Vì sao giá đồng giảm còn nhôm lại tăng vọt?

Thị trường kim loại công nghiệp năm 2026 đang gửi đi những tín hiệu trái chiều. Trong khi giá đồng giảm do lo ngại kinh tế vĩ mô và nhu cầu yếu, thì giá nhôm lại tăng mạnh vì rủi ro nguồn cung bị thắt chặt. Sự phân kỳ này phản ánh hai động lực hoàn toàn khác nhau: kỳ vọng nhu cầu giảm đối với đồng, nhưng nguy cơ thiếu hụt vật chất đối với nhôm.

Đồng: chịu sức ép từ kinh tế vĩ mô

Đồng được coi là “phong vũ biểu” của nền kinh tế toàn cầu vì nó được sử dụng rộng rãi trong xây dựng, sản xuất và hạ tầng. Khi các chỉ báo kinh tế xấu đi, thị trường thường phản ứng rất nhanh bằng cách giảm kỳ vọng nhu cầu đối với kim loại này.

Một số yếu tố chính gần đây đã kéo giá đồng đi xuống:

1. Dữ liệu công nghiệp yếu từ Trung Quốc
Trung Quốc là quốc gia tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới. Vì vậy, bất kỳ dấu hiệu chậm lại nào của hoạt động sản xuất đều có thể tác động mạnh đến giá. Dữ liệu gần đây cho thấy sản lượng nhà máy giảm tốc và tồn kho trên sàn giao dịch tăng lên, khiến tâm lý thị trường xấu đi. Giá đồng đã rơi xuống dưới khoảng 13.400 USD/tấn, sau khi tăng trưởng sản xuất tại Trung Quốc chậm lại và lượng tồn kho trên các sàn giao dịch tăng.

2. Lạm phát và lãi suất cao
Lạm phát dai dẳng và chính sách tiền tệ thắt chặt cũng gây áp lực lên thị trường đồng. Khi lãi suất cao, điều kiện tài chính trở nên chặt chẽ hơn, làm giảm kỳ vọng đầu tư vào xây dựng và hạ tầng – hai lĩnh vực tiêu thụ lượng lớn đồng.

Ngoài ra, lạm phát liên quan đến giá năng lượng do căng thẳng địa chính trị cũng khiến thị trường tin rằng các ngân hàng trung ương sẽ giữ lãi suất cao lâu hơn, từ đó kìm hãm nhu cầu kim loại công nghiệp.

3. Đồng USD mạnh lên
Phần lớn hàng hóa toàn cầu được định giá bằng USD. Khi đồng USD tăng giá, người mua sử dụng các đồng tiền khác phải trả chi phí cao hơn, làm giảm nhu cầu. Sự mạnh lên của USD gần đây – liên quan đến lạm phát và kỳ vọng chính sách tiền tệ – đã góp phần khiến giá đồng điều chỉnh sau khi đạt mức cao kỷ lục trước đó.

4. Lo ngại tăng trưởng do căng thẳng địa chính trị
Xung đột ở Trung Đông cũng làm gia tăng lo ngại rằng tăng trưởng toàn cầu có thể chậm lại. Các nhà phân tích của J.P. Morgan cho rằng trong kịch bản bi quan, giá đồng có thể giảm về khoảng 11.100–11.200 USD/tấn nếu rủi ro địa chính trị và giá năng lượng cao gây áp lực lên kinh tế thế giới.

Tổng hợp các yếu tố trên cho thấy hiện tại đồng đang giao dịch giống một chỉ báo kinh tế vĩ mô hơn là một hàng hóa bị chi phối bởi nguồn cung.

Nhôm: câu chuyện về cú sốc nguồn cung

Trái ngược với đồng, động lực của thị trường nhôm hiện nay lại nằm ở rủi ro nguồn cung bị thắt chặt.

Các nhà phân tích của Citigroup cho rằng nhôm có thể đang bước vào bối cảnh tăng giá mạnh nhất trong hơn 50 năm, do chuỗi cung ứng toàn cầu đối mặt với một trong những cú sốc lớn nhất kể từ thập niên 1950.

Rủi ro từ Trung Đông và eo biển Hormuz

Một trong những điểm nóng chính là chuỗi cung ứng gắn với khu vực Vịnh Ba Tư. Tuyến vận tải qua eo biển Hormuz – một trong những nút thắt quan trọng nhất của thương mại năng lượng và hàng hóa toàn cầu – có nguy cơ bị gián đoạn do căng thẳng địa chính trị.

Nếu hoạt động vận chuyển qua khu vực này bị hạn chế, sản xuất và xuất khẩu nhôm từ Trung Đông có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Một số nhà sản xuất trong khu vực thậm chí đã phải tuyên bố force majeure (bất khả kháng) sau khi xảy ra gián đoạn hoạt động, khiến nguồn cung vật chất thắt chặt và đẩy giá lên cao.

Tồn kho giảm và thị trường vật chất căng thẳng

Cùng lúc đó, tồn kho nhôm toàn cầu đang giảm trong khi khả năng cung ứng vật chất ngày càng hạn chế. Sự kết hợp giữa tồn kho thấp, gián đoạn sản xuất và rủi ro logistics đã biến nhôm thành một thị trường tăng giá dựa trên nguồn cung thay vì nhu cầu.

Citigroup cho rằng thị trường đang bắt đầu định giá một tình trạng thiếu hụt cấu trúc. Ngân hàng này mô tả nhôm đang bước vào một chu kỳ tăng dài hạn do nguồn cung bị hạn chế trong khi nhu cầu phục hồi.

Dự báo giá nhôm

Triển vọng của Citigroup phản ánh sức mạnh của câu chuyện nguồn cung:

• Giá nhôm có khả năng tiến tới 4.000 USD/tấn trong ngắn hạn nếu các gián đoạn nguồn cung tiếp diễn.
• Về dài hạn, Citi đã nâng dự báo giá nhôm trung bình năm 2027 lên khoảng 3.500 USD/tấn.

Những dự báo này cho thấy nhôm có thể vượt trội so với nhiều kim loại công nghiệp khác nếu thị trường tiếp tục thiếu nguồn cung.

Ý nghĩa của sự phân kỳ giữa đồng và nhôm

Sự khác biệt giữa hai kim loại cho thấy mỗi thị trường phản ứng rất khác trước các lực tác động:

• Đồng: bị chi phối bởi kỳ vọng nhu cầu và các yếu tố vĩ mô như tăng trưởng, xây dựng, lãi suất và sức mạnh của đồng USD.
• Nhôm: hiện chủ yếu được định giá theo rủi ro nguồn cung và các gián đoạn địa chính trị.

Nói cách khác, đồng đang phản ánh nỗi lo về tăng trưởng kinh tế toàn cầu, còn nhôm phản ánh nỗi lo rằng nguồn cung kim loại có thể không đủ.

Nếu tăng trưởng toàn cầu tiếp tục suy yếu, giá đồng có thể còn chịu áp lực. Nhưng nếu căng thẳng Trung Đông leo thang hoặc tồn kho nhôm tiếp tục giảm, nhôm có thể tiếp tục là kim loại công nghiệp tăng mạnh nhất trong ngắn hạn.