Vì sao giá dầu giảm dù tồn kho dầu thô Mỹ sụt mạnh?

Thị trường dầu mỏ không phải lúc nào cũng phản ứng theo logic cung – cầu ngắn hạn. Có những thời điểm, yếu tố địa chính trị còn quan trọng hơn cả dữ liệu tồn kho. Điều đó đã thể hiện rõ khi giá dầu giảm mạnh dù tồn kho dầu thô tại Mỹ ghi nhận mức sụt giảm đáng kể — vốn thường được xem là tín hiệu hỗ trợ giá.

Thay vì tập trung vào việc nguồn cung tại Mỹ đang thắt chặt, các nhà giao dịch lại chú ý tới một yếu tố lớn hơn: dấu hiệu căng thẳng giữa Mỹ và Iran có thể hạ nhiệt. Khi rủi ro chiến tranh và gián đoạn nguồn cung giảm xuống, “phí bảo hiểm chiến tranh” từng được cộng vào giá dầu nhanh chóng bị gỡ bỏ.

Tồn kho giảm là tín hiệu tích cực – nhưng không phải yếu tố quyết định

Trong điều kiện bình thường, tồn kho dầu thô Mỹ giảm mạnh thường cho thấy nhu cầu cao hơn hoặc nguồn cung thắt chặt, từ đó hỗ trợ giá dầu.

Dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy tồn kho dầu thương mại của Mỹ đã giảm liên tiếp nhiều tuần. Tuy vậy, giá dầu tương lai vẫn đi xuống vì thị trường tập trung nhiều hơn vào các diễn biến địa chính trị toàn cầu.

Điều này phản ánh một thực tế quan trọng: khi rủi ro địa chính trị chi phối triển vọng nguồn cung toàn cầu, các dữ liệu tồn kho hàng tuần có thể trở thành yếu tố thứ yếu.

Đàm phán Mỹ – Iran thay đổi kỳ vọng nguồn cung

Tác nhân lớn nhất khiến giá dầu giảm là các tín hiệu tích cực trong tiến trình đàm phán nhằm giảm căng thẳng ở Trung Đông. Nhiều báo cáo cho biết Washington và Tehran đang tiến gần tới một bước đột phá ngoại giao.

Nếu đạt được thỏa thuận, các lệnh trừng phạt có thể được nới lỏng hoặc các gián đoạn liên quan đến xung đột có thể giảm bớt. Điều này đồng nghĩa với khả năng nhiều dầu hơn từ khu vực Trung Đông quay trở lại thị trường toàn cầu — một yếu tố gây áp lực giảm giá.

Thị trường phản ứng rất nhanh với kịch bản này. Hợp đồng dầu thô West Texas Intermediate (WTI) đã giảm hơn 5%, rơi xuống dưới mốc 100 USD/thùng khi nhà đầu tư điều chỉnh lại kỳ vọng nguồn cung.

Mỹ hoãn kế hoạch tấn công Iran

Một diễn biến khác cũng tác động mạnh đến thị trường là việc Mỹ quyết định hoãn một cuộc tấn công quân sự đã lên kế hoạch nhằm vào Iran để tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán.

Thông báo này gửi đi tín hiệu rằng nguy cơ leo thang quân sự ngay lập tức đã giảm. Ngay sau đó, giá dầu bắt đầu giảm khi các nhà giao dịch đánh giá lại khả năng xảy ra xung đột rộng hơn trong khu vực.

Trong thị trường năng lượng, chỉ cần nguy cơ gián đoạn nguồn cung giảm xuống, giá dầu thường điều chỉnh rất nhanh vì trước đó thị trường đã “định giá” kịch bản xấu nhất.

Rủi ro tại eo biển Hormuz bắt đầu hạ nhiệt

Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua. Chỉ cần nguy cơ gián đoạn tại khu vực này tăng lên, giá dầu thường lập tức nhảy vọt.

Tuy nhiên, khi tiến triển ngoại giao làm tăng hy vọng tuyến vận chuyển dầu qua eo biển có thể hoạt động bình thường trở lại, thị trường bắt đầu loại bỏ phần “phí rủi ro” đã cộng vào giá dầu trước đó.

Khi xác suất gián đoạn giảm, giá dầu thường giảm nhanh vì trước đó thị trường đã định giá một vùng đệm cho các kịch bản xấu.

Giá dầu lao dốc khi “phí bảo hiểm chiến tranh” bị tháo bỏ

Sự kết hợp giữa tiến triển ngoại giao và nguy cơ quân sự giảm đã kích hoạt một đợt bán tháo mạnh trên thị trường dầu.

Ngày 20/05, dầu Brent giảm khoảng 6,4% xuống gần 100,32 USD/thùng, trong khi WTI giảm khoảng 6,5% xuống 97,25 USD/thùng — một trong những mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2.

Điều đáng chú ý là đợt giảm này diễn ra dù tồn kho dầu thô Mỹ đang giảm, cho thấy kỳ vọng về nguồn cung toàn cầu quan trọng hơn dữ liệu trong ngắn hạn.

Vì sao giá dầu biến động mạnh từ khi xung đột nổ ra

Kể từ khi xung đột bắt đầu vào tháng 2, thị trường dầu mỏ trở nên cực kỳ nhạy cảm với các tin tức địa chính trị. Giá Brent và WTI liên tục biến động mạnh theo các thông tin như:

• tiến trình đàm phán hoặc khả năng ngừng bắn
• nguy cơ leo thang quân sự
• rủi ro vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz
• khả năng khôi phục nguồn cung từ Trung Đông

Mỗi tin tức như vậy đều thay đổi xác suất xảy ra cú sốc nguồn cung toàn cầu — và do đó làm thay đổi phần “phí rủi ro địa chính trị” trong giá dầu.

Bài học lớn từ thị trường dầu

Diễn biến gần đây cho thấy một nguyên tắc quan trọng của thị trường hàng hóa: kỳ vọng về tương lai thường quan trọng hơn dữ liệu hiện tại.

Dù tồn kho dầu Mỹ giảm thường hỗ trợ giá, triển vọng rủi ro địa chính trị giảm — và khả năng nguồn cung toàn cầu tăng trở lại — đủ mạnh để kéo giá dầu đi xuống.

Chừng nào các cuộc đàm phán và nguy cơ xung đột vẫn còn chưa được giải quyết hoàn toàn, thị trường dầu Brent và WTI nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục biến động mạnh.