Cuộc tấn công tên lửa lớn của Nga vào Kyiv ngày 24/5 và mối đe dọa từ tên lửa Oreshnik

Trước khi cuộc tấn công bắt đầu, không quân Ukraine đã cảnh báo về nguy cơ Nga phóng tên lửa Oreshnik, khiến mức độ cảnh báo phòng không tại thủ đô tăng cao.

Những cảnh báo trước khi cuộc tấn công xảy ra

Đợt tấn công này không hoàn toàn bất ngờ. Trước đó một ngày, cả chính quyền Ukraine và Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv đều đưa ra cảnh báo hiếm thấy.

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cho biết tình báo Ukraine — cùng thông tin từ các đối tác Mỹ và châu Âu — cho thấy Nga có thể đang chuẩn bị một cuộc tấn công phối hợp, có thể bao gồm tên lửa Oreshnik.

Cùng thời điểm, Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv phát đi cảnh báo an ninh nói rằng họ nhận được thông tin về một “cuộc tấn công trên không có thể rất nghiêm trọng” có thể xảy ra trong vòng 24 giờ. Đại sứ quán khuyến cáo công dân Mỹ tại Ukraine phải sẵn sàng tìm nơi trú ẩn ngay khi còi báo động vang lên.

Những cảnh báo này sau đó đã trở thành hiện thực khi cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ sau đó.

Tên lửa Oreshnik là gì?

Oreshnik là một tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) do Nga phát triển để thực hiện các đòn tấn công tầm xa với tốc độ rất cao. Nhiều nhà phân tích cho rằng nó có liên hệ hoặc được phát triển từ hệ thống tên lửa RS‑26 Rubezh của Nga.

Một số đặc điểm chính được các chuyên gia quốc phòng nêu ra gồm:

• Tốc độ vượt Mach 10 (hơn 10 lần tốc độ âm thanh), làm giảm đáng kể thời gian phản ứng của hệ thống phòng thủ.
• Khả năng mang nhiều đầu đạn tách độc lập (MIRV), cho phép một tên lửa tấn công nhiều mục tiêu khác nhau.
• Có thể mang đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân, khiến nó vừa là vũ khí chiến thuật vừa mang ý nghĩa răn đe chiến lược.

Oreshnik lần đầu được sử dụng trong chiến đấu vào tháng 11/2024, khi Nga phóng loại tên lửa này vào thành phố Dnipro của Ukraine, gây chú ý lớn trong giới quân sự quốc tế.

Vì sao Oreshnik được coi là mối đe dọa lớn

Các nhà phân tích quân sự đánh giá Oreshnik nguy hiểm vì nhiều lý do.

Trước hết là tốc độ cực cao và quỹ đạo đạn đạo, khiến hệ thống phòng không có rất ít thời gian để phát hiện, theo dõi và đánh chặn.

Thứ hai, khả năng mang nhiều đầu đạn MIRV cho phép một tên lửa tách thành nhiều mục tiêu trong giai đoạn cuối của quỹ đạo. Điều này làm phức tạp việc phòng thủ vì hệ thống phòng không phải đối phó với nhiều đầu đạn cùng lúc.

Ngoài ra, vì tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, nên ngay cả khi được sử dụng với đầu đạn thông thường, nó vẫn mang ý nghĩa tín hiệu chiến lược — không chỉ đối với Ukraine mà còn với các nước NATO.

Một phần của xu hướng leo thang các cuộc tấn công trên không

Cuộc tấn công ngày 24/5 diễn ra trong bối cảnh các đợt tập kích đường không của Nga vào Ukraine ngày càng lớn và thường xuyên hơn.

Trong những tuần trước đó, Nga đã tiến hành nhiều đợt tấn công bằng hàng trăm UAV và tên lửa, bao gồm một cuộc tấn công kéo dài hai ngày được Ukraine mô tả là lớn nhất kể từ khi chiến tranh toàn diện bắt đầu.

Những đợt tập kích này thường nhắm vào Kyiv và các thành phố lớn, gây thiệt hại cho khu dân cư, cơ sở hạ tầng và làm nhiều dân thường thương vong.

Trong bối cảnh đó, đòn tấn công ngày 24/5 được xem là một phần của xu hướng leo thang cả về quy mô lẫn thông điệp chiến lược trong chiến dịch tấn công tầm xa của Nga — đặc biệt khi xuất hiện nguy cơ sử dụng các vũ khí tiên tiến như Oreshnik.

Kết luận

Đợt tấn công ngày 24/5 vào Kyiv là một cuộc tập kích lớn kết hợp tên lửa và UAV, diễn ra sau những cảnh báo rõ ràng từ Ukraine và Mỹ. Khả năng Nga sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik làm dấy lên lo ngại vì tốc độ cực cao, khả năng mang nhiều đầu đạn và tiềm năng mang đầu đạn hạt nhân — những yếu tố khiến việc phòng thủ trở nên khó khăn hơn.

Khi các cuộc không kích quy mô lớn ngày càng gia tăng trong chiến tranh Nga‑Ukraine, nhiều chuyên gia cho rằng các hệ thống tên lửa tiên tiến như Oreshnik có thể đóng vai trò ngày càng quan trọng cả về tác chiến quân sự lẫn tín hiệu răn đe chiến lược.