Chuyến đi không báo trước của Giám đốc CIA John Ratcliffe tới Moscow dường như là một thông điệp cảnh báo được truyền qua kênh tình báo cấp cao, chứ chưa phải một cuộc đàm phán được công khai xác nhận. Theo những người nắm thông tin về chuyến đi, Ratcliffe cảnh báo Nga không tấn công lãnh thổ NATO, thúc giục Moscow hướng tới việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine và nêu quan ngại về sự hỗ trợ của Nga dành cho Iran trong bối cảnh khủng hoảng tại eo biển Hormuz.
1
5
9
13
Đây là chuyến đi đầu tiên được biết đến công khai của Ratcliffe tới Moscow trên cương vị Giám đốc CIA, đồng thời là chuyến thăm được biết đến đầu tiên của một lãnh đạo cơ quan tình báo Mỹ tới Nga kể từ khi người tiền nhiệm William Burns gặp Tổng thống Vladimir Putin vào tháng 11/2021.
2
3
Ratcliffe được cho là đã truyền đạt điều gì?
Thông điệp rõ ràng nhất liên quan đến NATO. Các đánh giá tình báo của Mỹ được cho là đã làm dấy lên lo ngại rằng Nga có thể tìm cách thử thách quyết tâm của liên minh bằng một cuộc tấn công giới hạn nhằm vào một nước thành viên, trong đó có thể bao gồm các quốc gia Baltic.
1
5
6
Theo các tường thuật riêng rẽ, Ratcliffe cũng thúc giục Moscow ủng hộ tiến triển hướng tới việc chấm dứt chiến tranh Ukraine. Ông được cho là đã đề nghị Nga giảm hỗ trợ kinh tế và quân sự cho Iran, trong lúc Washington tìm cách gây sức ép lên Tehran giữa cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz.
5
9
13
Tuy nhiên, nhiều chi tiết vẫn chưa được xác nhận độc lập. Tổng thống Donald Trump mô tả chuyến đi là “bán thường lệ” và phủ nhận việc chuyến đi được thực hiện cụ thể để cảnh báo Putin về khả năng tấn công NATO.
7
15 CIA, Nhà Trắng, Lầu Năm Góc và Không quân Mỹ không công khai giải thích mục đích chuyến đi.
8
15
Điện Kremlin xác nhận và bác bỏ điều gì?
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov sau đó xác nhận Ratcliffe đã hội đàm với các đối tác trong cơ quan tình báo Nga. Ông nói Giám đốc CIA không gặp Putin, và các cuộc tiếp xúc chỉ diễn ra ở cấp cơ quan tình báo. Peskov cho biết Putin đã được báo cáo về kết quả chuyến đi.
17
18
20
Điều này cho thấy Washington và Moscow đã sử dụng một kênh liên lạc tình báo, nhưng không cho biết hai bên đã thống nhất điều gì—hay liệu những cảnh báo cụ thể được truyền thông Mỹ đưa tin có thực sự được nêu ra hay không.
Điện Kremlin sau đó bác bỏ các thông tin cho rằng Nga đang cân nhắc tấn công một thành viên NATO, gọi đây là những “câu chuyện hù dọa” và khẳng định chúng không phản ánh ý định của Nga.
19
Cuộc tập kích Kyiv ngày 27/8
Hai ngày sau chuyến đi của Ratcliffe, Nga tiến hành cuộc tấn công kéo dài nhiều giờ bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Kyiv cùng một số thành phố khác của Ukraine. Reuters dẫn lời các quan chức Ukraine cho biết các đòn đánh nhằm vào hoặc đánh trúng cảng, cơ sở công nghiệp và các trung tâm phân phối bán lẻ; một phần cuộc tấn công đã bị phòng không Ukraine đẩy lùi. Quân đội Ukraine nói đợt tập kích bao gồm tên lửa đạn đạo và 258 máy bay không người lái, nhưng nguồn tin này không đưa ra đầy đủ số liệu về tỷ lệ đánh chặn hoặc thương vong.
28
Kyiv ghi nhận 13 lần báo động phòng không riêng trong ngày 27/8—mức cao nhất trong một ngày kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, theo các quan chức Ukraine. Thành phố được cho là đã trải qua tổng cộng 872 phút, tức gần 15 giờ, trong tình trạng báo động.
39
Một báo cáo khác của Ukraine lại nêu khoảng 140 máy bay không người lái được sử dụng và khoảng 120 chiếc bị phá hủy hoặc chế áp. Những con số này khác với số liệu Reuters dẫn lại.
33
Sự chênh lệch này rất đáng lưu ý. Các thông tin hiện có cho thấy Kyiv đã hứng chịu một cuộc tấn công bất thường về thời lượng và độ phức tạp, nhưng chưa đủ cơ sở để xác nhận mọi con số đang được lan truyền. Đặc biệt, các nguồn được cung cấp chưa kiểm chứng độc lập tuyên bố về lần đầu phóng tên lửa Iskander-1000, việc hơn 100 máy bay không người lái là loại “tự sát”, hay con số thương vong cuối cùng của cuộc tấn công ngày 27/8.
Kho vũ khí suy giảm có thể đã ảnh hưởng đến tính toán của Moscow?
Bối cảnh quân sự rộng hơn khiến cảnh báo của Ratcliffe trở nên đáng chú ý. Ukraine cho biết lượng tên lửa phòng không do các đồng minh cung cấp trong năm 2026 chỉ bằng khoảng một phần ba so với năm 2025. Kyiv đồng thời thiếu các tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất—một trong những hệ thống được sử dụng để đối phó tên lửa đạn đạo Nga.
44
Các báo cáo riêng rẽ mô tả tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa Patriot tại Ukraine cũng như trong lực lượng Mỹ và đồng minh ở châu Âu, trong bối cảnh nhu cầu tăng lên do cuộc chiến với Iran.
46
47 Ukraine sau đó nhận được một lô nhỏ tên lửa Patriot bổ sung, nhưng Tổng thống Volodymyr Zelenskyy nói nước này cần một phần lớn hơn nhiều trong sản lượng của Mỹ.
53
Reuters cũng đưa tin Mỹ đã sử dụng gần như toàn bộ một số loại tên lửa chính xác tầm xa trong cuộc chiến với Iran, trong khi một nguồn tin cho biết nước này đã tiêu thụ ít hơn một nửa kho tên lửa Tomahawk toàn cầu. ATACMS—loại tên lửa từng được cung cấp cho Ukraine—cũng nằm trong nhóm vũ khí bị ảnh hưởng bởi lo ngại về mức dự trữ suy giảm.
45
Những điều kiện này có thể khiến Moscow cho rằng hệ thống phòng không của Ukraine đang dễ bị tổn thương hơn, đồng thời nhận thấy Washington phải phân bổ nguồn lực giữa hai cuộc khủng hoảng ở châu Âu và Trung Đông. Nhưng các bằng chứng hiện có không chứng minh Nga ra lệnh tiến hành cuộc tập kích ngày 27/8 vì Chiến dịch Epic Fury, do việc chuyển giao vũ khí từ châu Âu bị trì hoãn hay vì bất kỳ tình trạng thiếu hụt cụ thể nào.
Chuỗi sự kiện nói gì về sức răn đe?
Trình tự thời gian đặt ra một câu hỏi chiến lược khó chịu, nhưng chưa cho phép đưa ra kết luận nhân quả chắc chắn. Một cuộc tấn công quy mô lớn của Nga diễn ra ngay sau cảnh báo được cho là của Mỹ cho thấy Moscow không sẵn sàng giảm cường độ chiến dịch tại Ukraine chỉ vì Washington gửi thông điệp riêng qua kênh tình báo.
Điều đó không nhất thiết có nghĩa cảnh báo đã thất bại. Mục tiêu của chuyến đi có thể là ngăn Nga tấn công trực tiếp NATO, trong khi không làm thay đổi đáng kể chiến dịch đang diễn ra ở Ukraine. Tương tự, cuộc tập kích ngày 27/8 cũng không chứng minh Nga đã quyết định thử thách NATO bằng hành động quân sự.
Vấn đề lâu dài hơn nằm ở độ tin cậy của sức răn đe. Tính toán của Nga nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào tốc độ Mỹ bổ sung các kho vũ khí đã suy giảm, khả năng châu Âu lấp đầy khoảng trống phòng không cho Ukraine và việc Washington có thể chứng minh rằng một cuộc tấn công nhằm vào thành viên NATO sẽ phải trả giá.
Cho đến khi những tín hiệu đó rõ ràng hơn, chuyến đi Moscow nên được hiểu là một cảnh báo được truyền qua một kênh tình báo hiếm thấy—sau đó là bằng chứng cho thấy Nga vẫn sẵn sàng thăm dò giới hạn trong quyết tâm của phương Tây.