Zhuque-3 hạ cánh thành công sau khi đưa vệ tinh lên quỹ đạo

Hai mục tiêu được hoàn tất trong một chuyến bay

Vào 7 giờ 35 sáng ngày 19/8/2026 theo giờ Bắc Kinh, tên lửa tái sử dụng Zhuque-3 Y2 của công ty hàng không vũ trụ thương mại LandSpace cất cánh từ Khu thí điểm đổi mới không gian thương mại Dongfeng ở tây bắc Trung Quốc. Chuyến bay đồng thời đạt hai mục tiêu quan trọng: tầng hai đưa vệ tinh Honghu-03 vào quỹ đạo định trước, còn tầng một trở về và hạ cánh thẳng đứng tại khu vực đã chuẩn bị trên mặt đất.

Khoảng 137 giây sau khi rời bệ phóng, tầng một và tầng hai tách khỏi nhau. Tầng hai tiếp tục hành trình lên quỹ đạo và triển khai Honghu-03, trong khi tầng một bắt đầu chuỗi quay về có kiểm soát.

Trong quá trình hạ độ cao, tầng đẩy thực hiện các lần đốt động cơ để phanh, triển khai thiết bị hạ cánh rồi đáp thẳng đứng tại khu vực thu hồi ở huyện Minqin, tỉnh Cam Túc. Địa điểm này nằm cách khu vực phóng khoảng 390 km theo hướng bay.

Đây là lần đầu Trung Quốc thu hồi thành công có kiểm soát tầng một của một tên lửa cấp quỹ đạo trên đất liền bằng chân đáp có thể triển khai.

Phương án mới bên cạnh thu hồi trên biển

Thành công của Zhuque-3 diễn ra không lâu sau cuộc thử nghiệm ngày 10/7 với Long March-10B. Trong nhiệm vụ đó, tầng một tên lửa trở về một bệ ngoài khơi rồi được hệ thống lưới trên tàu thu hồi giữ lại sau khi tách tầng.

Zhuque-3 sử dụng cách tiếp cận khác: không cần tàu thu hồi hay lưới đón, tầng một tự điều khiển quá trình bay trở lại, giảm tốc bằng động cơ và đứng vững trên bốn chân đáp khi chạm đất. Hai nhiệm vụ cho thấy Trung Quốc đang theo đuổi song song hai hướng công nghệ thu hồi tên lửa: bắt giữ trên biển và hạ cánh thẳng đứng trên đất liền.

Zhuque-3 được thiết kế để làm gì?

Zhuque-3 là phương tiện phóng quỹ đạo thương mại có tầng một tái sử dụng do LandSpace phát triển. Mục tiêu của thiết kế này không chỉ là thu hồi một tầng đẩy sau chuyến bay, mà còn giảm lượng phần cứng bị loại bỏ sau mỗi lần phóng và tạo điều kiện cho tần suất phóng cao hơn. Đây là những yếu tố quan trọng nếu Trung Quốc muốn triển khai các chòm vệ tinh lớn ở quỹ đạo Trái đất tầm thấp, thường được gọi tắt là LEO.

Tên lửa có kết cấu một lõi, gồm hai tầng. Cấu hình đã thực hiện chuyến bay có chiều cao 66,1 m, đường kính thân tầng 4,5 m và đường kính chụp bảo vệ tải trọng 5,2 m.

Nhiên liệu, động cơ và kết cấu

Cả hai tầng của Zhuque-3 đều sử dụng methane lỏng và oxy lỏng làm chất đẩy; kết cấu chính của tên lửa được chế tạo chủ yếu từ thép không gỉ. Trong hệ thống bồn chứa, bồn methane được đặt phía trên bồn oxy lỏng, một cách bố trí nhằm đáp ứng các yêu cầu về nhiên liệu đông lạnh và độ bền kết cấu của phương tiện.

Tầng một được trang bị chín động cơ Tianque-12A, hay TQ-12A. Tổng lực đẩy khi cất cánh của cụm động cơ vượt 750 tấn. Hệ thống động cơ cũng được thiết kế để hỗ trợ nhiều lần khởi động lại, cần thiết cho các giai đoạn tăng tốc ban đầu, quay về, xuyên khí quyển và hạ cánh của một tầng đẩy tái sử dụng.

Ngoài động cơ, tầng một còn có chân đáp và các hệ thống điều khiển phục vụ quá trình trở về. Việc hạ cánh thành công cho thấy tầng đẩy có thể sống sót sau một chuyến bay cấp quỹ đạo và thực hiện chuỗi thao tác hạ độ cao cần thiết. Tuy nhiên, riêng kết quả này chưa cho biết tầng đẩy sẽ cần được kiểm tra, sửa chữa và thay thế bao nhiêu hạng mục trước khi bay lại.

Vì sao cú hạ cánh này đáng chú ý?

Thu hồi nguyên vẹn tầng một là điều kiện nền tảng để tiến tới khai thác tên lửa tái sử dụng. Nhưng hạ cánh thành công không đồng nghĩa với việc đã chứng minh được khả năng tái sử dụng nhanh, an toàn và tiết kiệm về mặt kinh tế.

LandSpace vẫn cần đánh giá phần cứng sau chuyến bay, xác định mức độ tân trang và chứng minh rằng một tầng đẩy đã bay có thể tiếp tục phóng an toàn. Nếu các bước kiểm tra và những chuyến bay lại sau đó đạt kết quả tốt, công nghệ này có thể giúp tăng nhịp độ phóng, đồng thời giảm chi phí phần cứng cho việc xây dựng các mạng lưới vệ tinh quỹ đạo tầm thấp trong tương lai.

Dù vậy, Zhuque-3 Y2 đã đánh dấu một bước chuyển đáng kể trong ngành phóng thương mại Trung Quốc: từ nỗ lực thu hồi sang thu hồi thành công trên đất liền trong một nhiệm vụ đưa tải trọng lên quỹ đạo.