Cú 'Quay Xe' Lịch Sử Của Giá Vàng Khi Xung Đột Iran Leo Thang: Tại Sao Nghịch Lý Lại Xảy Ra?

Kết quả là một đợt tăng giá dầu thô kéo dài và dai dẳng. Dầu Brent, chuẩn quốc tế, giao dịch trong biên độ đầy biến động từ $94 đến $98/thùng vào đầu tháng 6/2026, sau khi đã có lúc vọt lên trên $108/thùng trong những phiên trước đó. Đây không phải là cú tăng giá nhất thời; nó là một cú sốc nguồn cung kéo dài, trực tiếp làm dấy lên nỗi lo lạm phát.

Cỗ máy lạm phát xoay chuyển triển vọng lãi suất

Vàng là một tài sản không sinh lời. Nó phát triển mạnh khi lãi suất thực giảm hoặc được kỳ vọng sẽ giảm. Nhưng cú sốc dầu mỏ lại phát đi tín hiệu ngược lại. Giá năng lượng tăng vọt thuyết phục thị trường rằng lạm phát sẽ 'cứng đầu' hơn, buộc họ phải tái định giá lộ trình lãi suất của Fed một cách mạnh mẽ theo hướng thắt chặt.

Công cụ FedWatch của sàn CME cho thấy xác suất có ít nhất một lần tăng lãi suất vào tháng 12/2026 đã vọt lên hơn 67%, bao gồm 42,5% khả năng tăng 25 điểm cơ bản (0,25%) và 20,6% khả năng tăng tới 50 điểm cơ bản. Các số liệu sau đó còn đẩy xác suất này lên cao hơn nữa, với báo cáo sau dữ liệu việc làm chỉ ra 68,4% cơ hội thắt chặt tiền tệ vào cuối năm.

Chính kỳ vọng tăng lãi suất này là nguyên nhân cốt lõi khiến vàng sụt giảm. Hàng loạt báo cáo đã liên kết rõ ràng đà lao dốc của vàng với việc xung đột leo thang làm dấy lên lo ngại lạm phát và phủ mây mù lên triển vọng lãi suất. Lãi suất dự kiến cao hơn làm tăng chi phí cơ hội cho việc nắm giữ vàng và đẩy đồng USD tăng giá, cả hai yếu tố đều gây bất lợi cho kim loại quý này.

Đồng bạc xanh – 'hầm trú ẩn' được ưu ái hơn

Trong khủng hoảng lần này, dòng tiền tìm kiếm an toàn đã không chảy vào vàng. Chúng đổ xô vào đồng USD. Các báo cáo từ CNBC và Republic World mô tả vàng rơi thẳng đứng trong khi USD và dầu cùng tăng giá vì căng thẳng Mỹ-Iran leo thang. Bởi vàng được định giá bằng đồng bạc xanh, nên một đồng USD mạnh hơn tạo áp lực giảm giá trực tiếp lên vàng.

Theo Bloomberg, vàng "đã giảm phiên thứ ba liên tiếp sau khi Mỹ phát động các cuộc tấn công mới vào Iran, đe dọa kéo dài cuộc chiến đã gây chao đảo thị trường toàn cầu và làm dấy lên lạm phát". Họ cho biết thêm: "Giá vàng thỏi đã giảm tới 1,2% xuống gần $4.024/ounce, nối dài mức giảm 4,4% của phiên trước đó."

Sức hấp dẫn của đồng USD còn được củng cố bởi kỳ vọng lãi suất của Mỹ sẽ tăng, làm cho lợi suất tài sản bằng đồng USD trở nên hấp dẫn hơn hẳn so với việc nắm giữ vàng vốn không sinh lời. Nó tạo ra một vòng luẩn quẩn tự củng cố: chiến tranh đẩy giá dầu lên, giá dầu đẩy kỳ vọng lạm phát lên, lạm phát đẩy kỳ vọng tăng lãi suất lên, và những kỳ vọng đó lại đẩy nhà đầu tư vào đồng USD và rời xa vàng.

Những người ủng hộ dài hạn chưa thể 'lên tiếng'

Lập luận rằng vàng lẽ ra phải tăng giá nhờ hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương, lo ngại mất giá tiền tệ, hay đa dạng hóa dự trữ, về mặt cấu trúc là có cơ sở, nhưng lại hoàn toàn vô nghĩa về mặt chiến thuật trong cú sốc này. Những lực đỡ đó là yếu tố trễ, không phải yếu tố dẫn dắt. Chúng có thể nâng đỡ vàng trong chu kỳ nhiều năm, nhưng không thể quyết định biến động giá trong ngắn hạn khi thị trường đang định giá lại toàn bộ triển vọng của Fed gần như hàng ngày.

Ngay cả chỉ số CPI lõi (không bao gồm thực phẩm và năng lượng) ở mức 0,2% theo tháng vào tháng 5 cũng chỉ là một chi tiết bên lề. Các báo cáo và diễn biến thị trường đều tập trung vào rủi ro lạm phát tổng thể được tạo ra bởi cú sốc giá năng lượng, chứ không phải ở một chỉ số lõi ổn định. Thị trường đang định giá lại cú sốc từ phía nguồn cung, và chính sự tái định giá này đã đẩy giá vàng đi xuống.

Lời cảnh báo từ Citi: Còn đau đớn trước khi tái cân bằng

Các nhà phân tích của Citigroup đã đưa ra dự báo ngắn hạn đáng lo ngại nhất. Họ cảnh báo rằng nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa đến cuối mùa hè, giá vàng có thể sụt giảm thêm 20% từ mức $4.357,90, xuống chỉ còn $3.500/ounce. Điều này cho thấy rủi ro giảm giá vẫn còn rất lớn trước khi kịch bản tăng giá mang tính cấu trúc có thể quay trở lại.

Câu chuyện dài hạn của vàng vẫn còn nguyên giá trị, nhưng nó đang trong trạng thái 'ngủ đông'. Một khi kỳ vọng tăng lãi suất đạt đỉnh, hoặc cuộc phong tỏa eo biển Hormuz có dấu hiệu được giải quyết, những điều kiện khiến vàng trở nên hấp dẫn – bất ổn địa chính trị, lo ngại tài khóa, và cuối cùng là nới lỏng tiền tệ từ Fed – sẽ quay trở lại. Cho đến lúc đó, cái bẫy dầu mỏ – lãi suất vẫn là câu chuyện duy nhất chi phối cuộc chơi.