Vì sao nhân dân tệ tiến sát 6,74 đổi 1 USD và điều gì có thể chặn đà tăng?

Xuất khẩu Trung Quốc tạo thêm nhu cầu đối với nhân dân tệ

Số liệu thương mại cũng đang hỗ trợ đồng tiền Trung Quốc. Kim ngạch xuất khẩu tháng 7 cao hơn dự kiến giúp nhân dân tệ duy trì gần vùng đỉnh nhiều năm vào đầu tháng 8.

Cơ chế này tương đối đơn giản: doanh nghiệp xuất khẩu nhận doanh thu bằng ngoại tệ thường sẽ đổi một phần sang nhân dân tệ để thanh toán chi phí trong nước. Xuất khẩu mạnh vì thế tạo ra nhu cầu nền tảng đối với đồng nội tệ.

Tuy nhiên, tác động cuối cùng lên tỷ giá còn phụ thuộc vào lượng ngoại tệ doanh nghiệp giữ lại, cũng như dòng vốn ra vào Trung Quốc. Các thông tin được công bố trước đó trong năm 2026 cũng xác định xuất khẩu bùng nổ, lãi suất Mỹ giảm và USD chao đảo là những động lực quan trọng của đà tăng nhân dân tệ.

Mức tăng năm 2025 đã đặt nền cho xu hướng hiện tại

Diễn biến năm 2025 đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý sau chuỗi mất giá kéo dài của nhân dân tệ. Một báo cáo cho biết nhân dân tệ nội địa tăng 4,2% trong cả năm — lần đầu tăng theo năm sau bốn năm. Một số nguồn khác đưa ra mức tăng 4,4%, có thể do sử dụng tỷ giá tại thị trường hải ngoại hoặc phương pháp tính khác.

Do đó, con số chính xác cần được xem xét trong bối cảnh từng loại dữ liệu. Điểm thống nhất giữa các báo cáo là nhân dân tệ ghi nhận năm tăng mạnh nhất kể từ năm 2020, nhờ USD mềm hơn, xuất khẩu Trung Quốc bền bỉ và sự hỗ trợ của nhà chức trách thông qua tỷ giá tham chiếu hằng ngày.

Bắc Kinh đang kiểm soát tốc độ, không đơn thuần bảo vệ một đồng tiền yếu

Nhân dân tệ nội địa không được thả nổi hoàn toàn như nhiều đồng tiền chủ chốt khác. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) công bố một tỷ giá trung tâm mỗi ngày, sau đó cho phép tỷ giá giao ngay dao động trong một biên độ nhất định quanh mức tham chiếu này.

Cơ chế đó giúp nhà chức trách định hướng kỳ vọng của thị trường. Việc đặt tỷ giá trung tâm mạnh hơn có thể phát đi tín hiệu rằng Bắc Kinh chấp nhận nhân dân tệ tăng giá. Ngược lại, một mức tham chiếu yếu hơn dự kiến có thể làm chậm đà tăng nếu nhà chức trách cho rằng đồng tiền đang đi quá nhanh.

Cuối tháng 7, PBOC đã đặt tỷ giá trung tâm yếu hơn dự kiến dù tỷ giá giao ngay của nhân dân tệ lên mức cao nhất nhiều năm. Đây là dấu hiệu cho thấy nhà chức trách không hoàn toàn thoải mái với tốc độ tăng giá hiện tại.

Cách điều hành này cho thấy ưu tiên của Bắc Kinh là để nhân dân tệ tăng có kiểm soát, thay vì tiến hành một đợt điều chỉnh mạnh. Đầu năm 2026, PBOC cũng thực hiện các biện pháp nhằm kìm tốc độ tăng của đồng tiền, trong đó có việc khuyến khích nhu cầu USD trên thị trường ngoại hối.

Vì sao một đồng nhân dân tệ mạnh hơn có thể phù hợp với Bắc Kinh?

Một đồng tiền mạnh đem lại một số lợi ích cho Trung Quốc:

• Nhập khẩu rẻ hơn: Nhân dân tệ mạnh giúp giảm chi phí tính theo nội tệ đối với năng lượng, lương thực, nguyên liệu công nghiệp và công nghệ nhập khẩu.
• Sức mua cao hơn: Hộ gia đình và doanh nghiệp Trung Quốc có thể mua nhiều hàng hóa, dịch vụ nước ngoài hơn với cùng một lượng nhân dân tệ.
• Tăng niềm tin vào tài sản bằng nhân dân tệ: Một đồng tiền tăng giá hoặc được kỳ vọng ổn định có thể khiến trái phiếu, cổ phiếu và các tài sản định giá bằng nhân dân tệ hấp dẫn hơn với một bộ phận nhà đầu tư.
• Giảm áp lực giá nhập khẩu: Hàng hóa nhập khẩu rẻ hơn có thể giúp hạn chế lạm phát bắt nguồn từ bên ngoài.

Nhưng những lợi ích này không có nghĩa Bắc Kinh muốn nhân dân tệ tăng giá không giới hạn. Trung Quốc vẫn phải cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng, duy trì điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu và ổn định chính sách tiền tệ. Vì vậy, tốc độ tăng quan trọng không kém hướng đi của tỷ giá.

Vì sao doanh nghiệp xuất khẩu và PBOC có thể muốn hãm đà tăng?

Nhân dân tệ mạnh tạo ra thách thức trực tiếp cho các nhà sản xuất xuất khẩu. Khi một công ty thu USD từ nước ngoài, mỗi USD sẽ đổi được ít nhân dân tệ hơn khi tỷ giá USD/CNY giảm. Nếu không tăng giá bán bằng ngoại tệ, cắt giảm chi phí hoặc cải thiện năng suất, doanh thu và biên lợi nhuận tính bằng nhân dân tệ có thể bị thu hẹp.

Tác động này đặc biệt đáng chú ý với các nhà sản xuất cạnh tranh bằng giá và những doanh nghiệp nhỏ khó chuyển phần chi phí tỷ giá sang khách hàng nước ngoài. Một đợt tăng giá quá nhanh cũng có thể thu hút dòng vốn đầu cơ và khiến PBOC khó nới lỏng các điều kiện tài chính hơn.

Đó là lý do các tín hiệu từ PBOC có phần đan xen: nhà chức trách cho phép nhân dân tệ đi lên theo động lực thị trường, nhưng đồng thời sử dụng tỷ giá trung tâm hằng ngày và các công cụ ngoại hối khác để ngăn một chiều tăng quá nhanh.

Đà tăng của nhân dân tệ nằm trong câu chuyện rộng hơn về USD

Nhân dân tệ tăng giá cùng thời điểm nhiều đồng tiền khác cũng mạnh lên khi USD suy yếu. Euro, bảng Anh, peso Mexico và một số đồng tiền gắn với hàng hóa đều có thể hưởng lợi khi lợi suất Mỹ và USD đi xuống, dù mỗi đồng tiền vẫn chịu tác động bởi các yếu tố nội địa và rủi ro riêng.

Triển vọng USD vẫn chưa chắc chắn. MUFG cho biết USD đã giảm 9,4% theo chỉ số DXY trong năm 2025 và dự báo đồng tiền này có thể giảm thêm khoảng 5% trong năm 2026. Đây là dự báo, không phải kết quả chắc chắn; kịch bản này phụ thuộc một phần vào kỳ vọng thị trường về thị trường lao động Mỹ yếu hơn và Fed tiếp tục nới lỏng.

Điều gì có thể đảo chiều đà tăng của nhân dân tệ?

Những rủi ro đảo chiều đáng chú ý nhất gồm:

1. Lạm phát Mỹ tăng trở lại: Một báo cáo lạm phát cao hơn dự kiến có thể khôi phục kỳ vọng Fed thắt chặt chính sách và hỗ trợ USD.
2. Fed trở nên cứng rắn hơn: Nếu thị trường một lần nữa đặt cược nhiều hơn vào khả năng Fed tăng lãi suất, chênh lệch lợi suất có thể chuyển theo hướng bất lợi cho nhân dân tệ.
3. Xuất khẩu hoặc tăng trưởng Trung Quốc suy yếu: Số liệu thương mại kém tích cực sẽ làm giảm một nguồn nhu cầu đối với nhân dân tệ và có thể gia tăng áp lực buộc Bắc Kinh phải hỗ trợ nền kinh tế.
4. PBOC can thiệp mạnh hơn: Nếu đà tăng bắt đầu gây tổn hại cho doanh nghiệp xuất khẩu hoặc cản trở chính sách tiền tệ, ngân hàng trung ương có thể đặt tỷ giá trung tâm yếu hơn hoặc sử dụng các công cụ khác để hãm đà tăng.

Cách lý giải thuyết phục nhất hiện nay là mốc 6,74 phản ánh sự kết hợp giữa thị trường và chính sách. USD suy yếu cùng kỳ vọng mới về Fed tạo động lực bên ngoài; xuất khẩu Trung Quốc cung cấp nền tảng trong nước; còn PBOC đang quản lý đà tăng thay vì tìm cách chặn đứng hoàn toàn.