Ngày 19/8/2026, tên lửa Zhuque-3 Y-2 của LandSpace cất cánh từ Khu thí điểm đổi mới không gian thương mại Đông Phong. Tầng trên đưa vệ tinh Internet Honghu-03 vào quỹ đạo dự kiến, còn tầng một quay trở lại qua khí quyển, giảm tốc bằng động cơ và hạ thẳng đứng xuống bãi thu hồi ở huyện Minqin, tỉnh Cam Túc, bằng các chân đáp có thể triển khai.
1
7
10
Đây là lần đầu Trung Quốc thu hồi có kiểm soát trên đất liền một tầng một tên lửa cấp quỹ đạo bằng chân đáp.
19
21 Cột mốc này khác với thành công của Long March-10B hồi tháng 7, khi tầng một được đưa về ngoài khơi và bắt bằng hệ thống lưới trên sàn nổi thay vì tự đứng trên chân đáp.
Tuy nhiên, vẫn cần một lưu ý quan trọng: một báo cáo cho biết nhiên liệu còn lại đã bốc cháy sau khi tên lửa chạm đất, làm hư khu vực càng đáp và khiến thân tầng một bằng thép không gỉ bị đổ sập.
4 Vì vậy, Y-2 đã chứng minh khả năng quay về và chạm đất có kiểm soát, nhưng riêng chuyến bay này chưa thể chứng minh tầng đẩy đã sẵn sàng được tái sử dụng ngay.
Vì sao cú hạ cánh của Zhuque-3 đáng chú ý?
Thu hồi được tầng một không chỉ là chuyện tên lửa sống sót sau khi phóng. Sau khi tách tầng, phương tiện phải tự đổi hướng, kiểm soát quá trình quay lại khí quyển, bay về khu vực hạ cánh, khởi động lại động cơ để phanh, mở chân đáp rồi chạm xuống bãi với độ chính xác và biên độ an toàn đủ lớn để có thể tiếp tục được xử lý.
Zhuque-3 Y-2 đã thực hiện toàn bộ chuỗi thao tác này trong một nhiệm vụ đưa hàng hóa lên quỹ đạo, thay vì chỉ bay thử một chặng ngắn hoặc thu hồi bằng dù. Thiết kế của tên lửa kết hợp động cơ dùng oxy lỏng–methane, thân bằng thép không gỉ, hệ thống dẫn đường tự động và cơ cấu hạ cánh thẳng đứng bằng chân đáp.
5
7
23
Kết quả đã xác nhận kiến trúc cơ bản của phương tiện trong điều kiện bay thực tế. Nhưng nó chưa nói lên hiệu quả kinh tế của việc tái sử dụng. LandSpace còn phải cho thấy công ty có thể kiểm tra, sửa chữa tầng đẩy với chi phí và thời gian hợp lý, sau đó phóng lại nhiều lần.
Y-2 đã sửa điểm yếu nào của Y-1?
Trong chuyến bay đầu tiên vào tháng 12/2025, Zhuque-3 Y-1 đã hoàn thành mục tiêu đưa tầng trên vào quỹ đạo, nhưng tầng một thất bại ở giai đoạn thu hồi cuối cùng sau một sự cố cháy bất thường khi mồi lửa hạ cánh.
31
32
35
Do đó, Y-2 không đơn thuần là lần lặp lại của cùng một thiết kế. Nhiệm vụ này tập trung giải quyết chính khâu từng thất bại: quá trình tái khởi động động cơ, phanh, điều khiển và chạm đất ở những giây cuối.
Các thông tin về nâng cấp cho biết LandSpace đã giảm số động cơ sử dụng trong lần đốt hạ cánh, bổ sung chức năng dự đoán điểm rơi vào hệ thống an toàn tự động, thay đổi quy trình điều khiển khi quay về và cải thiện khả năng chịu nhiệt cũng như tải trọng kết cấu trong quá trình tái nhập khí quyển.
33
34
43
Cú chạm đất thành công cho thấy những thay đổi này tạo ra kết quả tốt hơn nhiều trong điều kiện bay quỹ đạo. Dù vậy, chỉ một chuyến bay thành công chưa đủ để xác định nâng cấp nào đóng vai trò quyết định, hay chứng minh hệ thống sẽ duy trì độ tin cậy qua nhiều nhiệm vụ liên tiếp.
Đưa vệ tinh lên quỹ đạo và thu hồi tên lửa trong cùng một nhiệm vụ
Ý nghĩa của Y-2 còn nằm ở việc hai mục tiêu được thực hiện đồng thời: Zhuque-3 đưa Honghu-03 vào quỹ đạo dự kiến trong khi vẫn cố gắng thu hồi tầng một.
7
10
Đây là mô hình có ý nghĩa thương mại hơn so với việc thu hồi một tầng đẩy trong nhiệm vụ không mang theo tải hữu ích. Với các nhà vận hành chòm vệ tinh, tên lửa tái sử dụng chỉ tạo ra giá trị khi nhà cung cấp vừa đưa vệ tinh lên quỹ đạo, vừa giữ lại đủ năng lực để đưa tầng một trở về, rồi lặp lại quy trình ở tần suất cao.
Y-2 đã chứng minh cấu hình nhiệm vụ cần thiết cho mô hình kinh doanh đó, nhưng chưa chứng minh khả năng cung cấp dịch vụ với sản lượng lớn.
Zhuque-3 Y-2 khác Long March-10B như thế nào?
Ngày 10/7/2026, Trung Quốc đã đạt một cột mốc sớm hơn khi tầng một của Long March-10B bay trở lại theo phương thẳng đứng và được thu hồi trên một nền tảng ngoài khơi bằng hệ thống lưới.
17
18
24
Hai phương án sử dụng các kiến trúc thu hồi khác nhau:
| Nhiệm vụ |
Tên lửa phải thực hiện |
Hệ thống thu hồi đóng góp gì? |
| Long March-10B |
Bay có kiểm soát về khu vực ngoài khơi được chỉ định và hạ xuống đúng vị trí. |
Sàn nổi và lưới bắt là một phần chủ động của hệ thống thu hồi cuối hành trình, tiếp nhận tầng đẩy khi nó trở về. 18 27 |
| Zhuque-3 Y-2 |
Hoàn tất phanh bằng động cơ, điều khiển vị trí, mở chân đáp và chạm đất ổn định. |
Bãi Minqin cung cấp địa điểm hạ cánh; chính các chân đáp của tên lửa đảm nhiệm cơ chế tiếp đất. 3 10 21 |
Vì vậy, Long March-10B là lần thu hồi có kiểm soát đầu tiên được báo cáo của một tầng tên lửa cấp quỹ đạo Trung Quốc, còn Zhuque-3 Y-2 là lần đầu Trung Quốc thu hồi thành công trên đất liền bằng chân đáp triển khai được.
18
19
21
Khác biệt này không chỉ nằm ở cách gọi. Bắt bằng lưới trên biển và hạ cánh bằng chân đáp đòi hỏi những yêu cầu khác nhau đối với bản thân phương tiện, hạ tầng thu hồi và vài giây cuối của chuyến bay.
Cú hạ cánh có ý nghĩa gì với kế hoạch IPO của LandSpace?
LandSpace đang theo đuổi kế hoạch niêm yết trên STAR Market — bảng doanh nghiệp công nghệ thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải — và dự kiến huy động 7.500 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 1 tỷ USD theo các thông tin về kế hoạch IPO.
14
15
16
Kết quả Y-2 làm câu chuyện công nghiệp phía sau đợt huy động vốn trở nên thuyết phục hơn. Trước chuyến bay, năng lực phóng quỹ đạo có thể tái sử dụng của LandSpace vẫn chủ yếu là một tuyên bố đang phát triển. Sau Y-2, công ty đã trình diễn việc đưa vệ tinh lên quỹ đạo và hạ tầng một có kiểm soát trên đất liền trong cùng một nhiệm vụ.
Điều này có thể củng cố cơ sở để đầu tư vào sản xuất phương tiện, hạ tầng phóng, hoạt động thu hồi và các hợp đồng triển khai chòm vệ tinh trong tương lai.
Nhưng đây chưa phải bằng chứng về khả năng sinh lời. Nhà đầu tư vẫn cần theo dõi:
- Tầng đẩy đã thu hồi có bay lại thành công hay không.
- Công việc kiểm tra và tân trang sau khi hạ cánh mất bao lâu.
- Độ tin cậy khi số lượng nhiệm vụ tăng lên.
- Năng lực sản xuất và khả năng khai thác các bãi phóng.
- Giá phóng và chi phí trên mỗi kilogram hàng hóa đưa lên quỹ đạo so với tên lửa dùng một lần.
Thông tin về hư hại sau khi chạm đất càng khiến bước tiếp theo trở nên quan trọng: LandSpace phải chứng minh không chỉ rằng tầng đẩy có thể trở về bãi, mà còn có thể được xử lý cho chuyến bay kế tiếp với chi phí chấp nhận được.
4
Cuộc đua tên lửa tái sử dụng Trung Quốc bước vào giai đoạn khó hơn
Các cột mốc trong tháng 7 và tháng 8 cho thấy chương trình tên lửa tái sử dụng của Trung Quốc đang chuyển từ những nỗ lực thu hồi ban đầu sang cạnh tranh giữa nhiều phương án khác nhau. Long March-10B trình diễn bắt tầng đẩy bằng lưới trên biển, trong khi LandSpace trình diễn hạ cánh bằng chân đáp trên đất liền.
17
18
21
Bức tranh rộng hơn còn có Long March-12A, ZQ-1 của Galactic Energy, Hyperbola-3 của iSpace và Lijian-2 của CAS Space. Tuy nhiên, các nguồn được cung cấp chưa có đủ dữ liệu cập nhật, cụ thể cho từng nhiệm vụ để xếp hạng những chương trình này so với Zhuque-3 Y-2, cũng như chưa đủ cơ sở để nói rằng chương trình nào đã đạt được tổ hợp thành tích đưa hàng hóa lên quỹ đạo và hạ cánh bằng chân đáp như Y-2.
22
LandSpace trước đó đã tạo dấu ấn về động cơ khi Zhuque-2 trở thành tên lửa sử dụng methane đầu tiên đưa được hàng hóa lên quỹ đạo vào năm 2023.
16 Zhuque-3 mở rộng nền tảng động lực đẩy này sang một phương tiện lớn hơn, được thiết kế để thu hồi tầng một.
Chuẩn mực cạnh tranh hiện đã thay đổi. Câu hỏi không còn chỉ là một công ty có thể thu hồi tầng đẩy cấp quỹ đạo một lần hay không, mà là liệu các nhà cung cấp có thể:
- bay lại cùng một tầng đẩy nhiều lần;
- rút ngắn thời gian kiểm tra và tân trang;
- duy trì tần suất phóng cao mỗi năm;
- sản xuất đủ phương tiện và thiết bị thu hồi; và
- biến khả năng tái sử dụng thành chi phí trên mỗi kilogram thấp hơn, ổn định hơn.
Zhuque-3 Y-2 là một cột mốc lớn về kỹ thuật và tài chính. Kết luận mạnh nhất — đồng thời cũng là giới hạn rõ nhất — là LandSpace đã chứng minh được kiến trúc đưa tầng một trở lại mặt đất có kiểm soát, còn mô hình kinh doanh dựa trên tái sử dụng vẫn phải được kiểm nghiệm qua các chuyến bay lại, dữ liệu về thời gian quay vòng và hiệu quả kinh tế.