Đà Tăng Doanh Số Của Tesla Tại Trung Quốc Chỉ Là Ảo Ảnh

Mới nhìn vào, các con số của Tesla tại Trung Quốc trông giống như một chiến thắng vang dội. Nhà máy Gigafactory Thượng Hải đã xuất xưởng 85.982 xe trong tháng 5 năm 2026, tăng 39,4% so với cùng kỳ năm ngoái — mức sản lượng cao nhất trong năm . Nhưng đó chỉ là con số bán buôn — bao gồm mọi chiếc xe lăn bánh ra khỏi dây chuyền, và hầu hết trong số đó được chất lên tàu để đến châu Âu và các thị trường nước ngoài khác. Câu chuyện thực sự của Tesla ở Trung Quốc lúc này không phải là sự hồi sinh, mà là một cuộc tháo chạy chiến lược của người tiêu dùng.

Ảo ảnh bán buôn: Xuất khẩu thổi phồng số liệu

Sự khác biệt giữa hiệu suất bán buôn và bán lẻ của Tesla đã trở thành đặc điểm nổi bật nhất của hãng tại Trung Quốc trong năm 2026. Vào tháng Tư, một tháng được nhiều mặt báo đưa tin là doanh số tăng 36%, nhà máy Thượng Hải đã sản xuất 79.478 xe nhưng xuất khẩu đến 53.522 chiếc . Con số xuất khẩu này tăng 80% so với cùng kỳ năm ngoái, là mức xuất khẩu tháng cao thứ hai trong lịch sử của nhà máy .

Mô hình này đã diễn ra nhất quán suốt cả năm. Vào tháng Giêng, 73% sản lượng của Giga Thượng Hải — tương đương 50.644 trên tổng số 69.129 xe — đã được chuyển ra nước ngoài . Nhà máy đã thực sự chuyển mình thành một trung tâm xuất khẩu toàn cầu giá rẻ của Tesla, đóng vai trò này nhiều hơn là một động cơ bán hàng nội địa . Mẫu Model Y là nhân tố chính thúc đẩy xu hướng này, chiếm tới 54,47% tổng lượng xuất khẩu tháng Tư và đạt mức tăng trưởng xuất khẩu lên đến 108,59% so với cùng kỳ .

Sự sụp đổ của doanh số bán lẻ nội địa

Hãy bóc tách phần xuất khẩu ra, bức tranh về vị thế của Tesla trong mắt người tiêu dùng Trung Quốc trở nên ảm đạm. Vào tháng Tư, Tesla chỉ bán được 25.956 xe cho khách hàng Trung Quốc, giảm 9,66% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu tháng suy giảm thứ hai liên tiếp tại thị trường nội địa .

Sự xói mòn này đã được tích tụ từ trước. Doanh số bán lẻ nội địa trong quý đầu tiên chỉ đạt 112.798 chiếc, giảm 16,2% so với cùng kỳ năm 2025 . Khởi đầu năm mới bằng một màn trình diễn đặc biệt tệ hại: doanh số tháng Giêng lao dốc 45% so với cùng kỳ, chỉ còn 18.485 xe, mức thấp nhất kể từ tháng 11 năm 2022 .

Sự đánh mất sức hút với người tiêu dùng được thể hiện rõ nhất qua thị phần đang bốc hơi của Tesla. Vào tháng Hai, hãng nắm giữ 8,2% thị trường bán lẻ xe năng lượng mới (NEV) của Trung Quốc, đứng ở vị trí thứ ba . Đến tháng Ba, thị phần đã tụt xuống còn 6,6% . Sang tháng Tư, nó rơi thẳng xuống chỉ còn 3,06%, mức thấp nhất kể từ tháng 11 năm 2025 . Lần đầu tiên trong lịch sử gần đây, Tesla không lọt nổi vào danh sách 10 thương hiệu NEV bán chạy nhất tại Trung Quốc .

Cuộc cạnh tranh: BYD và làn sóng tấn công từ Trung Quốc

Nếu Tesla đang thất thế, BYD chính là nguyên nhân rõ ràng nhất. BYD đã ghi nhận 182.025 xe NEV bán lẻ trong tháng Tư, chiếm 21,4% thị phần — nhiều gấp hơn bảy lần doanh số nội địa của Tesla trong cùng tháng . Sự thống trị này không phải là ngẫu nhiên; BYD đã vượt qua Tesla về doanh số xe điện chạy pin (BEV) trên toàn cầu vào năm 2025, với 2,26 triệu xe được bán ra .

Nhưng đối thủ không chỉ có mình BYD. Geely, Changan, và cả những tay chơi mới như Xiaomi EV đang lấp đầy khoảng trống với các mẫu mã mới và giá cả cực kỳ cạnh tranh. Dòng xe điện phạm vi mở rộng (EREV) đã trở thành phân khúc hệ truyền động tăng trưởng nhanh nhất tại Trung Quốc, "ăn" vào thị phần của xe thuần điện – mảnh đất duy nhất mà Tesla đang cạnh tranh . Dòng sản phẩm hạn chế của Tesla, gần như chỉ xoay quanh Model Y, khiến hãng chẳng còn gì để đáp trả trước một danh mục sản phẩm ngày càng mở rộng của các đối thủ nội địa .

Cuộc chiến giá cả càng khiến triển vọng thêm phức tạp. Tesla đã buộc phải giảm giá để đẩy hàng, nhưng các đối thủ trong nước sẵn sàng đáp trả hoặc thậm chí phá giá với quy mô và tốc độ khiến các nhà phân tích cảnh báo về áp lực kéo dài lên biên lợi nhuận .

Thị trường không thu hẹp — Tesla mới là kẻ thua cuộc

Thị trường xe điện Trung Quốc không hề sụt giảm. Tỷ lệ xe cắm sạc (plug-in) chiếm khoảng 52% thị trường vào tháng 3 năm 2026, ổn định so với cùng kỳ, riêng xe thuần điện (BEV) đã là 35% . Tổng thị trường xe khách năng lượng mới bán buôn vẫn đang tăng trưởng — riêng tháng Năm đã đạt 1,24 triệu chiếc . Khó khăn của Tesla không đến từ bối cảnh chung, mà là do năng lực cạnh tranh đã suy giảm.

Rủi ro lớn nhất với giới quan sát là sự nhầm lẫn dai dẳng giữa số liệu bán buôn và bán lẻ. Biết bao tiêu đề báo chí đã đưa tin về sự hồi phục của Tesla dựa trên sản lượng của Giga Thượng Hải. Nhưng tại thị trường thực địa, nhu cầu của người tiêu dùng Trung Quốc đã suy yếu suốt nhiều tháng qua, và việc chuyển hướng sang xuất khẩu mới là thứ giữ cho nhà máy vận hành — chứ không phải sự hồi sinh của thương hiệu Tesla trên mặt trận nội địa .

Sự dịch chuyển chiến lược này có thể giúp ổn định sản lượng, nhưng nó đi kèm một cái giá đắt. Một nhà máy được tối ưu hóa cho xuất khẩu sẽ ngày càng xa rời những đòi hỏi của thị trường xe điện lớn nhất thế giới — một thị trường không có dấu hiệu sẽ chờ đợi Tesla bắt kịp.