Làn sóng AI đang chia đôi thị trường chứng khoán châu Á như thế nào

Bức tranh thị trường chứng khoán châu Á năm 2026 đang bị kéo về hai hướng trái ngược bởi cùng một động lực: trí tuệ nhân tạo (AI). Trong khi cơn sốt AI biến Hàn Quốc và Đài Loan thành những thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh mẽ nhất thế giới, nó đồng thời rút cạn dòng vốn khỏi thị trường thứ cấp Hồng Kông. Đây không đơn thuần là chuyện thị trường này thắng, thị trường kia thua. Đúng hơn, một cuộc dịch chuyển vốn mang tính cơ cấu đang diễn ra, xác định lại vai trò của từng trung tâm tài chính trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu.

Sự phân kỳ qua những con số

Khoảng cách về hiệu suất là rất rõ ràng và có thể định lượng được.

Sự suy yếu dai dẳng của Hồng Kông. Chỉ số Hang Seng (HSI) đã giảm 2,8% tính đến tháng 2 năm 2026, so với mức tăng 1,1% của chỉ số Shanghai Composite. Ấn tượng hơn, chỉ số Hang Seng TECH, đại diện cho các công ty công nghệ lớn nhất thành phố, đã giảm 9,7% từ đầu năm tính đến cuối tháng 2 . Đến giữa tháng 6, chỉ số chuẩn HK50 đã giảm xuống còn khoảng 24.411 điểm, mất 4,9% chỉ trong một tháng . Dữ liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông (HKEX) cho thấy HSI giảm thêm 2,3% chỉ trong tháng 5 năm 2026 .

Các đợt tăng giá lịch sử của Hàn Quốc và Đài Loan. Ở thái cực ngược lại, cổ phiếu Hàn Quốc và Đài Loan đã mang lại lợi nhuận mang tầm thế hệ. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc đã tăng vọt khoảng 90% trong năm 2026 và tăng khoảng 226% tính theo đồng đô la Mỹ kể từ đầu năm 2025 . Lần đầu tiên, chỉ số này vượt qua mốc 7.000 điểm vào tháng 5 năm 2026 . Chỉ số TAIEX của Đài Loan đã tăng khoảng 92% tính theo đồng đô la Mỹ kể từ đầu năm 2025, với tổng vốn hóa thị trường đạt khoảng 4,3 nghìn tỷ đô la Mỹ, vượt qua cả Vương quốc Anh .

Sự tập trung ở nhóm nghìn tỷ đô la. Một số ít công ty đang là tâm điểm của đợt tăng giá này. Ba công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất châu Á hiện nay đều là các nhà sản xuất chất bán dẫn: TSMC, Samsung Electronics và SK Hynix. SK Hynix đã gia nhập câu lạc bộ vốn hóa thị trường nghìn tỷ đô la vào cuối tháng 5 năm 2026, sau TSMC và Samsung . Hiệu suất của ba cái tên này giờ đây quyết định phần lớn xu hướng của các chỉ số chứng khoán sở tại, tạo ra rủi ro tập trung đáng kể .

Tại sao Hồng Kông lại tụt hậu?

Sự sụt giảm của thị trường chứng khoán Hồng Kông không phải chủ yếu do dòng vốn ngoại rút đi, mà là do một sự dịch chuyển mang tính quyết định của dòng tiền từ Trung Quốc đại lục.

Dòng vốn đại lục đang "hồi hương". Các nhà đầu tư Trung Quốc đang rút những khoản tiền kỷ lục khỏi cổ phiếu H (cổ phiếu của công ty Trung Quốc đại lục niêm yết tại Hồng Kông) và chuyển sang các mã AI và bán dẫn trong nước, vốn gắn kết trực tiếp hơn với các mục tiêu chính sách công nghiệp của Bắc Kinh . Kênh giao dịch Southbound Stock Connect, vốn chứng kiến dòng vốn vào ròng kỷ lục 1,4 nghìn tỷ đô la Hồng Kông (HKD) vào năm 2025, đã thay đổi hướng. Thay vào đó, các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức đại lục đang đuổi theo cổ phiếu chip AI nội địa, một động thái mà một phân tích mô tả là tạo ra "sự phân tán định giá cực độ" trong ngành . Như một báo cáo đã nói, "hiện tại, các nhà đầu tư đại lục dường như coi thị trường nội địa là biểu hiện thuần khiết hơn" của chủ đề AI Trung Quốc .

Vấn đề về cấu trúc chỉ số. Các chỉ số Hang Seng và Hang Seng TECH có sự không tương thích về mặt cấu trúc với chu kỳ đầu tư AI hiện tại. Chúng có tỷ trọng lớn vào các gã khổng lồ internet và thương mại điện tử đã thành danh — như Tencent, Alibaba và Meituan — và các công ty tài chính truyền thống. Những lĩnh vực này không phải là đối tượng thụ hưởng trực tiếp từ sự bùng nổ chi tiêu cho cơ sở hạ tầng AI. Hơn nữa, số ít công ty bán dẫn niêm yết trên sàn Hồng Kông thường là các mã vốn hóa nhỏ mới lên sàn, tập trung vào câu chuyện chip thay thế nhập khẩu của Trung Quốc hơn là chuỗi cung ứng AI toàn cầu .

Động cơ đằng sau sự tăng vọt của Hàn Quốc và Đài Loan

Đà tăng giá ở Seoul và Đài Bắc không chỉ được xây dựng trên sự đầu cơ. Nó được củng cố bởi một sự gia tăng lợi nhuận thực sự, gắn liền trực tiếp với công cuộc xây dựng cơ sở hạ tầng AI.

Nhu cầu vô độ đối với chip nhớ và chip logic. Siêu chu kỳ AI đã tạo ra cơn khát không thể thỏa mãn đối với bộ nhớ băng thông cao (HBM) và chip logic tiên tiến. SK Hynix và Samsung thống trị nguồn cung HBM toàn cầu, trong khi TSMC sản xuất các bộ xử lý AI tiên tiến nhất thế giới. Điều này đã chuyển thành một cú bùng nổ lợi nhuận lịch sử: doanh thu chip của Samsung được báo cáo đã tăng vọt gần 50 lần trong một quý, và toàn bộ ngành này được dự báo sẽ đạt doanh thu bán dẫn toàn cầu 975 tỷ đô la Mỹ vào năm 2026 .

Một sự tái sắp xếp thị trường toàn cầu. Dòng tiền của các tổ chức phản ánh thực tế mới này. Theo dữ liệu của HSBC, thị trường chứng khoán Đài Loan đã vượt qua Canada để trở thành thị trường lớn thứ sáu thế giới, và Hàn Quốc đã vượt qua Vương quốc Anh để giành vị trí thứ tám . Bản Triển vọng Giữa năm 2026 của Invesco đã xác định rõ ràng "Bắc Á, đặc biệt là Đài Loan và Hàn Quốc" là những đối tượng thụ hưởng chính từ chu kỳ bán dẫn do AI thúc đẩy . Các chiến lược gia tại Goldman Sachs vẫn duy trì khuyến nghị tăng tỷ trọng đối với lĩnh vực này, và Citi ghi nhận rằng các nhà đầu tư dài hạn toàn cầu đang tích lũy cổ phiếu công nghệ châu Á cho vai trò cụ thể của họ trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn .

Một đợt tăng giá mạnh mẽ nhưng hẹp. Sức mạnh ở các thị trường này là cực kỳ tập trung. Hiệu suất của Kospi phần lớn được thúc đẩy bởi Samsung và SK Hynix, cũng giống như TAIEX được đẩy lên bởi TSMC . Trong khi một số nhà quản lý quỹ đã bắt đầu chốt lời từ Hàn Quốc và Đài Loan để quay trở lại các mã AI Trung Quốc vì lý do định giá, thì dòng vốn cơ cấu rộng lớn hơn của các tổ chức vẫn đang hướng vào chuỗi cung ứng chất bán dẫn .

Sự tái cấu trúc của các thị trường vốn châu Á

Vượt lên trên những con số hiệu suất từ đầu năm, một sự thay đổi căn bản đang diễn ra trong cách các trung tâm tài chính châu Á phù hợp với nền kinh tế AI.

• Vai trò của Hồng Kông đang phát triển từ giao dịch sang niêm yết. Trong khi hiệu suất thị trường thứ cấp bị ảnh hưởng, Hồng Kông đang phát triển mạnh mẽ như một địa điểm huy động vốn sơ cấp. Thành phố này ngày càng trở thành điểm đến niêm yết nước ngoài cho các công ty AI và bán dẫn Trung Quốc đang tìm kiếm nguồn vốn quốc tế. Chỉ riêng trong quý đầu tiên của năm 2026, số tiền huy động được thông qua IPO và các đợt chào bán thêm đã đạt 13 tỷ đô la Mỹ, mức cao nhất trong năm năm . Thành phố đang được chính quyền định vị lại một cách có chủ đích như một "trung tâm công nghệ toàn cầu", đã phân bổ ít nhất 30 tỷ HKD để phát triển một trung tâm công nghệ ở khu vực biên giới và đang tích cực thu hút các công ty công nghệ Hàn Quốc . Dự kiến, trong năm 2026, số vốn huy động qua các đợt IPO tại đây có thể đạt từ 320 đến 350 tỷ HKD từ khoảng 200 công ty .
• Hàn Quốc và Đài Loan đã trở thành tầng phần cứng không thể thay thế. Chuỗi cung ứng AI cho hoạt động sản xuất chip và bộ nhớ tiên tiến nhất gần như tập trung hoàn toàn ở Đài Loan và Hàn Quốc. Miễn là chi tiêu cho cơ sở hạ tầng AI toàn cầu còn tiếp tục tăng, những thị trường này sẽ giữ một vị trí trung tâm trong dòng vốn cổ phần toàn cầu .

Điều bề ngoài có vẻ như là một sự phân kỳ thị trường đơn giản, nhưng sự thật đây là một cuộc dịch chuyển vốn đang vẽ lại vĩnh viễn bản đồ tài chính châu Á. Hồng Kông đang chiến đấu để trở thành địa điểm chính nơi thế hệ công ty AI tiếp theo của Trung Quốc huy động vốn. Hàn Quốc và Đài Loan là nơi các nhà đầu tư thế giới đặt tiền của họ để sở hữu phần cứng vật lý làm cho AI trở nên khả thi.