Hai quốc gia châu Á cùng tăng giá xăng: 'Cơn địa chấn' từ chiến tranh Iran lan tới cây xăng

Trong khi giá xăng tăng mạnh, người dùng xe chạy dầu diesel lại nhận được một chút "dễ thở" khi giá giảm 0,36 AED, tương đương 36 fils mỗi lít. Cơ chế định giá của UAE được xác định hàng tháng dựa trên giá dầu trung bình toàn cầu cộng với chi phí vận hành của các công ty phân phối. Điều này có nghĩa là mọi cú sốc từ thị trường quốc tế đều được chuyển thẳng tới người tiêu dùng một cách nhanh chóng.

Đợt điều chỉnh tháng Sáu này càng trở nên đặc biệt khi đây là lần cập nhật giá đầu tiên của UAE kể từ khi nước này rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và OPEC+ vào tháng Năm, củng cố vị thế một nhà sản xuất dầu độc lập. Xu hướng tăng dai dẳng đã đẩy chi phí xăng lên mức cao nhất trong gần bốn năm, phản ánh ảnh hưởng lâu dài từ cuộc xung đột Trung Đông lên giá dầu toàn cầu, bất chấp lệnh ngừng bắn đã được thiết lập và các cuộc đàm phán ngoại giao vẫn đang diễn ra.

Bangladesh: Lần tăng thứ hai trong sáu tuần, giá dầu diesel đứng yên

Bangladesh cũng đã điều chỉnh giá xăng dầu từ ngày 1 tháng 6, tăng giá ba mặt hàng nhiên liệu nhưng giữ nguyên giá dầu diesel nhằm tránh gây thêm áp lực lên ngành vận tải và nông nghiệp vốn là xương sống của nền kinh tế. Đây là lần tăng giá nhiên liệu thứ hai của quốc gia này chỉ trong vòng sáu tuần.

Bộ phận Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản đã ban hành mức giá tự động mới trong một thông báo chính thức, lý giải rằng biến động giá trên thị trường quốc tế là yếu tố chính dẫn đến quyết định này. Chính phủ đang cố gắng giảm tải áp lực cho ngân sách nhà nước, vốn đã bị bào mòn nghiêm trọng bởi tác động của cuộc xung đột Trung Đông lên chi phí năng lượng toàn cầu, khiến hóa đơn nhập khẩu đội lên chóng mặt.

Vì sao giá xăng dầu đồng loạt leo thang? Khủng hoảng nhiên liệu từ chiến tranh Iran 2026

Mối liên hệ trực tiếp giữa đợt tăng giá tháng Sáu ở UAE và Bangladesh chính là cuộc chiến Iran năm 2026 và sự mất ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu mà nó gây ra. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã mô tả cuộc xung đột này là nguyên nhân gây ra "sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu".

Cuộc khủng hoảng này được thúc đẩy bởi một vài yếu tố liên kết chặt chẽ với nhau:

• Điểm nghẽn eo biển Hormuz: Việc phong tỏa eo biển Hormuz là yếu tố gây rối loạn lớn nhất. Khoảng 20% tổng lượng giao dịch dầu mỏ của thế giới đi qua tuyến đường thủy huyết mạch này, và sự tắc nghẽn của nó đã khiến hàng tỷ đô la xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) bị mắc kẹt.
• Thiệt hại về cơ sở hạ tầng: Chiến tranh bao gồm cả các cuộc tấn công trực tiếp vào cơ sở hạ tầng năng lượng không chỉ ở Iran mà còn trên khắp các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), càng làm thắt chặt nguồn cung.
• Giá dầu thô tăng vọt: Hệ quả tức thì là giá dầu tăng phi mã. Dầu thô Brent, chuẩn mực toàn cầu, đã vọt qua ngưỡng 120 USD/thùng sau khi eo biển bị đóng cửa vào tháng 3 năm 2026, tăng mạnh so với mức giá chỉ dao động trong khoảng 70-80 USD ngay trước chiến tranh.
• Cơ chế định giá tự động: Cả UAE và Bangladesh đều sử dụng cơ chế định giá tự động gắn trực tiếp với giá dầu quốc tế. Điều này có nghĩa là chi phí dầu thô toàn cầu tăng cao sẽ được phản ánh một cách nhanh chóng và trực tiếp vào giá bán lẻ tại các cây xăng. Không có "tấm đệm" trợ giá nào từ chính phủ để làm dịu bớt cú sốc cho người dân.