Kỷ Lục Giá Đồng: Điều Gì Đã Đẩy Giá Lên Mức Cao Nhất Mọi Thời Đại và Dự Báo Tiếp Theo Từ Các Ngân Hàng Lớn

Giá đồng vừa trải qua một đợt tăng giá lịch sử, phá vỡ mọi kỷ lục khi thị trường đối mặt với sự hội tụ hiếm có giữa sự phá hủy nguồn cung nghiêm trọng và nhu cầu tăng vọt mang tính cấu trúc. Tính đến giữa năm 2026, giá đồng tương lai trên sàn COMEX đã tăng vọt qua mức 6,70 USD mỗi pound, và giá chuẩn trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) đã thử nghiệm mức 13.978 USD mỗi tấn, với mức cao nhất mọi thời đại trong phiên gần 14.500 USD/tấn đạt được vào tháng 1 năm 2026 . Năm 2025, kim loại này ghi nhận mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ năm 2009, với giá toàn cầu tăng hơn 42%, và tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm 2026, biến nó thành kim loại công nghiệp hoạt động tốt nhất trên sàn .

Đây không phải là một chu kỳ hàng hóa đơn thuần. Đợt tăng giá này phản ánh một thế giới nơi sự khan hiếm vật chất hữu hình va chạm với những biến dạng thương mại do chính sách gây ra và nhu cầu năng lượng khổng lồ từ trí tuệ nhân tạo (AI).

Cú Sốc Nguồn Cung: Chuỗi Thảm Họa Liên Tiếp

Sự kiện gây gián đoạn nghiêm trọng nhất là thảm họa dòng bùn thải tại mỏ Grasberg của Freeport-McMoRan ở Indonesia – mỏ đồng lớn thứ hai thế giới – vào tháng 9 năm 2025. Thảm họa này buộc mỏ phải đóng cửa hoàn toàn và ước tính đã xóa sổ khoảng 525.000 đến 591.000 tấn nguồn cung đồng hàng năm, tương đương khoảng 2,6% sản lượng khai thác toàn cầu tính đến hết năm 2026 . Chỉ riêng sự kiện này đã buộc Goldman Sachs phải cắt giảm 350.000 tấn khỏi dự báo nguồn cung khai thác toàn cầu năm 2026 của mình .

Thảm họa này chồng chất lên một bối cảnh vốn đã mong manh từ trước:

• Sự suy giảm cơ cấu tại Chile: Quốc gia sản xuất đồng hàng đầu thế giới đã phải vật lộn với chất lượng quặng giảm và tình trạng khan hiếm nước trong nhiều năm, làm thắt chặt nguồn cung tinh quặng toàn cầu .
• Các gián đoạn khác: Các cuộc biểu tình của công nhân ở Peru, các vấn đề vận hành tại Cộng hòa Dân chủ Congo, và tình trạng thiếu axit sulfuric đều tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu .

Bên cạnh những hạn chế vật chất này, một sự xáo trộn về chính sách thương mại đã đổ thêm dầu vào lửa. Lo ngại về mức thuế đề xuất theo Mục 232 của Mỹ đối với đồng (lên đến 50% được công bố vào tháng 7 năm 2025) đã kích hoạt một làn sóng ồ ạt chuyển kim loại vật chất vào Mỹ trước khi thuế có hiệu lực. Hơn 650.000 tấn đồng đã được vận chuyển vào các kho hàng của Mỹ, tập trung gần hai phần ba lượng tồn kho hữu hình của thế giới vào trong nước và rút cạn hàng tồn kho từ các sàn giao dịch như LME và COMEX .

Cuộc Cách Mạng Về Nhu Cầu: Cơn Khát Được Thúc Đẩy Bởi AI

Trong khi các mỏ ngừng hoạt động, nhu cầu thì không chờ đợi. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng cho một thế hệ công nghệ mới đã tạo ra một sàn nhu cầu mang tính cấu trúc chưa từng có trong những thập kỷ trước.

• Các trung tâm dữ liệu AI là một đối tượng tiêu thụ chính mới. Một cơ sở quy mô lớn duy nhất có thể cần tới 50.000 tấn đồng cho hệ thống dây điện, phân phối điện và làm mát . Dự báo từ S&P Global chỉ ra rằng nhu cầu đồng từ các trung tâm dữ liệu sẽ tăng hơn gấp đôi vào năm 2030 .
• “Mối đe dọa ba mặt” từ các trung tâm dữ liệu, xe điện (sử dụng lượng đồng gấp ba đến bốn lần so với xe động cơ đốt trong) và hiện đại hóa lưới điện đã tạo ra một hồ sơ nhu cầu mà các nhà phân tích của Tập đoàn CME cho rằng đã “thay đổi căn bản cấu trúc nhu cầu của thị trường” .
• Những cơn gió thuận vĩ mô từ chu kỳ nới lỏng năm 2025 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) – ba lần cắt giảm lãi suất liên tiếp, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm – đã làm suy yếu đồng đô la Mỹ và thu hút dòng vốn đầu cơ vào hàng hóa, tiếp tục thúc đẩy đà tăng .

Các nhà đầu tư đã chú ý. Cổ phiếu của các nhà sản xuất lớn như Freeport-McMoRan và BHP đã đạt mức cao nhất mọi thời đại khi thị trường định giá khả năng duy trì sức mạnh giá và sự khan hiếm trong tương lai gần.

Sự Phân Tuyến Lớn: Các Ngân Hàng Lớn Nhìn Nhận Gì Tiếp Theo

Triển vọng của đồng cho đến hết năm 2026 không phải là một câu chuyện đã được định đoạt. Phố Wall đang diễn ra một cuộc đối đầu căng thẳng giữa những người cho rằng đây là bong bóng đầu cơ và những người tin vào một mô hình cấu trúc mới.

Tính đến tháng 6 năm 2026, các dự báo chính đã thay đổi đáng kể:

• Goldman Sachs đã nâng mục tiêu giá cuối năm lên 13.735 USD mỗi tấn, tăng hơn 10% so với dự báo trước đó, với lý do rõ ràng là việc điều chỉnh giảm nguồn cung khai thác sau thảm họa Grasberg . Tuy nhiên, điều quan trọng là ngân hàng này vẫn thận trọng. Họ kỳ vọng đợt tăng giá sẽ đối mặt với một “sự điều chỉnh giảm giá” đáng kể trong nửa cuối năm 2026 khi các vị thế đầu cơ hạ nhiệt và sự rõ ràng xuất hiện quanh chính sách thuế quan của Mỹ .
• Citigroup lần đầu tiên trong năm 2026 chuyển sang lập trường lạc quan về cơ cấu, dự báo một mức cao mới là 15.000 USD mỗi tấn trong vòng một năm. Các nhà phân tích của Citi lập luận rằng “sự mơ hồ chiến lược” xung quanh thuế quan của Mỹ, kết hợp với nhu cầu không ngừng từ AI và quá trình chuyển đổi năng lượng, đang tạo ra một sự thâm hụt dai dẳng sẽ hỗ trợ giá ở mức cao .
• JP Morgan phần lớn đồng tình với sự tự tin của Citi, viện dẫn các động lực tương tự như nâng cấp lưới điện, chi tiêu quốc phòng và điện khí hóa .

Sự phân kỳ là rất rõ rệt. Goldman Sachs chỉ ra một thị trường dư cung cơ bản đã bị che lấp bởi cơn sốt đầu cơ và việc găm hàng vì thuế quan, lập luận rằng một khi các dòng chảy thương mại trở lại bình thường, giá có thể nhanh chóng rút về phạm vi 11.000–12.000 USD/tấn . Phe lạc quan như Citi phản bác rằng sự gián đoạn vật chất – đặc biệt là việc mất hàng triệu tấn sản lượng từ một mỏ không thể thay thế như Grasberg – đã dịch chuyển cán cân sang trạng thái thâm hụt mang tính cơ cấu và sẽ mất nhiều năm để giải quyết .

Đồng đã trở thành mặt hàng định hình cho một kỷ nguyên mới, nơi những đòi hỏi vật chất cho việc xây dựng một nền kinh tế điện khí hóa, vận hành bằng AI đang va chạm theo thời gian thực với rủi ro địa chính trị và sự mong manh của ngành công nghiệp. Điều chắc chắn duy nhất lúc này là sự biến động liên tục.