Bên trong thượng đỉnh Trump–Tập ở Bắc Kinh: máy bay Boeing, Iran và lằn ranh đỏ Đài Loan

Iran và eo biển Hormuz: mối quan tâm chung về an ninh năng lượng

Bên cạnh thương mại, hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về căng thẳng liên quan đến Iran và những hệ lụy toàn cầu của nó.

Theo các tuyên bố sau cuộc họp, Mỹ và Trung Quốc đồng ý rằng Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân và eo biển Hormuz phải được giữ mở cho vận tải quốc tế.

Điều này đặc biệt quan trọng vì:

• Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.
• Trung Quốc là nước nhập khẩu năng lượng lớn từ Trung Đông.
• Mỹ và nhiều đồng minh phụ thuộc vào sự ổn định của tuyến hàng hải này để đảm bảo thị trường năng lượng toàn cầu.

Ông Trump cũng cho biết Chủ tịch Tập gợi ý Trung Quốc có thể đóng vai trò hỗ trợ ổn định khu vực nhờ các mối quan hệ kinh tế của Bắc Kinh với Iran.

Đài Loan: cảnh báo cứng rắn nhất tại hội nghị

Dù hai bên nhấn mạnh hợp tác, thời điểm căng thẳng nhất của hội nghị lại xoay quanh vấn đề Đài Loan.

Ông Tập Cận Bình cảnh báo rằng nếu xử lý sai vấn đề Đài Loan, quan hệ Mỹ–Trung có thể rơi vào “một nơi rất nguy hiểm.”

Đài Loan từ lâu là vấn đề nhạy cảm nhất trong quan hệ giữa hai nước. Bắc Kinh coi hòn đảo là một phần lãnh thổ của Trung Quốc và phản đối mạnh mẽ bất kỳ bước đi nào hướng tới độc lập hoặc mở rộng quan hệ quân sự giữa Đài Bắc và Washington.

Lời cảnh báo này cho thấy dù hai bên tìm cách ổn định quan hệ và thúc đẩy thương mại, Đài Loan vẫn là điểm nóng có khả năng gây ra khủng hoảng lớn nhất giữa hai cường quốc.

Vì sao nhiều CEO Mỹ cùng tham gia chuyến đi?

Một điểm đặc biệt của chuyến thăm là đoàn doanh nghiệp Mỹ rất lớn đi cùng tổng thống.

Hơn một chục lãnh đạo doanh nghiệp đã tham gia, bao gồm các công ty lớn như Tesla, Apple, Boeing, BlackRock, Mastercard và Visa.

Sự hiện diện của họ phục vụ nhiều mục tiêu:

• Ngoại giao kinh tế: Chuyến thăm cũng đóng vai trò như một sứ mệnh thương mại nhằm thúc đẩy các hợp đồng và mở rộng tiếp cận thị trường Trung Quốc.
• Giải quyết vấn đề kinh doanh: Nhiều công ty muốn trao đổi trực tiếp về các rào cản thương mại và quy định đang ảnh hưởng đến hoạt động của họ tại Trung Quốc.
• Thông điệp chính trị: Ông Trump có thể nhấn mạnh các “thắng lợi kinh tế” cho doanh nghiệp Mỹ, trong khi Bắc Kinh thể hiện rằng họ vẫn chào đón đầu tư nước ngoài.

Theo cách này, thượng đỉnh không chỉ là cuộc gặp giữa hai chính phủ mà còn phản ánh mối liên kết ngày càng chặt giữa địa chính trị và kinh doanh toàn cầu.

Bức tranh lớn: ổn định quan hệ nhưng chưa giải quyết mâu thuẫn

Cuộc gặp tại Bắc Kinh tạo ra giọng điệu thân thiện hơn và một số tín hiệu hợp tác kinh tế, bao gồm đơn hàng Boeing được nhắc tới và các cuộc thảo luận về mở rộng thương mại. Tuy nhiên, những vấn đề khó nhất vẫn chưa được giải quyết.

Các điểm căng thẳng lớn vẫn còn tồn tại, gồm:

• Đài Loan và an ninh khu vực
• Kiểm soát công nghệ và bán dẫn
• Thuế quan và tranh chấp thương mại
• Cạnh tranh chiến lược trong AI và chuỗi cung ứng

Vì vậy, nhiều nhà quan sát cho rằng thượng đỉnh lần này giống một nỗ lực quản lý cạnh tranh và giữ cho quan hệ kinh tế tiếp tục hoạt động, hơn là một bước đột phá thực sự trong quan hệ Mỹ–Trung.