Nga dội bão UAV vào Ukraine: Konotop kiệt quệ, drone phản lực đe dọa phòng không Kyiv

Một trong những đòn đánh chí mạng được thực hiện bằng UAV Shahed nhắm trực diện vào kho đầu máy của Công ty Đường sắt Ukraine. Ông Oleksandr Pertsovskyi, người đứng đầu tập đoàn đường sắt quốc gia, xác nhận vụ tấn công đã cướp đi sinh mạng của một đồng nghiệp và khiến bốn người khác bị thương . Ông Pertsovskyi cho biết chiếc Shahed rất có thể đã được gắn động cơ phản lực, và do được phóng từ khoảng cách quá gần biên giới, không phải ai cũng kịp tìm nơi trú ẩn sau khi còi báo động vang lên . Trong cả ngày hôm đó, các đợt tấn công của Nga trên khắp Ukraine đã khiến tổng cộng 5 dân thường thiệt mạng và 69 người bị thương .

Lá chắn thép Ukraine: Tỷ lệ đánh chặn vượt trội nhưng đầy thách thức

Bộ Tư lệnh Không quân Ukraine báo cáo lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ 195 trong số 221 UAV được triển khai trong đêm 11/6, đạt tỷ lệ đánh chặn khoảng 88,2% . Các UAV bao gồm nhiều biến thể Shahed, Herbera, Italmas, bị bắn rơi rải rác ở khu vực phía bắc, phía nam và phía đông đất nước, dù hai tên lửa đạn đạo và 21 UAV tấn công khác vẫn lọt qua được lưới lửa phòng thủ .

Tỷ lệ đánh chặn cao này không phải là ngoại lệ mà nằm trong một xu hướng dài hạn. Trong suốt tháng 5 năm 2026, Nga đã phóng tới kỷ lục 8.150 UAV loại Shahed vào Ukraine – con số cao nhất từ đầu chiến tranh, tăng mạnh so với mức khoảng 5.000 chiếc mỗi tháng trước đó – và phòng không Ukraine đã hạ gục tới 7.476 chiếc, tỷ lệ đánh chặn lên đến 91,73% . Tính chung tất cả các mục tiêu đường không trong các đợt tập kích lớn hồi tháng 5, tỷ lệ đánh chặn trung bình là 90,75% . Các chuyên gia phân tích từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) và Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington đánh giá lực lượng phòng không Ukraine đã thể hiện xuất sắc, duy trì ổn định tỷ lệ bắn hạ UAV hàng tháng ở mức xấp xỉ 90% .

Tuy nhiên, thành công này đang đứng trước thách thức kép. Thứ nhất, hiệu suất đánh chặn không đồng đều giữa các loại vũ khí. Ukraine tỏ ra cực kỳ hiệu quả khi đối phó với các UAV cánh quạt bay chậm dòng Shahed, nhưng phân tích chi tiết về trận tập kích lớn hôm mùng 1-2 tháng 6 cho thấy, đối với tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm - những vũ khí hạng cao hơn - tỷ lệ đánh chặn tụt dốc thảm hại xuống chỉ còn 26,8% . Đây chính là tử huyệt mà Nga đang ra sức khai thác.

"Át chủ bài" phản lực: Chương mới của chiến tranh trên không

Ngay từ đầu tháng 6, Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Ukraine, tướng Oleksandr Syrskyi, đã phát đi cảnh báo rằng Nga có ý định nâng tỷ lệ UAV tấn công phản lực (jet-powered) trong biên chế lên tới 50% . Những UAV sử dụng động cơ tua-bin phản lực này có tốc độ cao hơn hẳn và khó bị đánh chặn hơn nhiều so với các dòng máy bay cánh quạt như Shahed - vốn là xương sống của các chiến dịch tấn công hiện tại . Moscow đã bắt đầu triển khai thế hệ drone phản lực mới có tầm bắn lên tới 1.000 km, mang theo đầu đạn lớn hơn đáng kể .

Bước tiến công nghệ này là phản ứng trực tiếp trước thành công của Ukraine trong việc vô hiệu hóa các dòng drone rẻ tiền hơn. Tướng Syrskyi cho biết hiện phần lớn UAV Shahed và Geran bị vô hiệu hóa là nhờ các UAV đánh chặn nội địa của Ukraine. Chỉ tính riêng trong tháng 5, hơn 3.500 UAV địch đã bị bắn rơi trên ba tầng lưới phòng không . Việc tung ra các drone phản lực nhanh hơn, đắt tiền hơn là cách Moscow tìm cách chọc thủng lớp phòng thủ nhiều tầng đang làm phá sản chiến thuật “bầy đàn” giá rẻ.

Ăn miếng trả miếng: Đêm thứ tư liên tiếp Moscow rung chuyển vì UAV Ukraine

Trong lúc các thành phố Ukraine oằn mình dưới làn đạn, chính thủ đô Moscow cũng đang phải đối mặt với mối đe dọa ngày càng hiện hữu từ trên không. Cũng trong đêm 11 rạng sáng 12/6, UAV Ukraine đã nhắm mục tiêu vào Moscow ngày thứ tư liên tiếp . Thị trưởng Moscow, Sergey Sobyanin, cho biết ít nhất 15 UAV Ukraine đã bị đánh chặn trên đường bay vào thủ đô trong đêm, không ghi nhận thương vong hay thiệt hại nào . Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng phòng không nước này đã phá hủy tổng cộng 330 UAV Ukraine trên lãnh thổ Nga trong cùng đêm .

Chiến dịch kéo dài nhiều ngày liên tiếp vào thủ đô nước Nga đánh dấu sự leo thang rõ rệt về năng lực tấn công tầm xa của Kyiv. Trước đó một đêm, ngày 10/6, ít nhất 22 UAV đã bị bắn rơi trên bầu trời Moscow trong ngày thứ ba liên tiếp hứng chịu tập kích . Tính trong tháng 5, thị trưởng Sobyanin đã báo cáo về việc bắn hạ ít nhất 329 UAV Ukraine hướng về thủ đô, mức cao thứ hai theo tháng kể từ đầu chiến tranh . Những đòn đáp trả qua lại đang định hình một thực tại mới, nơi cả Kyiv và Moscow đều trở thành mục tiêu thường trực trong một cuộc chiến tranh UAV ngày càng đào sâu và khốc liệt.