Điều gì thực sự xảy ra tại hội nghị Trump–Tập ở Bắc Kinh?

Nhà Trắng mô tả đây là dấu hiệu tiến triển và ông Trump gọi các thỏa thuận này là những “thỏa thuận thương mại tuyệt vời”.

Tuy nhiên, phần lớn các thông báo này chưa phải hợp đồng chính thức hay cam kết pháp lý. Nhiều nội dung giống một khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo hơn là một thỏa thuận hoàn chỉnh.

Vì sao Trung Quốc gọi kết quả là “sơ bộ”

Giới chức và các nhà phân tích Trung Quốc mô tả kết quả kinh tế của hội nghị chỉ ở mức sơ bộ vì nhiều chi tiết quan trọng vẫn chưa được xác nhận.

Ví dụ, một số giao dịch mà phía Mỹ nói đã đạt được — như các đơn đặt hàng nông sản lớn hoặc mua máy bay — chưa được Bắc Kinh xác nhận ngay lập tức. Đồng thời, tình trạng của thỏa thuận đình chiến thuế quan và phạm vi giảm thuế cũng chưa rõ sau cuộc gặp.

Trong ngoại giao và thương mại quốc tế, các tuyên bố như vậy thường chỉ được xem là định hướng chính trị hoặc khuôn khổ đàm phán cho đến khi hợp đồng được ký, số lượng được xác định và chính sách được thực thi chính thức.

Đài Loan trở thành điểm nóng sau hội nghị

Dù thương mại là trọng tâm của cuộc gặp, vấn đề gây tranh cãi lớn nhất lại xuất hiện sau hội nghị: Đài Loan.

Sau khi thảo luận với ông Tập, ông Trump cho biết ông vẫn chưa quyết định có tiến hành gói bán vũ khí cho Đài Loan trị giá khoảng 14 tỷ USD hay không, dù gói này đã được Quốc hội Mỹ phê chuẩn.

Ông nói quyết định này có thể phụ thuộc vào diễn biến quan hệ với Trung Quốc, đồng thời mô tả thương vụ vũ khí như một “quân bài đàm phán”.

Vì sao Đài Bắc phản ứng mạnh

Phát biểu đó lập tức khiến giới chức và các nhà phân tích tại Đài Loan lo ngại. Hòn đảo này phụ thuộc đáng kể vào việc mua vũ khí từ Mỹ để duy trì khả năng răn đe trước Trung Quốc — quốc gia coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và luôn phản đối việc Washington bán vũ khí cho Đài Bắc.

Khi việc bán vũ khí được xem như công cụ mặc cả trong đàm phán với Bắc Kinh, nhiều người lo rằng an ninh của Đài Loan có thể bị đặt vào bàn thương lượng trong quan hệ Mỹ–Trung. Một số chuyên gia cảnh báo cách tiếp cận mang tính “giao dịch” như vậy có thể làm suy yếu chính sách lâu nay của Mỹ, vốn ủng hộ khả năng tự vệ của Đài Loan dù hai bên không có quan hệ ngoại giao chính thức.

Do vấn đề Đài Loan được xem là nhạy cảm nhất trong quan hệ Mỹ–Trung, ngay cả những tín hiệu mơ hồ về cam kết của Washington cũng dễ gây phản ứng mạnh từ Đài Bắc và sự lo lắng của các đồng minh trong khu vực.

Kết luận

Hội nghị Trump–Tập ở Bắc Kinh tạo ra nhiều tuyên bố tích cực nhưng ít kết quả cụ thể. Các thông báo về thương mại chủ yếu là định hướng hợp tác và các giao dịch tiềm năng — lý do khiến phía Trung Quốc gọi kết quả là “sơ bộ”.

Trong khi đó, phát biểu của ông Trump về việc có thể dùng gói vũ khí cho Đài Loan làm đòn bẩy đàm phán đã làm lu mờ các thông báo kinh tế, gây phản ứng mạnh ở Đài Bắc và làm dấy lên tranh luận về hướng đi của chính sách Mỹ đối với Đài Loan.