Vì sao giá vàng lao dốc hơn 25%, rơi vào thị trường gấu năm 2026?

Sau một đợt tăng giá như vũ bão đưa vàng chạm mốc cao nhất mọi thời đại 5.608,35 USD/ounce vào tháng 1 năm 2026, kim loại quý này đã trải qua một cú đảo chiều tàn khốc. Đến giữa tháng 6, giá vàng giao ngay đã giảm hơn 25% so với đỉnh, chính thức bước vào vùng "thị trường gấu" lần đầu tiên kể từ năm 2022 . Đây không phải là cú tăng giá trú ẩn an toàn mà nhiều nhà đầu tư kỳ vọng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang. Thay vào đó, chính những lực lượng thường hỗ trợ vàng — lo ngại lạm phát và xung đột Trung Đông — lại trở nên độc hại với kim loại quý khi buộc các ngân hàng trung ương phải thực hiện một cú xoay trục 'diều hâu', làm thay đổi hoàn toàn chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không sinh lời .

Cú xoay trục 'diều hâu' của ngân hàng trung ương đã bẻ gãy đà tăng của vàng

Yếu tố giảm giá quan trọng nhất trong tháng 6 năm 2026 là sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ. Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) đã tăng lãi suất tiền gửi chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,25% vào ngày 11 tháng 6, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 9 năm 2023 . Động thái này đã được dự báo từ trước: thị trường tương lai đã định giá tới 99% khả năng tăng lãi suất, được thúc đẩy bởi chi phí năng lượng tăng vọt liên quan đến xung đột Iran và rủi ro lạm phát dai dẳng do gián đoạn tại eo biển Hormuz .

Việc thắt chặt này đã tạo ra lực cản trực tiếp đối với đầu tư vàng bởi lãi suất cao hơn làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng thỏi, vốn không trả lãi . Quan trọng hơn, động thái của ECB đã củng cố kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ buộc phải làm theo, giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn hoặc thậm chí nối lại tăng lãi suất vào cuối năm 2026 . Như một phân tích của Citi đã lưu ý, khả năng Fed tăng lãi suất trong năm nay là lý do chính để cắt giảm dự báo vàng ngắn hạn .

BNP Paribas đã nắm bắt được sự thay đổi trong lập trường của ngân hàng trung ương: vào tháng 6, việc tăng lãi suất - điều tưởng chừng là quá sớm vào tháng 4 - đã trở thành "lựa chọn mặc định", khi dữ liệu lạm phát ủng hộ động thái này trừ khi giá năng lượng giảm mạnh và liên tục . Sự giảm nhiệt giá năng lượng đó đã không bao giờ xảy ra, càng củng cố quỹ đạo diều hâu.

Phân tích kỹ thuật: Citi cắt giảm mục tiêu xuống 4.000 USD khi các ngưỡng hỗ trợ bị phá vỡ

Đợt bán tháo không chỉ thuần túy dựa trên các yếu tố cơ bản. Các tín hiệu kỹ thuật đã khuếch đại sự sụt giảm và buộc các tổ chức dự báo phải điều chỉnh lại triển vọng của mình. Nhà phân tích kỳ cựu Ed Yardeni đã xác định việc vàng phá vỡ dưới đường trung bình động 200 ngày (MA200) ở mức 4.443,40 USD/ounce là một cảnh báo kỹ thuật lớn. "Chúng tôi cho rằng ngưỡng hỗ trợ tiếp theo là 4.000 USD," Yardeni nói với các khách hàng .

Citi Research đã hành động dựa trên tín hiệu đó. Trong một báo cáo công bố ngày 9 tháng 6, ngân hàng này đã cắt giảm mục tiêu giá vàng trong 0–3 tháng từ 4.300 USD xuống còn 4.000 USD/ounce, với lý do các điều kiện vĩ mô cải thiện và bối cảnh nhu cầu kém hỗ trợ hơn . Citi lưu ý rằng dữ liệu việc làm mạnh mẽ của Mỹ công bố vào thứ Sáu tuần trước đã đẩy vàng xuống dưới đường MA200 lần đầu tiên kể từ tháng 9 năm 2023 .

Bức tranh kỹ thuật còn mở rộng hơn. Phân tích của CMC Markets đã xác định một mô hình "cờ gấu" (bear flag) hình thành trên biểu đồ vàng từ giữa tháng 3, với chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) yếu hơn và độ biến động vàng giảm cho thấy kim loại này có thể di chuyển xuống dưới 4.000 USD . Sự kết hợp của biến động giá dầu, lãi suất tăng và đồng USD mạnh lên đã thắt chặt các điều kiện tài chính đủ để phá vỡ xu hướng tăng kỹ thuật của vàng .

Xung đột Mỹ - Iran: 'Con dao hai lưỡi' cắt cả hai chiều

Bất ổn địa chính trị theo truyền thống sẽ thúc đẩy vàng khi các nhà đầu tư tìm đến nơi trú ẩn an toàn. Xung đột Mỹ-Iran và sự gián đoạn các chuyến dầu qua eo biển Hormuz đã kích hoạt một số hoạt động mua trú ẩn an toàn khi có các tiêu đề leo thang. Vàng đã phục hồi từ mức thấp trong phiên gần 4.023 USD lên 4.133 USD vào ngày 11 tháng 6 sau khi quân đội Mỹ tuyên bố các cuộc không kích đã hoàn tất, làm dấy lên hy vọng về các cuộc đàm phán hòa bình .

Nhưng hiệu ứng ròng lại là giảm giá. Xung đột đã đẩy giá dầu thô tăng mạnh, từ đó thổi bùng trở lại nỗi lo lạm phát trên toàn nền kinh tế toàn cầu . Thay vì hỗ trợ vàng như một kênh phòng ngừa lạm phát, động lực này lại chống lại nó: lạm phát do năng lượng đẩy lên đã đẩy lợi suất thực tế lên cao hơn, củng cố đồng USD và khóa chặt Fed ở thế 'án binh bất động' — tất cả đều là những lực cản kinh điển đối với vàng .

Vai trò phòng ngừa lạm phát truyền thống của vàng bị phá vỡ khi lạm phát kích thích tăng lãi suất. Như một phân tích đã giải thích, "Biến số liên quan đến vàng không phải là lợi suất danh nghĩa mà là lợi suất thực tế: khi kỳ vọng lạm phát tăng mà không có sự nới lỏng chính sách tương ứng, lợi suất thực tế vẫn ở mức cao, duy trì chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng" .

Các báo cáo về các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ-Iran đang diễn ra càng làm phức tạp thêm bức tranh. Các tiêu đề giảm leo thang đã đẩy giá dầu xuống, xoa dịu nỗi lo lạm phát nhưng cũng loại bỏ động lực mua trú ẩn an toàn vốn chỉ hỗ trợ thoáng qua . Thị trường vàng rơi vào tình thế bị kẹt giữa kỳ vọng lãi suất giảm giá và một xung lực địa chính trị mơ hồ không thể duy trì một đợt phục hồi.

Phố Wall chia rẽ sâu sắc: 4.000 USD so với 5.400 USD và xa hơn

Đợt bán tháo giữa năm 2026 đã tạo ra một trong những khoảng cách dự báo lớn nhất trong lịch sử thị trường vàng gần đây. Sự phân cực cho thấy bất đồng cơ bản về việc đây là một đợt điều chỉnh hay một sự đảo chiều:

Phe 'Gấu': Mục tiêu ngắn hạn 4.000 USD của Citi

Citi Research nổi lên như tiếng nói giảm giá nổi bật nhất. Ngoài việc cắt giảm mục tiêu 0–3 tháng xuống 4.000 USD, Citi duy trì triển vọng 6–12 tháng ở mức 4.500 USD/ounce, nhưng cảnh báo về tiềm năng tăng giá hạn chế trong ngắn hạn . Kịch bản cơ sở của Citi — được gán xác suất chỉ 50% — là vàng sẽ "trượt dần trong năm" khi tâm lý tăng trưởng của Mỹ cải thiện và lo ngại về lạm phát liên quan đến thuế quan giảm bớt .

Kịch bản xấu của Citi thậm chí còn ảm đạm hơn: nếu eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa trong suốt mùa hè, nhu cầu vàng toàn cầu có thể giảm đủ để đẩy giá xuống còn 3.500 USD/ounce, mức chưa từng thấy trong chín tháng .

Phe 'Bò': Goldman Sachs giữ vững lập trường ở mức 5.400 USD

Goldman Sachs vẫn giữ triển vọng lạc quan bất chấp đợt bán tháo. Ngân hàng này duy trì mục tiêu cuối năm 2026 là 5.400 USD/ounce, với lý do hoạt động mua vào liên tục của các ngân hàng trung ương, kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất và sự đa dạng hóa rộng rãi hơn của khu vực tư nhân sang vàng . Trong một ghi chú công bố vào cuối tháng 3, các nhà phân tích Lina Thomas và Daan Struyven lập luận rằng triển vọng trung hạn của vàng vẫn còn nguyên vẹn, với đợt bán tháo thể hiện sự bình thường hóa của vị thế đầu cơ trị giá khoảng 195 USD mỗi troy ounce .

Goldman đã nâng mục tiêu một cách tích cực vào tháng 1 từ 4.900 USD lên 5.400 USD, phản ánh cái mà họ gọi là "một giai đoạn cấu trúc mang tính chuyển đổi" được thúc đẩy bởi việc tích trữ chiến lược dài hạn của các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư tư nhân để phòng ngừa rủi ro chính sách vĩ mô . Ngân hàng này dự báo các ngân hàng trung ương sẽ mua khoảng 60 tấn mỗi tháng trong suốt năm 2026, tương đương khoảng 720 tấn mỗi năm .

Phe 'Siêu Bò': Dự báo 6.000 USD của J.P. Morgan

J.P. Morgan Global Research còn đi xa hơn, dự báo vàng sẽ đạt trung bình 6.000 USD/ounce vào quý 4 năm 2026 và có khả năng đạt 6.300 USD vào cuối năm 2027 . Tuy nhiên, ngân hàng này thừa nhận rằng nhu cầu trong tương lai và sự ổn định giá cả phụ thuộc vào việc giải quyết các xung đột địa chính trị đang diễn ra và chính sách của Fed — "cả hai đều không chắc chắn vào lúc này" .

Do đó, phạm vi dự báo được hỗ trợ trải dài từ mục tiêu ngắn hạn thận trọng 4.000 USD của Citi đến triển vọng dài hạn trên 6.000 USD của J.P. Morgan — một khoảng cách 2.000 USD phản ánh sự bất định phi thường .

Sàn đỡ cấu trúc: Lực mua của ngân hàng trung ương vẫn ở mức cao

Một lập luận quan trọng chống lại sự đảo chiều kéo dài là nhu cầu cấu trúc liên tục từ các ngân hàng trung ương. Báo cáo tháng 6 năm 2026 của ECB về vai trò quốc tế của đồng euro lưu ý rằng lượng vàng mua của các ngân hàng trung ương vẫn ở mức cao lịch sử, khoảng 850 tấn vào năm 2025, mặc dù đã giảm so với hơn 1.000 tấn mỗi năm trong giai đoạn 2022-2024 . Những giao dịch mua này vẫn ở mức cao bất chấp giá vàng cao kỷ lục, được thúc đẩy bởi căng thẳng địa chính trị dai dẳng .

Lực mua cấu trúc này cung cấp một sàn cầu mà các thị trường gấu vàng trước đây không có, và đó là lý do trung tâm khiến Goldman Sachs và những người theo phe 'bò' khác lập luận rằng đợt bán tháo hiện tại là một đợt điều chỉnh trong một thị trường tăng giá dài hạn hơn là một đỉnh chu kỳ.

Điều gì sẽ đến: Những sự kiện sẽ quyết định quỹ đạo

Thị trường đang ở một ngã rẽ quan trọng. Ba sự kiện trong những tuần tới sẽ quyết định liệu vàng ổn định hay tiếp tục phá vỡ các ngưỡng hỗ trợ:

Dữ liệu CPI tháng 6: Dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) sẽ được công bố sắp tới là bài kiểm tra lớn đầu tiên. Một con số lạm phát nóng hơn dự kiến sẽ củng cố lập luận về chính sách ngân hàng trung ương thắt chặt hơn, duy trì áp lực lãi suất đã đè bẹp vàng . Ngược lại, một bất ngờ về lạm phát giảm có thể xoa dịu nỗi lo tăng lãi suất và kích hoạt một đợt phục hồi nhẹ nhõm.

Cuộc họp của Fed (16-17 tháng 6): Quyết định chính sách và định hướng tương lai của Fed sẽ thiết lập tông giọng cho nửa cuối năm 2026. Bất kỳ tín hiệu nào cho thấy việc cắt giảm lãi suất là không thể, hoặc tăng lãi suất đang được cân nhắc trở lại, có thể sẽ kéo dài đà bán tháo. Lập luận tăng giá của Goldman Sachs một phần dựa trên kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất 50 điểm cơ bản trong năm nay , và giả định đó hiện đang chịu áp lực.

Tình trạng thỏa thuận Mỹ-Iran: Việc giải quyết xung đột Iran có thể tác động theo cả hai cách. Một thỏa thuận hòa bình sẽ giảm bớt áp lực lạm phát năng lượng, có khả năng làm giảm nhu cầu tăng lãi suất tiếp theo và hỗ trợ vàng. Nhưng nó cũng sẽ loại bỏ yếu tố trú ẩn an toàn thỉnh thoảng nâng giá khi có tin tức leo thang. Việc không đạt được thỏa thuận có thể sẽ giữ cho chi phí năng lượng ở mức cao, duy trì vòng phản hồi lạm phát → tăng lãi suất đã trừng phạt vàng .

Kết luận: Điều chỉnh hay Đảo chiều?

Tổng hợp các bằng chứng vào giữa tháng 6 năm 2026 nghiêng về một đợt điều chỉnh mạnh trong một thị trường tăng giá được hỗ trợ về mặt cấu trúc, nhưng con đường phía trước trong ngắn hạn vẫn đầy bấp bênh và niềm tin từ cả hai phía đều thấp.

Lập luận tăng giá dựa trên nhu cầu cấu trúc: các ngân hàng trung ương đã mua khoảng 850 tấn vàng vào năm 2025 và Goldman Sachs dự báo khoảng 720 tấn vào năm 2026 — những mức cao hơn nhiều so với tiêu chuẩn lịch sử . Lực mua bền bỉ từ các quốc gia đó, kết hợp với sự đa dạng hóa của khu vực tư nhân sang vàng như một công cụ phòng hộ vĩ mô, tạo ra một sàn cầu mà các thị trường gấu trước đây không có.

Lập luận giảm giá cũng rõ ràng không kém: bối cảnh vĩ mô đã xấu đi nhanh chóng. Lạm phát do năng lượng đẩy lên đã thúc đẩy ECB tăng lãi suất, làm tăng kỳ vọng thắt chặt của Fed, củng cố đồng USD và nâng lợi suất thực tế — tất cả các lực lượng đều trực tiếp làm giảm sức hấp dẫn của vàng . Việc Citi cắt giảm mục tiêu xuống 4.000 USD và cảnh báo về tiềm năng tăng giá hạn chế báo hiệu rằng ít nhất một ngân hàng lớn nhận thấy nhu cầu phòng hộ đang suy yếu .

Chính Citi chỉ gán 50% xác suất cho kịch bản cơ sở của mình là giảm dần, với 30% xác suất cho kịch bản tăng giá là vàng đạt 5.000 USD vào cuối năm 2026 và 6.000 USD vào cuối năm 2027 . Dự báo với niềm tin thấp đó nắm bắt được tình thế tiến thoái lưỡng nan của thị trường: trường hợp tăng giá cấu trúc vẫn còn nguyên vẹn, nhưng những cơn gió ngược mang tính chu kỳ là thực tế và đang gia tăng. Báo cáo CPI tiếp theo, cuộc họp của Fed và các tiêu đề về Iran sẽ quyết định câu chuyện nào sẽ thắng thế.