Bên trong Hội nghị Bộ trưởng Thương mại APEC lần thứ 32 tại Tô Châu

Theo phía Trung Quốc, hội nghị tại Tô Châu là cơ hội để đạt đồng thuận về một số ưu tiên lớn:

• củng cố hệ thống thương mại đa phương
• thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực
• tăng cường hợp tác về thương mại số và đổi mới dựa trên AI
• cải thiện thuận lợi hóa đầu tư và kết nối hạ tầng

Thông điệp cốt lõi là: bất chấp căng thẳng địa chính trị, khu vực châu Á–Thái Bình Dương vẫn cần duy trì thương mại mở và hợp tác kinh tế.

Bảo hộ thương mại và mất cân bằng thương mại

Một chủ đề nổi bật của hội nghị là sự gia tăng của các chính sách bảo hộ trong thương mại toàn cầu. Các bộ trưởng đã thảo luận về cách thuế quan, chính sách công nghiệp và cạnh tranh địa chính trị đang định hình lại chuỗi cung ứng và khả năng tiếp cận thị trường.

Ngoài ra, mất cân bằng thương mại trong khu vực cũng được nhắc tới. Một số chuyên gia APEC cho rằng khoảng cách kéo dài giữa các nền kinh tế xuất siêu và nhập siêu có thể gây căng thẳng trong quan hệ thương mại.

Ví dụ, các nền kinh tế có thặng dư thương mại lớn — như Trung Quốc — được cho là cần mở rộng nhập khẩu, trong khi các nền kinh tế thâm hụt cần nâng cao năng lực cạnh tranh.

Điều này phản ánh một thực tế: dù khu vực châu Á–Thái Bình Dương gắn kết sâu về kinh tế, ưu tiên chính trị và chiến lược giữa các cường quốc ngày càng khác biệt.

Chuỗi cung ứng trở thành chủ đề trung tâm

Khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng là một trong những nội dung được bàn thảo nhiều nhất tại Tô Châu.

Đại dịch COVID‑19, xung đột địa chính trị và các tranh chấp thuế quan trong những năm gần đây đã cho thấy mạng lưới sản xuất toàn cầu dễ bị tổn thương như thế nào.

Do các nền kinh tế APEC chiếm tỷ trọng lớn trong sản xuất và thương mại toàn cầu, bất kỳ sự gián đoạn nào trong khu vực cũng có thể lan rộng ra toàn thế giới. Vì vậy, các bộ trưởng đã thảo luận các giải pháp như:

• đa dạng hóa chuỗi cung ứng
• xây dựng hạ tầng thương mại số
• tăng cường phối hợp khu vực

Bóng dáng của cuộc gặp Trump – Tập

Hội nghị tại Tô Châu diễn ra không lâu sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.

Cuộc gặp này đưa ra một số cam kết thương mại đáng chú ý, bao gồm:

• Trung Quốc dự kiến mua 200 máy bay Boeing
• tăng nhập khẩu nông sản Mỹ

Tuy nhiên, các thỏa thuận này chủ yếu mang tính hạn chế và không giải quyết được tranh chấp thương mại sâu rộng hơn giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, đặc biệt là vấn đề thuế quan.

Do đó, dù APEC là diễn đàn đa phương, tình trạng quan hệ thương mại Mỹ–Trung vẫn là yếu tố ảnh hưởng lớn đến bầu không khí của các cuộc thảo luận.

Bước đệm cho Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2026

Hội nghị bộ trưởng tại Tô Châu chỉ là một phần trong lịch trình ngoại giao rộng lớn của APEC năm 2026.

Năm nay, Trung Quốc đăng cai APEC với chủ đề “Xây dựng cộng đồng châu Á–Thái Bình Dương cùng thịnh vượng”.

Cuộc họp MRT được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC dự kiến diễn ra ngày 18–19/11/2026 tại Thâm Quyến.

Trong năm chủ nhà này, Trung Quốc dự kiến tổ chức hàng trăm sự kiện APEC tại nhiều thành phố để định hình chương trình nghị sự kinh tế và thương mại trước khi các nhà lãnh đạo gặp nhau vào cuối năm.

Vì sao cuộc họp này quan trọng?

Những thảo luận ở Tô Châu cho thấy khu vực châu Á–Thái Bình Dương đang cố gắng cân bằng giữa hợp tác kinh tế và cạnh tranh chiến lược.

Thứ nhất, APEC vẫn là một trong số ít diễn đàn nơi Mỹ, Trung Quốc và các nền kinh tế Thái Bình Dương có thể thảo luận thương mại cùng nhau, ngay cả khi các tranh chấp song phương vẫn tồn tại.

Thứ hai, cuộc họp phản ánh một cuộc tranh luận lớn hơn về hướng đi của toàn cầu hóa. Nhiều quốc gia vẫn ủng hộ thương mại mở, nhưng đồng thời ngày càng sử dụng chính sách công nghiệp và thuế quan để bảo vệ ngành trong nước.

Cuối cùng, hội nghị cũng cho thấy nỗ lực của Trung Quốc trong việc định vị mình như một bên bảo vệ thương mại đa phương, ngay cả khi quan hệ kinh tế của nước này với Mỹ và các đối tác lớn khác vẫn còn phức tạp.

Khi APEC tiến gần đến hội nghị thượng đỉnh tại Thâm Quyến vào cuối năm 2026, những tranh luận bắt đầu từ Tô Châu — về bảo hộ, chuỗi cung ứng và hợp tác khu vực — có thể sẽ định hình hướng đi của thương mại châu Á–Thái Bình Dương trong nhiều năm tới.