Goldman Sachs: Kỷ nguyên đầu tư AI 'mua tất' đã kết thúc – Giờ là lúc chứng minh lợi nhuận

Cơn sốt vàng trí tuệ nhân tạo (AI) đang bước vào một giai đoạn mới, khốc liệt hơn. Sau hai năm chứng kiến làn sóng tăng trưởng nâng đỡ mọi cổ phiếu liên quan đến AI, Goldman Sachs vừa đưa ra một cảnh báo thẳng thắn cho các nhà đầu tư: kỷ nguyên đầu tư kiểu 'mua mọi thứ' một cách dễ dãi và thiếu chọn lọc vào AI đã chính thức kết thúc. Logic đầu tư giờ đây đã xoay trục từ một cuộc đua đổ thật nhiều vốn vào hạ tầng sang một canh bạc đầy rủi ro đòi hỏi bằng chứng về lợi nhuận, và những hóa đơn khổng lồ đang bắt đầu đến hạn phải thanh toán .

Trọng tâm của sự dịch chuyển này là một thực tế tài chính đáng kinh ngạc. Chi tiêu vốn (CapEx) cho AI của nhóm các công ty siêu điện toán đám mây (hyperscaler) được dự báo sẽ bùng nổ tới 70% trong năm 2026, đạt xấp xỉ 737 đến 770 tỷ USD . Đây không chỉ là một cú bung tiền ngắn hạn; các mô hình cơ sở của ngân hàng này dự báo CapEx cho AI sẽ tăng lên 1,6 nghìn tỷ USD mỗi năm vào năm 2031, tạo tiền đề cho tổng mức chi lũy kế từ 7 đến 8 nghìn tỷ USD trong giai đoạn đó . Thị trường không còn đủ kiên nhẫn để coi mỗi đồng đô la chi ra là một đồng đô la được chi tiêu đúng chỗ. Như chuyên viên giao dịch Lee Coppersmith của Goldman Sachs đã cảnh báo, "logic giao dịch đơn giản trước đây đối với các tài sản theo chủ đề AI đang dần bị phá vỡ" trong bối cảnh các rủi ro về cấu trúc thị trường ngày càng gia tăng .

Sự Kết Thúc Của Tấm Séc Trắng

Trong phần lớn thời gian của hai năm qua, các gã khổng lồ công nghệ đã vận hành trong giai đoạn 'xây bằng mọi giá', và thị trường đã tán thưởng họ. Giai đoạn đó giờ đây đã khép lại. Các động lực chính thúc đẩy sự thay đổi này vừa mang tính tài chính vừa mang tính chiến lược. Làn sóng tăng vốn khổng lồ không đến từ tiền mặt dư thừa; nó đang được tài trợ bằng việc cắt giảm hoạt động mua lại cổ phiếu quỹ và gia tăng mức độ sử dụng đòn bẩy của doanh nghiệp . Các chiến lược gia của Goldman Sachs chỉ ra rằng kỹ thuật tài chính này đang bắt đầu 'cắn trả'. Ngân hàng dự đoán tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) của các công ty công nghệ lớn nhất có thể giảm trung bình bảy điểm phần trăm trong năm tới khi những khoản đầu tư khổng lồ này gây áp lực lên lợi nhuận. CapEx của các hyperscaler hiện đang trên đà vượt quá 90% dòng tiền, một mức cao hơn cả tỷ lệ đã thấy trong thời kỳ Bong Bóng Dot Com, gây hạn chế sự linh hoạt tài chính đúng vào lúc nhu cầu chứng minh tính bền vững của những khoản đầu tư này trở nên cấp thiết .

Chi phí để ở lại cuộc đua AI, như ngân hàng này lưu ý, đang "trở nên khó lòng phớt lờ hơn" .

Lợi Nhuận Bị Mắc Kẹt Ở Lớp Bán Dẫn: Vụ Cược Vào Hạ Nguồn

Một trong những phát hiện quan trọng nhất của Goldman Sachs là nhóm lợi nhuận khổng lồ từ công cuộc xây dựng AI hiện đang bị mắc kẹt. Jim Covello, trưởng bộ phận nghiên cứu của Goldman Sachs, đã tuyên bố rằng "tính kinh tế của trí tuệ nhân tạo hiện nay đáng nghi ngờ hơn so với hai năm trước", bởi vì các khách hàng doanh nghiệp, các công ty phát triển mô hình, và chính các hyperscaler vẫn chưa cho thấy được lợi tức từ chi tiêu của họ .

Nghiên cứu của ngân hàng kết luận rằng, ở thời điểm hiện tại, lợi nhuận khổng lồ từ AI phần lớn mới chỉ dừng lại ở lớp sản xuất chất bán dẫn – mà tiêu biểu là các công ty như Nvidia. Lợi nhuận đã hứa hẹn cho các công ty xây dựng trên nền tảng phần cứng đó là chưa được chứng minh. Vì vậy, Goldman Sachs tin rằng cơ hội đầu tư hiện đang dịch chuyển về phía hạ nguồn, tới các nhóm cổ phiếu 'nhân tố hỗ trợ mới nổi', cổ phiếu nền tảng và các đối tượng thụ hưởng năng suất . Thông điệp rất rõ ràng: thị trường sẽ chỉ bắt đầu hào phóng tưởng thưởng cho những công ty có thể chứng minh được một con đường kiếm tiền đáng tin cậy từ các sản phẩm AI của họ, chứ không chỉ là năng lực xây dựng chúng .

Nghịch Lý 832 Tỷ USD: Nhu Cầu Khổng Lồ, Biên Lợi Nhuận Bất Định

Việc trục xoay sang đòi hỏi lợi nhuận này không xảy ra vì nhu cầu AI đang suy giảm. Trên thực tế, bằng chứng về nhu cầu chưa bao giờ mạnh mẽ hơn. Tổng giá trị các đơn hàng tồn đọng (revenue backlog) của hai gã khổng lồ điện toán đám mây là Google Cloud và AWS đã tăng vọt lên con số đáng kinh ngạc 832 tỷ USD, một tín hiệu rõ ràng cho thấy nhu cầu về sức mạnh tính toán AI vượt xa nguồn cung hiện tại . Lượng đơn hàng tồn đọng này xác nhận rằng AI không phải là một ảo ảnh đầu cơ mà là một sự dịch chuyển cấu trúc thực sự trong nền kinh tế toàn cầu .

Sự căng thẳng, thứ định hình nên bối cảnh đầu tư mới, chính là nghịch lý này: có một nhu cầu to lớn, đã được xác thực, nhưng nhu cầu đó lại chưa chuyển hóa thành lợi nhuận tương xứng cho các hyperscaler hay khách hàng doanh nghiệp của họ. Luận điểm đầu tư giờ đây xoay quanh việc giải quyết sự không khớp này. Thị trường đã chuyển từ câu hỏi 'bao nhiêu tiền đang bị đốt vào năng lực tính toán?' sang đòi hỏi một câu trả lời thực tế cho câu hỏi 'khi nào thì hàng nghìn tỷ USD chi tiêu này sẽ tạo ra lợi tức đầu tư, và biên lợi nhuận sẽ trông như thế nào khi điều đó xảy ra?' .

Chế độ đầu tư mới không còn nâng đỡ tất cả các con thuyền. Goldman Sachs ghi nhận một 'Cuộc Đại Phân Tách' trên thị trường, nơi mà mối tương quan giữa các cổ phiếu có liên quan đến AI đã sụp đổ khi các nhà đầu tư quyết liệt phân biệt giữa các công ty có lộ trình lợi tức đầu tư rõ ràng, đáng tin cậy và những công ty không có . Với tổng chi tiêu dự kiến lên tới 7–8 nghìn tỷ USD đến năm 2031 và lợi nhuận vẫn còn cực kỳ bất định, thông điệp của ngân hàng là một cú 'phũ phàng' thức tỉnh thực tế cho toàn bộ ngành công nghệ: hãy nhìn xa hơn những con số chi tiêu giật gân và tập trung vào hóa đơn khổng lồ sắp đến hạn thanh toán .