Tên lửa khổng lồ của Blue Origin phát nổ trên bệ phóng: Thảm họa chưa từng có

Blue Origin vừa hứng chịu thất bại nặng nề và tốn kém nhất trong lịch sử vào tối thứ Năm, ngày 28 tháng 5 năm 2026, khi một tên lửa New Glenn phát nổ ngay trên bệ phóng trong lúc thử nghiệm định kỳ trước khi bay. Sự kiện thảm khốc này tạo ra một quả cầu lửa khổng lồ trên bầu trời Florida, làm rung chuyển nhà cửa gần Mũi Canaveral và phá hủy không chỉ tên lửa cao 98 mét mà còn cả cơ sở hạ tầng mặt đất quan trọng . Đây là đòn giáng mạnh vào công ty hàng không vũ trụ của Jeff Bezos, đơn vị đang chật vật chứng minh khả năng cạnh tranh với SpaceX của Elon Musk trên thị trường tên lửa hạng nặng.

Chuyện gì đã xảy ra ở Tổ hợp phóng 36?

Vào khoảng 9 giờ tối (giờ miền Đông nước Mỹ) ngày 28 tháng 5, tên lửa New Glenn của Blue Origin — cụ thể là tầng đẩy đầu tiên mang tên No, It's Necessary (tạm dịch: Không, Điều này là Cần thiết) — đã nổ tung dữ dội trong một cuộc thử nghiệm đốt cháy tĩnh tại Tổ hợp phóng 36 của Trạm Lực lượng Vũ trụ Mũi Canaveral . Các đoạn video từ nhiều góc quay cho thấy các động cơ dường như bắt đầu đánh lửa trước khi một quả cầu lửa khổng lồ nhấn chìm toàn bộ phương tiện và tháp phóng .

Vụ nổ đã làm đổ sập một cột thu lôi cao 600 feet (khoảng 183 mét) và gây hư hại nặng cho cơ sở hạ tầng của bệ phóng, tạo thành một đám mây hình nấm bốc lên trên Bờ biển Vũ trụ Florida . Blue Origin xác nhận "sự bất thường" trong một tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội X (trước đây là Twitter), đồng thời cho biết tất cả nhân sự đã được kiểm tra, an toàn và không có báo cáo về thương vong .

Một cuộc thử nghiệm cho nhiệm vụ sống còn của Amazon

Tên lửa bị phá hủy đang được chuẩn bị cho nhiệm vụ thứ tư của chương trình New Glenn. Đây là phi vụ nền tảng cho tham vọng của Amazon trong cuộc đua internet vệ tinh. Trọng tải cho sứ mệnh NG-4 sắp tới là 48 vệ tinh băng thông rộng cho chòm sao Project Kuiper của Amazon, một đối thủ cạnh tranh trực tiếp với mạng lưới Starlink của SpaceX .

Các vệ tinh không có mặt trên tên lửa trong quá trình thử nghiệm đốt cháy tĩnh, một biện pháp phòng ngừa tiêu chuẩn cho những cuộc kiểm tra động cơ có rủi ro cao như vậy . Mặc dù chưa có ngày phóng chính thức nào được công bố, nhiệm vụ được dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 4 tháng 6 . Cuộc thử nghiệm này được xem là bước kiểm tra quan trọng cuối cùng trước đợt triển khai then chốt đó.

Chuỗi thất bại gần đây

Vụ nổ này không phải là một sự cố riêng lẻ, mà là chương mới nhất và tàn khốc nhất trong một danh sách ngày càng dài những khó khăn của chương trình New Glenn.

• Mất trọng tải tháng 4/2026: Chỉ một tháng trước, vào ngày 19 tháng 4, nhiệm vụ thứ ba của New Glenn đã thất bại trong mục tiêu chính. Tầng trên của tên lửa gặp phải điều mà Blue Origin gọi là "tình trạng nhiệt bất thường", khiến một trong ba động cơ tạo ra lực đẩy thấp hơn dự kiến. Hậu quả là vệ tinh BlueBird 7 của AST SpaceMobile mà nó mang theo bị mắc kẹt trong quỹ đạo suy tàn và bốc cháy trong bầu khí quyển . Trong cùng sứ mệnh đó, tầng đẩy đầu tiên có thể tái sử dụng cũng đã bị mất trong quá trình hạ cánh .
• FAA đình chỉ và tái cấp phép nhanh chóng: Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã ngay lập tức cấm bay đối với New Glenn sau sự cố tháng Tư, yêu cầu một cuộc điều tra đầy đủ . Chương trình chỉ vừa được phép bay trở lại vào ngày 22 tháng 5, chưa đầy một tuần trước khi vụ nổ thảm khốc trên bệ phóng xảy ra .
• Hậu quả chiến lược và cơ sở hạ tầng: Thất bại lần này nghiêm trọng hơn nhiều so với lần trước. Sự cố tháng Tư liên quan đến một lần phóng vẫn diễn ra và thất bại trong không gian. Ngược lại, sự kiện ngày 28 tháng 5 phá hủy tầng đẩy, tầng trên và chính bệ phóng. Thiệt hại nặng nề đối với Tổ hợp Phóng 36 sẽ cần nhiều tháng để sửa chữa, kéo dài thời gian ngừng hoạt động của chương trình vượt xa cuộc điều tra . Điều này làm tê liệt khả năng thực hiện hợp đồng phóng vệ tinh với Amazon cho Project Kuiper, vốn có thời hạn chót cứng để triển khai chòm sao của mình và đang phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ SpaceX .

Jeff Bezos lên tiếng: 'Ngày rất tồi tệ, nhưng chúng tôi sẽ xây dựng lại'

Jeff Bezos, người thành lập Blue Origin năm 2000, đã công khai lên tiếng về vụ nổ ngay sau sự cố trong một bài đăng trên X. Tuyên bố của ông thừa nhận mức độ nghiêm trọng của trở ngại này nhưng thể hiện một giọng điệu kiên quyết.

Ông Bezos viết: "Tất cả nhân sự đều đã được kiểm tra và an toàn. Còn quá sớm để biết nguyên nhân gốc rễ nhưng chúng tôi đang nỗ lực tìm ra nó. Một ngày rất tồi tệ, nhưng chúng tôi sẽ xây dựng lại mọi thứ cần thiết và tiếp tục bay. Điều đó thật xứng đáng" .

Cụm từ "Điều đó thật xứng đáng" dường như là một sự ám chỉ trực tiếp đến câu thần chú đầy quyết liệt trong các email nổi tiếng của ông, phản ánh tầm nhìn dài hạn của ông dành cho công ty bất chấp thất bại trước mắt. Với hàng tỷ đô la và khoảng một thập kỷ phát triển đã đầu tư vào New Glenn, vụ nổ đánh dấu một tổn thất to lớn về tài chính và uy tín, gia tăng áp lực buộc công ty phải chẩn đoán nguyên nhân gốc rễ và chứng minh độ tin cậy của chương trình trước khi niềm tin của khách hàng bị xói mòn thêm .