Starship vẫn tiếp tục nhiệm vụ.

Trong quá trình bay lên, một trong sáu động cơ Raptor của Starship bị tắt sớm, nhưng tàu vẫn ổn định và tiếp tục đạt tới không gian.

Khi ở ngoài khí quyển, Starship hoàn thành một trong những mục tiêu quan trọng của chuyến bay: triển khai các tải thử nghiệm mô phỏng cho hệ thống Starlink trong tương lai.

Cụ thể, tàu đã thả:

• 20 mô hình vệ tinh Starlink (satellite simulators) với kích thước và khối lượng tương tự vệ tinh thật
• 2 vệ tinh Starlink đã được chỉnh sửa, mang thiết bị chụp ảnh và thu thập dữ liệu liên quan đến tấm chắn nhiệt của Starship khi tái nhập khí quyển

Các thử nghiệm này giúp SpaceX kiểm tra phần cứng và cơ chế phóng hàng loạt vệ tinh Starlink thế hệ mới.

Tái nhập khí quyển và kết thúc ở Ấn Độ Dương

Sau khi hoàn thành các mục tiêu trong không gian, Starship bắt đầu hành trình quay về Trái Đất, hướng tới khu vực tiếp nước dự kiến ở Ấn Độ Dương.

Tàu tái nhập khí quyển thành công và bay theo quỹ đạo hạ cánh đã được lập kế hoạch. Tuy nhiên, khi chạm mặt nước, phương tiện phát nổ trong hoặc ngay sau khi tiếp nước, kết thúc chuyến bay thử nghiệm.

Dù vậy, chuyến bay vẫn chứng minh nhiều năng lực quan trọng: bay lên quỹ đạo cận không gian, triển khai tải và chịu được giai đoạn tái nhập khí quyển — những bước quan trọng để tiến tới các nhiệm vụ thực tế.

Những lần trì hoãn trước khi phóng

Chuyến bay ra mắt của Starship V3 không diễn ra ngay trong lần thử đầu tiên.

SpaceX ban đầu dự định phóng vào giữa tháng 5/2026. Tuy nhiên, một lần thử vào 21/5 đã bị hủy ngay trước giờ cất cánh do sự cố ở hệ thống mặt đất tại tháp phóng.

Sau khi khắc phục và thiết lập lại quy trình đếm ngược, công ty phóng thành công vào ngày 22/5.

Vì sao chuyến bay Starship V3 quan trọng

Mặc dù booster bị mất và tàu bị phá hủy khi tiếp nước, chuyến bay vẫn được đánh giá là thành công ở mức lớn vì đã xác minh nhiều yếu tố mới của kiến trúc Starship V3.

Hệ thống này đóng vai trò then chốt trong nhiều mục tiêu lớn của SpaceX:

• Phóng số lượng lớn vệ tinh Starlink thế hệ mới để mở rộng mạng internet toàn cầu.
• Hỗ trợ chương trình Artemis của NASA, nơi Starship dự kiến đóng vai trò tàu đổ bộ Mặt Trăng.
• Phát triển tên lửa tái sử dụng hoàn toàn nhằm phục vụ các sứ mệnh dài ngày tới Sao Hỏa.

Chuyến bay cũng diễn ra trong bối cảnh SpaceX đang tiến gần đến kế hoạch niêm yết công khai (IPO), khiến tiến triển của chương trình Starship trở thành tín hiệu quan trọng đối với chiến lược dài hạn của công ty.

Tóm lại

Chuyến bay thử đầu tiên của Starship V3 cho thấy cả tiềm năng lẫn rủi ro của chương trình tên lửa tham vọng nhất của SpaceX.

Tên lửa đã bay lên không gian, triển khai tải thử nghiệm và kiểm tra nhiều hệ thống quan trọng. Tuy nhiên, booster bị mất khi quay về và tàu Starship bị phá hủy khi tiếp nước.

Với SpaceX, mỗi chuyến bay thử đều cung cấp dữ liệu để cải tiến thiết kế. Những bài học từ Flight 12 sẽ định hình các phiên bản Starship tiếp theo — hướng tới việc phóng vệ tinh quy mô lớn, đưa con người trở lại Mặt Trăng và cuối cùng là các hành trình đến Sao Hỏa.