Nikkei 225 vượt 65.900: Giải mã cơn sốt AI và bán dẫn đẩy chứng khoán Nhật lên đỉnh lịch sử

Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản đã vượt mốc 65.900 điểm vào ngày 27 tháng 5 năm 2026, đánh dấu một mức cao nhất mọi thời đại mới trong một đợt tăng giá đã trở thành biểu tượng của làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu. Sự bứt phá này được dẫn dắt một cách rõ ràng bởi các ông lớn trong ngành bán dẫn và AI: Advantest, Tokyo Electron và Tập đoàn SoftBank chính là những đầu tàu đẩy chỉ số tính theo giá này vào vùng chưa từng được khám phá . Thế nhưng, ẩn sâu bên dưới bề mặt kỷ lục, độ rộng thị trường đã thu hẹp đến mức đáng lo ngại, và các nhà phân tích vẫn đang chia rẽ sâu sắc về hướng đi tiếp theo của chỉ số.

Những động lực đằng sau kỷ lục

Ba yếu tố thuận lợi đan xen đã hội tụ để đẩy Nikkei vượt qua 65.900 điểm:

• Động lực toàn cầu từ AI và bán dẫn. Chỉ số Bán dẫn Philadelphia (SOX) đã tăng hơn 2% trong phiên giao dịch trước đó tại New York, và năng lượng này đã lan truyền trực tiếp sang thị trường Tokyo . Advantest, một nhà sản xuất thiết bị kiểm tra chip và là cổ phiếu có tỷ trọng lớn nhất trong Nikkei ở mức khoảng 10% tính đến tháng 4/2026, đã dẫn đầu đà tăng . Tokyo Electron và nhà sản xuất bộ nhớ Kioxia Holdings – công ty đã tăng hơn 500% từ đầu năm – càng tiếp thêm nhiên liệu cho đợt tăng này .
• Rủi ro địa chính trị hạ nhiệt. Tiến triển trong các cuộc đàm phán Mỹ-Iran đã vực dậy khẩu vị rủi ro toàn cầu, kích hoạt làn sóng mua vào đối với cổ phiếu Nhật Bản, vốn hoạt động như một đại diện có hệ số beta cao cho chu kỳ công nghệ toàn cầu .
• Đồng Yên suy yếu. Sự suy yếu kéo dài của đồng Yên đã khuếch đại triển vọng thu nhập bằng đồng Yên cho các tên tuổi công nghệ xuất khẩu chủ lực của Nhật Bản, tạo thêm động lực từ tiền tệ cho một câu chuyện thu nhập vốn đã mạnh mẽ .

Cấu trúc tính theo giá của Nikkei đã khuếch đại những biến động này. Không giống như chỉ số Topix tính theo vốn hóa thị trường, Nikkei trao ảnh hưởng lớn hơn cho các cổ phiếu có giá cao như Tập đoàn SoftBank (giao dịch trên 6.757 yên vào cuối tháng 5) và Advantest. Khi những cái tên này tăng vọt, toàn bộ chỉ số sẽ di chuyển nhanh hơn nhiều so với thị trường chung .

Độ rộng thu hẹp: Một đợt tăng giá sắp cạn nhiên liệu?

Vào ngày Nikkei phá vỡ mốc 65.000 điểm, mức tăng 2,88% trong phiên sáng của chỉ số này vượt xa mức tăng 1,50% của Topix – một sự phân kỳ rõ ràng làm nổi bật vấn đề tập trung . Các nhà phân tích tại nhiều công ty đã cảnh báo rằng xu hướng tăng gần như chỉ giới hạn ở các cổ phiếu vốn hóa lớn liên quan đến bán dẫn và AI, làm trầm trọng thêm tình trạng quá tập trung của thị trường vào cổ phiếu công nghệ .

Trong những giai đoạn trước đây, các đợt tăng giá hẹp tương tự đã báo hiệu sự mong manh. Vào tháng 10 năm 2025, mức tăng 2,2% của Nikkei chỉ được gánh đỡ bởi 43 cổ phiếu thành phần tăng điểm – một cơ sở mỏng bất thường được thúc đẩy gần như hoàn toàn bởi Advantest sau khi công ty này nâng triển vọng lợi nhuận . Mô hình này đã lặp lại trong năm 2026, với các nhà phân tích cảnh báo rằng chỉ số đang bị dẫn dắt bởi các vụ đặt cược theo chủ đề AI hơn là sức mạnh kinh tế trên diện rộng . Các lĩnh vực phi công nghệ đã chứng kiến áp lực bán định kỳ, và trong một số phiên, thị trường chung đã giảm ngay cả khi Nikkei được đẩy lên cao hơn .

Dự báo của giới phân tích phân hóa sâu sắc: 53.794 đến 73.000 yên

Phạm vi dự báo cho Nikkei 225 trong 12–18 tháng tới rộng một cách bất thường, nhấn mạnh việc định giá một đợt tăng giá do AI dẫn dắt với nền tảng hẹp như vậy khó khăn đến mức nào.

• Các mục tiêu lạc quan đến từ một cuộc thăm dò của Reuters công bố ngày 27 tháng 5, dự báo Nikkei chạm 69.000 điểm vào cuối năm 2027 . Daiwa Asset Management đã nâng dự báo cuối năm 2026 và 2027 lên lần lượt 67.000 và 73.000 điểm, với lý do triển vọng được cải thiện cho AI và bán dẫn .
• Các dự báo thận trọng hơn phản ánh mối lo ngại về tính bền vững của đợt phục hồi. Mô hình của Trading Economics dự báo Nikkei ở mức 62.269 vào cuối quý 3/2026 và thấp nhất là 53.794 trong 12 tháng tới . Các dự báo trước đó của Daiwa từ cuối năm 2025 chỉ nhắm mục tiêu 56.000 điểm vào cuối năm 2026 – một con số mà thị trường đã vượt qua khoảng 18% .

Sự phân tán này có nghĩa là mặc dù xu hướng vẫn còn nguyên vẹn về mặt kỹ thuật, các nhà dự báo đang thực sự thừa nhận rằng tốc độ của đợt tăng giá do AI đã vượt xa các mô hình của họ. Dự báo trung vị cho cuối năm 2026 trong cuộc thăm dò tháng 5 của Reuters là 62.800 điểm, với một số nhà phân tích công khai thừa nhận rằng sự tham gia hẹp khiến triển vọng tăng giá trở nên mong manh .

Liệu quốc phòng và các lĩnh vực khác có thể mở rộng đà tăng?

Các nhà phân tích đã chỉ ra các lĩnh vực quốc phòng, tài chính và nhu cầu nội địa là những ứng cử viên tiềm năng để tiếp quản nếu đợt phục hồi mở rộng ra ngoài AI và bán dẫn . Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ (MUFG) đã giao dịch gần mức cao kỷ lục, mang lại một số hỗ trợ bên ngoài lĩnh vực công nghệ . Tuy nhiên, tính đến cuối tháng 5 năm 2026, không có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy một sự luân chuyển lĩnh vực đã diễn ra một cách có ý nghĩa.

Ngành ô tô và xương sống công nghiệp truyền thống của Nhật Bản đã tụt hậu đáng kể, góp phần tạo ra thứ mà một nhà phân tích mô tả là một thị trường hai tốc độ, nơi các tên tuổi AI và bán dẫn lao về phía trước trong khi phần còn lại của nền kinh tế tụt lại phía sau . Cho đến khi khoảng cách đó bắt đầu thu hẹp, Nikkei vẫn phụ thuộc rất nhiều vào một nhóm nhỏ những người chiến thắng trong lĩnh vực công nghệ – một kịch bản khiến chỉ số này dễ bị tổn thương trước một đợt sụt giảm mạnh nếu sự nhiệt tình với AI dao động hoặc những cổ phiếu chủ chốt đó đảo chiều .