Tên lửa thương mại Trung Quốc phóng 18 vệ tinh Qianfan trong chưa đầy 16 giờ

Trong chưa đầy 16 giờ, hai công ty phóng tên lửa thương mại của Trung Quốc đã thực hiện hai chuyến bay liên tiếp phục vụ chòm sao Qianfan vào ngày 15–16/9/2026. LandSpace đưa 10 vệ tinh lên quỹ đạo từ khu vực gần Tửu Tuyền; khoảng 15 giờ 34 phút sau, Orienspace phóng từ biển thêm 8 vệ tinh Qianfan cùng một vệ tinh trình diễn công nghệ. Chuỗi nhiệm vụ này mở rộng các phương án phóng cho dự án Internet băng rộng quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO) do Shanghai SpaceSail vận hành. 32126

Hai vụ phóng diễn ra thế nào?

Nhiệm vụ	Thời điểm cất cánh	Địa điểm phóng	Tên lửa	Tải trọng	Kết quả được báo cáo
Zhuque-2E Y7 của LandSpace	14:26 ngày 15/9, giờ Bắc Kinh	Khu thí điểm đổi mới không gian thương mại Đông Phong, gần Tửu Tuyền	Zhuque-2E	10 vệ tinh Qianfan Nhóm quỹ đạo cực 19	Các vệ tinh được đưa vào quỹ đạo định trước/chỉ định 311
Gravity-1 Y3 của Orienspace	06:00 ngày 16/9, giờ Bắc Kinh	Vùng biển phía đông Thượng Hải	Gravity-1	8 vệ tinh Qianfan Nhóm quỹ đạo cực 26 và 1 vệ tinh thử nghiệm EUHT	Cả 9 vệ tinh được báo cáo đã vào quỹ đạo định trước 2126

Theo Tân Hoa Xã, chuyến bay Zhuque-2E là lần đầu một tên lửa thương mại tư nhân Trung Quốc triển khai quy mô lớn một chòm sao Internet vệ tinh. 3 Vụ phóng Gravity-1 bổ sung phương án từ biển: các báo cáo mô tả đây là lần phóng di động trên biển đầu tiên cho một chòm sao Internet băng rộng LEO, đồng thời lập kỷ lục Trung Quốc về khối lượng tải trọng thực và độ cao quỹ đạo trong một lần phóng trên biển. 1921

Qianfan tiến thêm 18 vệ tinh, nhưng chưa đồng nghĩa đã có dịch vụ

Hai nhiệm vụ đã bổ sung 18 vệ tinh Qianfan thuộc hai nhóm quỹ đạo cực. Vệ tinh EUHT trên Gravity-1 là vệ tinh thử nghiệm công nghệ liên lạc riêng biệt, nên không thuộc phần triển khai Qianfan. 1126

Qianfan là chòm sao băng rộng ở quỹ đạo Trái Đất thấp do Shanghai SpaceSail Technologies vận hành. Các vụ phóng tháng 9 cho thấy SpaceSail có thể dùng nhà cung cấp thương mại cả từ bãi phóng trên đất liền lẫn nền tảng ngoài khơi, thay vì chỉ dựa vào các phương án trước đó. 32534

Một thống kê trước phóng cho biết Qianfan có 256 vệ tinh sau đợt triển khai ngày 6/8. Nếu cộng thêm 18 vệ tinh mới, con số được báo cáo sẽ là 274, tức còn thiếu 50 vệ tinh so với mục tiêu mạng ban đầu gồm 324 vệ tinh. 3435

Tuy nhiên, các cách đếm cần được phân biệt. Một công cụ theo dõi công khai liệt kê 238 vệ tinh Qianfan đang hoạt động trước các vụ phóng này và lưu ý rằng một số vệ tinh chưa vào được quỹ đạo làm việc. Vì vậy, “đã phóng”, “đang ở quỹ đạo” và “đang hoạt động” không phải là các chỉ số có thể thay thế cho nhau. 36

Hai loại tên lửa, hai cách đưa vệ tinh lên quỹ đạo

Zhuque-2E: oxy lỏng và methane

Zhuque-2E của LandSpace là tên lửa nhiên liệu lỏng, dùng oxy lỏng và methane. Trong nhiệm vụ ngày 15/9, tên lửa cất cánh từ tổ hợp của LandSpace tại khu không gian thương mại Đông Phong và đưa 10 vệ tinh Qianfan Nhóm 19 hướng tới quỹ đạo cực. 1016

Đây là minh chứng cho năng lực của một tên lửa methane-nhiên liệu lỏng trong nhiệm vụ triển khai nhiều vệ tinh cho chòm sao băng rộng — công việc đòi hỏi độ chính xác trong đưa tải trọng tới quỹ đạo và tách vệ tinh, không chỉ đơn thuần là đưa tên lửa ra ngoài khí quyển.

Gravity-1: nhiên liệu rắn, phóng ngoài khơi

Gravity-1 của Orienspace dùng nhiên liệu rắn và có năng lực tải trọng tối đa được báo cáo là 6,5 tấn. Chuyến bay Y3 là lần bay thứ tư của dòng tên lửa này, cất cánh từ vùng biển phía đông Thượng Hải. 2426

Tên lửa đã đưa 8 vệ tinh Qianfan cùng vệ tinh thử nghiệm EUHT vào các quỹ đạo theo kế hoạch. Khối lượng tải trọng thực của nhiệm vụ vượt 3 tấn, lập các kỷ lục Trung Quốc về khối lượng tải trọng và độ cao quỹ đạo cho một lần phóng trên biển. 2146

Với nhà vận hành chòm sao, sự khác biệt này có ý nghĩa thực tế: Zhuque-2E là phương án methane-nhiên liệu lỏng từ điểm phóng cố định trên đất liền, còn Gravity-1 là lựa chọn nhiên liệu rắn tải trọng lớn từ nền tảng ngoài khơi. Cả hai nay đều đã được chứng minh có thể tham gia triển khai Qianfan. 32425

Thách thức tiếp theo: nhịp phóng và kích hoạt mạng

Hai thành công liên tiếp giúp thu hẹp khoảng trống triển khai trước mắt, nhưng bài kiểm tra quan trọng là liệu Qianfan có duy trì được đủ số cơ hội phóng để hoàn thiện mạng hay không. Trước hai nhiệm vụ này, các báo cáo cho biết chòm sao đã gần bốn tuần không có đợt triển khai mới kể từ lô ngày 6/8. 3435

18 vệ tinh trong chuỗi hai vụ phóng là một bước tiến đáng kể, không phải bằng chứng rằng dịch vụ Internet băng rộng thương mại đã sẵn sàng. Các thông báo chính thức xác nhận vệ tinh được đưa vào quỹ đạo định trước; chúng không xác nhận vệ tinh đã hoàn tất vận hành ban đầu hay đang cung cấp kết nối đầu cuối cho người dùng. 32126

Tác động dịch vụ sau cùng vẫn cần được theo dõi độc lập qua quá trình lập danh mục vệ tinh, xác nhận tách vệ tinh, duy trì quỹ đạo, kích hoạt tàu vũ trụ, nghiệm thu tải trọng và hiệu năng liên kết thực tế. Một bộ theo dõi trước phóng cho biết chưa có báo cáo về việc Qianfan bắt đầu dịch vụ thương mại tính đến ngày 14/9. 36

Tóm lại, ngành vũ trụ thương mại Trung Quốc đã thể hiện hai phương thức khác nhau để đưa vệ tinh Qianfan lên quỹ đạo ở quy mô đáng kể trong một khung thời gian chưa tới 16 giờ. Nhưng giá trị dài hạn của hai nhiệm vụ sẽ phụ thuộc vào nhịp phóng bền vững của SpaceSail và việc chuyển các vệ tinh mới này thành một mạng băng rộng hoạt động thực sự.