Cuộc gặp riêng do Vua Charles III chủ trì tại Dumfries House, hạt Ayrshire của Scotland, ngày 17/9 quy tụ đại diện Nvidia, Google DeepMind, OpenAI và Anthropic, cùng Bộ trưởng AI của Anh Kanishka Narayan. Đây không phải một hội nghị để chốt quy định ràng buộc; trọng tâm được đưa tin là thảo luận về các nguyên tắc chung nhằm giúp AI mang lại lợi ích xã hội và bảo vệ phẩm giá con người.
1
9
12
Điểm đáng chú ý nhất là khác biệt về thời điểm và đối tượng cần quản lý: nên dựng hàng rào phòng ngừa cho AI tiên tiến từ sớm, hay chủ yếu kiểm soát các sản phẩm cụ thể ứng dụng AI?
Vua Charles: đừng chờ đến khi quá muộn
Vua Charles mô tả AI là công nghệ vừa nhiều hứa hẹn vừa gây lo ngại. Ông kêu gọi các lãnh đạo công nghệ bảo đảm AI tiếp tục nằm dưới sự kiểm soát của con người và phục vụ con người, cộng đồng cũng như môi trường. Ông đồng thời cảnh báo về những “mối nguy hiện sinh” nếu công nghệ rơi vào tay kẻ xấu và bị sử dụng theo cách có thể gây thảm họa.
9
11
13
Thông điệp của ông mang tính phòng ngừa: biện pháp bảo vệ và hợp tác phải được tính đến trước khi năng lực AI hoặc các nguy cơ liên quan vượt quá khả năng kiểm soát. Cuộc gặp vì thế đặt câu hỏi liệu ngành AI có cần một bộ nguyên tắc chung để định hướng công nghệ này hay không.
1
9
Jensen Huang: quản lý sản phẩm và cách triển khai, không quản lý AI như một danh mục duy nhất
Tổng giám đốc Nvidia Jensen Huang không phủ nhận yêu cầu an toàn. Ông cho rằng các công ty phải có trách nhiệm kiểm thử kỹ lưỡng và không phát hành sản phẩm nếu chưa tin tưởng vào độ an toàn của nó. Theo cách diễn đạt của ông, đây trước hết là trách nhiệm kỹ thuật và kỷ luật phát hành của doanh nghiệp.
18
23
30
Tuy nhiên, Huang phản đối việc coi AI như một sản phẩm đơn lẻ để áp dụng luật bao trùm kiểu quản lý mạng xã hội. Lập luận của ông là AI là công nghệ nền, được dùng để tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ khác nhau. Do đó, cơ quan quản lý nên tập trung vào sản phẩm cụ thể và rủi ro trong bối cảnh sử dụng thực tế.
26
28
Theo hướng tiếp cận này:
- rủi ro được đánh giá theo từng ứng dụng, chẳng hạn một hệ thống trong y tế hoặc giao thông;
- nhà chức trách theo dõi các trường hợp triển khai AI gặp vấn đề, rồi bổ sung quy định vào luật hiện hành nếu xuất hiện khoảng trống;
- mô hình và sản phẩm cần được thử nghiệm nghiêm ngặt trong môi trường kiểm soát trước khi đưa ra thị trường.
23
28
Huang cũng chỉ ra rằng các lĩnh vực như y tế, vận tải và giải trí vốn đã có khuôn khổ quản lý riêng. Vì vậy, ông đặt trọng tâm vào việc áp dụng hoặc mở rộng các quy tắc theo ngành, thay vì tạo ra một luật AI rộng khắp hay áp đặt việc tạm dừng phát triển mô hình.
26
28
Khác biệt thực chất nằm ở đâu?
Lập trường của Vua Charles chú ý đến những nguy cơ nghiêm trọng có thể xuất hiện trước khi có một sản phẩm gây hại rõ ràng để cơ quan quản lý xử lý. Đây là cách tiếp cận dự phòng, nhấn mạnh các rào chắn có tính phối hợp và được thiết lập sớm.
1
11
Trong khi đó, Dario Amodei, CEO Anthropic, trước đó đã kêu gọi làm chậm tốc độ phát triển các mô hình AI tiên tiến để các biện pháp an toàn có thể bắt kịp. Huang phản đối ý tưởng cần luật mới hoặc cơ chế đặc biệt để các công ty phối hợp giảm tốc; ông cho rằng kỹ thuật, kiểm thử và các công cụ pháp lý hiện có là con đường phù hợp hơn.
8
30
| Cách tiếp cận |
Trọng tâm chính |
Thời điểm can thiệp ưu tiên |
| Jensen Huang |
Sản phẩm dùng AI và từng trường hợp triển khai |
Kiểm thử trước khi phát hành; dùng quy định theo ngành khi rủi ro xuất hiện hoặc lộ rõ khoảng trống pháp lý |
| Cách tiếp cận phòng ngừa tại hội nghị |
Rủi ro hệ thống, xuyên lĩnh vực và có thể mang tính thảm họa từ AI ngày càng mạnh |
Thiết lập rào chắn mạnh hơn trước khi năng lực hoặc rủi ro vượt quá cơ chế kiểm soát |
Hai bên có điểm chung quan trọng: AI cần an toàn, phải chịu sự giám sát của con người và phải mang lại lợi ích xã hội. Khác biệt là cách phân bổ trách nhiệm. Huang đặt nhiều trọng lượng hơn vào tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm thử và cơ quan quản lý sản phẩm theo từng lĩnh vực. Lời cảnh báo của Vua Charles, cùng nỗ lực xây dựng các nguyên tắc chung, cho rằng một số rủi ro của AI có thể đòi hỏi biện pháp phối hợp từ sớm, trước cả khi một ứng dụng cụ thể thất bại.
9
23
28
Kết luận
Dumfries House không khép lại tranh luận về quản trị AI. Trái lại, cuộc gặp làm rõ đường đứt gãy chính: liệu có thể quản lý AI chủ yếu bằng luật sản phẩm hiện có và thử nghiệm nghiêm ngặt, hay các hệ thống AI tiên tiến tạo ra rủi ro liên ngành cần cơ chế phòng ngừa mới. Mục tiêu chung vẫn rõ ràng: AI phải phục vụ nhân loại và không được thoát khỏi kiểm soát của con người.
9
12
28