Nga dội 216 UAV sau lệnh ngừng bắn, Ukraine nói đã chặn 192 chiếc

Lệnh ngừng bắn ngắn ngủi giữa Nga và Ukraine vừa khép lại thì bầu trời Ukraine lại chứng kiến một đợt tấn công bằng UAV quy mô lớn. Theo phía Ukraine, từ tối 11/5 đến sáng 12/5, Nga phóng 216 UAV tấn công và UAV nghi binh; phòng không Ukraine nói đã bắn hạ hoặc gây nhiễu 192 chiếc.

Tỷ lệ vô hiệu hóa được Ukraine công bố vào khoảng 89%. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa cuộc tập kích bị chặn hoàn toàn: Không quân Ukraine nói 25 UAV tấn công đã đánh trúng 10 địa điểm, trong khi mảnh vỡ UAV bị bắn hạ rơi xuống 5 địa điểm khác.

Điều gì xảy ra sau khi ngừng bắn hết hiệu lực?

Giai đoạn tạm ngừng bắn 9–11/5 được mô tả là do Mỹ làm trung gian, gắn với dịp kỷ niệm Liên Xô chiến thắng Đức Quốc xã trong Thế chiến II và nằm trong một nỗ lực ngoại giao rộng hơn do Washington thúc đẩy. Chỉ vài giờ sau khi giai đoạn này kết thúc, giới chức Ukraine nói Nga phóng hơn 200 UAV vào Ukraine, làm mờ hy vọng rằng lệnh tạm ngừng bắn có thể được gia hạn.

Không quân Ukraine sau đó đưa ra con số cụ thể: 216 UAV trong đêm, gồm các loại Shahed, Gerbera, Italmas và UAV nghi binh Parodiya. Theo Kyiv, 192 chiếc bị bắn hạ hoặc bị áp chế điện tử trên các khu vực miền bắc, nam, đông và trung tâm Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy mô tả cuộc tập kích là lựa chọn của Moscow nhằm chấm dứt “sự im lặng một phần”, đồng thời nói hơn 200 UAV tấn công đã được phóng trong đêm.

Các mục tiêu dân sự và hạ tầng bị báo cáo trúng đòn

Những thông tin từ Ukraine và truyền thông địa phương cho thấy thiệt hại không tập trung ở một điểm duy nhất. Ông Zelenskyy nói các cuộc tấn công ảnh hưởng đến Kyiv, Kherson, Dnipro, Kharkiv và nhiều khu vực khác.

Theo các báo cáo, những nơi bị thiệt hại gồm nhà ở, cơ sở năng lượng, một trường mẫu giáo và các cơ sở giao thông. Hromadske đưa tin có hỏa hoạn tại một chung cư cao tầng ở Kyiv, một trường mẫu giáo ở ngoại ô thủ đô và một cơ sở đường sắt, cùng thiệt hại đối với hạ tầng dân sự tại vùng Kharkiv. Kyiv Independent cũng cho biết UAV Nga được phóng về hướng thủ đô và mảnh vỡ rơi xuống mái một tòa nhà dân cư 16 tầng ở Kyiv.

Về thương vong, con số rõ nhất trong các nguồn được cung cấp đến từ Euronews: các cuộc tấn công khiến một người đàn ông thiệt mạng và ít nhất bốn người bị thương tại vùng Dnipropetrovsk. Một số báo cáo khác nhắc đến thương vong nói chung, nhưng các nguồn hiện có chưa đủ để xác nhận một tổng số rộng hơn.

Ukraine nói gì về phòng không và phản ứng tiếp theo?

Tỷ lệ đánh chặn hoặc vô hiệu hóa mà Ukraine công bố là khoảng 89%: 192 trong tổng số 216 UAV. Điểm đáng chú ý là Kyiv nói đây là kết quả của cả bắn hạ bằng hỏa lực lẫn áp chế điện tử, tức không phải mọi UAV đều bị phá hủy vật lý bằng tên lửa hoặc súng phòng không.

Ukraine cũng nói họ đã tìm cách kéo dài thời gian tạm ngừng bắn. Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết Kyiv đề xuất Moscow gia hạn lệnh ngừng bắn một phần sau ngày 11/5, nhưng thay vào đó Nga phóng hơn 200 UAV trong đêm. Ông Zelenskyy nói Ukraine sẽ đáp trả tương xứng các hành động thù địch và kêu gọi tăng cường trừng phạt cho đến khi đạt được một thỏa thuận đình chiến bền vững.

Tranh cãi về việc ai vi phạm ngừng bắn

Ngay trong thời gian tạm ngừng bắn, hai bên đã liên tục cáo buộc nhau phá vỡ thỏa thuận. Reuters, trong bản tin được The Star đăng lại, cho biết cả Ukraine và Nga đều nói bên kia vi phạm, trong khi giao tranh vẫn tiếp diễn dọc tiền tuyến. Một bản tin trước đó trong thời gian ngừng bắn dẫn giới chức Ukraine nói ba người thiệt mạng trong các vụ UAV Nga tấn công gần khu vực tiền tuyến và hơn 200 cuộc đụng độ trên chiến trường đã diễn ra kể từ sáng thứ Bảy.

Phía Moscow cáo buộc Kyiv vi phạm lệnh ngừng bắn ba ngày 23.802 lần trên khu vực mà Nga gọi là “chiến dịch quân sự đặc biệt”. Bộ Quốc phòng Nga nói lực lượng Ukraine thực hiện 12 cuộc tấn công, 767 vụ pháo kích bằng hệ thống rocket phóng loạt, pháo dã chiến và súng cối, cùng 6.905 cuộc tấn công bằng UAV trong 24 giờ trước đó.

Các con số này nên được hiểu là cáo buộc của Moscow, không phải dữ kiện đã được xác minh độc lập. Những nguồn được cung cấp ghi nhận tuyên bố của Nga, nhưng không đưa ra bằng chứng độc lập để xác nhận con số 23.802.

Nga cũng nói đã chặn UAV Ukraine

Nga đồng thời tuyên bố có hoạt động UAV quy mô lớn từ phía Ukraine quanh giai đoạn ngừng bắn. Một bản tin liên kết AFP cho biết Bộ Quốc phòng Nga nói đã phá hủy gần 350 UAV Ukraine trong đêm 8/5, và thị trưởng Moscow nói thêm 20 UAV bị đánh chặn trong hai giờ đầu sau khi lệnh ngừng bắn của Nga bắt đầu.

Một báo cáo khác cho biết Bộ Quốc phòng Nga nói đã bắn hạ hơn 260 UAV Ukraine trong đêm và những giờ đầu của giai đoạn ngừng bắn. Tương tự các cáo buộc vi phạm ngừng bắn, những con số đánh chặn UAV này là tuyên bố chính thức từ phía Nga trong các nguồn hiện có, chưa phải tổng số được kiểm chứng độc lập.

Điểm mấu chốt

Bức tranh sau lệnh ngừng bắn có một số con số chính khá rõ: Ukraine nói Nga phóng 216 UAV trong đêm sau khi giai đoạn ngừng bắn 9–11/5 hết hiệu lực, và 192 chiếc bị bắn hạ hoặc bị gây nhiễu. Dù vậy, các đòn đánh vẫn được ghi nhận tại 10 địa điểm, với thiệt hại được báo cáo tại các mục tiêu dân sự và hạ tầng, gồm nhà ở, trường mẫu giáo, cơ sở giao thông, đường sắt và năng lượng.

Điều còn chưa rõ là tổng số thương vong đầy đủ và độ chính xác của các cáo buộc vi phạm ngừng bắn từ hai phía. Kyiv và Moscow đều nói bên kia phá vỡ khoảng lặng ngắn ngủi, trong khi các con số rất lớn do Nga đưa ra về vi phạm và đánh chặn UAV vẫn là cáo buộc trong các nguồn hiện có.