Bí Ẩn 70 Triệu USD Bitcoin: Cardano Đã Làm Gì Với 1.096 BTC?

Vào đầu tháng 6 năm 2026, một câu hỏi đã tồn tại cả thập kỷ về tình hình tài chính ban đầu của Cardano bất ngờ trở nên nóng hơn bao giờ hết. Trọng tâm là khoảng 1.096 Bitcoin từng thuộc về đợt gọi vốn ban đầu (ICO) của dự án giai đoạn 2015–2017. Ở thời điểm hiện tại, số coin này có giá trị hơn 70 triệu USD. Charles Hoskinson, nhà sáng lập Cardano, nói rằng số tiền đó đã được chi cho một cuộc kiểm toán hợp pháp. Thomas Braziel, một luật sư chuyên về phá sản tiền mã hóa, lại muốn có bằng chứng công khai — và ông đã thuê hẳn một công ty điều tra pháp y để tìm ra sự thật. Dưới đây là lập luận của mỗi bên, và lý do tại sao vụ việc này lại trở nên quan trọng đến vậy.

Lời Giải Thích Từ Hoskinson: Một Cuộc Kiểm Toán Năm 2016

Vào ngày 14 tháng 6 năm 2026, Hoskinson đã đưa ra lời giải thích công khai chi tiết nhất về 1.096 BTC. Trong một buổi livestream và các tuyên bố sau đó, ông cho biết số Bitcoin này đã được dùng để chi trả cho một cuộc kiểm toán độc lập đối với đợt gọi vốn ADA ban đầu, được thực hiện vào năm 2016 . Ông giải thích rằng cuộc kiểm toán được ủy quyền để xác minh tính toàn vẹn của số tiền thu được từ đợt gọi vốn, trong giai đoạn cấu trúc pháp lý của dự án vẫn đang được hình thành.

Hoskinson đã nêu tên ba người đánh giá bên ngoài đã thực hiện công việc này, đồng thời nhấn mạnh rằng giá Bitcoin ở thời điểm đó thấp hơn bây giờ rất nhiều để mọi người hiểu rõ bối cảnh . Ông mô tả khoản chi này là một chi phí vận hành hợp pháp của dự án giai đoạn đầu và ngầm khẳng định đây là lời giải thích cuối cùng cho câu hỏi đã kéo dài nhiều năm .

Phản hồi này là câu trả lời trực tiếp cho những yêu cầu công khai của Thomas Braziel, nhưng nó không bao gồm các biên lai chi tiết hay hồ sơ giao dịch trên chuỗi khối mà Braziel đã yêu cầu .

Cuộc Điều Tra Của Braziel: Một Pháp Nhân Đã Giải Thể Và Những Câu Hỏi Chưa Lời Đáp

Thomas Braziel, CEO của 117 Partners, đã đưa ra ánh sáng những thông tin mới vào đầu tháng 6 năm 2026 bằng cách công bố các hồ sơ doanh nghiệp từ Đảo Man (Isle of Man). Những tài liệu này cho thấy tổ chức pháp lý đầu tiên của Cardano — được đăng ký tại Đảo Man — đã nắm giữ khoảng 1.090 BTC từ đợt ICO năm 2015 .

Những phát hiện chính từ cuộc điều tra của ông bao gồm:

• Vai trò của những người sáng lập: Cấu trúc ban đầu tại Đảo Man có sự tham gia của Charles Hoskinson, Jeremy Wood và Ken Kodama. Các hồ sơ sau đó liệt kê Hoskinson là "Người Thực Thi" (Enforcer) của tổ chức, một vai trò mà theo luật của Đảo Man, mang trách nhiệm giám sát chủ động để đảm bảo hội đồng tuân thủ điều lệ .
• Việc giải thể: Pháp nhân tại Đảo Man đã bị giải thể vào tháng 12 năm 2025 . Câu hỏi trọng tâm của Braziel là điều gì đã xảy ra với số Bitcoin sau khi giải thể — liệu nó đã được chuyển đúng cách cho Cardano Foundation có trụ sở tại Thụy Sĩ, được thành lập vào tháng 9 năm 2016, hay đã được chuyển đi nơi khác .
• Công việc điều tra pháp y đang diễn ra: Braziel đã thuê một công ty chuyên về pháp y tiền mã hóa để truy vết sự di chuyển trên chuỗi khối của khoảng 1.090 BTC, xem xét kỹ lưỡng giai đoạn từ 2015 đến 2017 . Ông tuyên bố mình không cáo buộc gian lận mà chỉ đang yêu cầu một bản hạch toán công khai đầy đủ và tài liệu về lộ trình lưu ký .

Đợt ICO năm 2015 đã huy động được tổng cộng 108.844,5 BTC qua bốn vòng gọi vốn, trong đó khoảng 1.090 BTC được phân bổ cho pháp nhân tại Đảo Man và 7.168 BTC cho Cardano Foundation ở Thụy Sĩ, theo các hồ sơ gốc mà Braziel đã trích dẫn .

Lời giải thích của Hoskinson vào ngày 14 tháng 6 và cuộc điều tra của Braziel không hoàn toàn khớp nhau. Hoskinson mô tả số tiền này đã được chi tiêu; câu hỏi của Braziel là liệu có bất kỳ phần nào vẫn còn có thể truy vết được về Quỹ hiện tại hay không.

Bối Cảnh Tài Chính: Ngân Quỹ Ngày Càng Teo Tóp Của Cardano Foundation

Cuộc tranh cãi về 1.096 BTC diễn ra trong bối cảnh tài chính đầy thách thức của chính Cardano Foundation. Vào ngày 2 tháng 4 năm 2026, Quỹ đã công bố Báo cáo Tài chính và Hoạt động năm 2025, tiết lộ rằng tổng tài sản đã giảm xuống còn 287,5 triệu franc Thụy Sĩ — tương đương khoảng 361 triệu USD . Điều này đánh dấu mức giảm 45% so với con số 659 triệu USD vào cuối năm 2024 .

Dữ liệu chính từ báo cáo:

• Sụt giảm do giá: Sự sụt giảm này chủ yếu đến từ việc giá ADA lao dốc, chứ không phải do việc bán tháo tài sản đang nắm giữ .
• Tái cân bằng danh mục: Tỷ trọng của ADA trong ngân quỹ đã giảm từ 76,7% xuống còn 51,6%, trong khi Bitcoin và tiền mặt tăng lên khoảng 49% tổng dự trữ. Cụ thể, Bitcoin chiếm 25,5% và tiền mặt cùng các tài sản tài chính khác chiếm 22,9% vào cuối năm 2025 . Quỹ cũng đã chuyển đổi một số Bitcoin thành các khoản cho vay và đầu tư .
• Đường băng hoạt động: Quỹ cho biết dự trữ tiền mặt của họ đủ để trang trải cho hơn một năm hoạt động, và họ đã chi 23,6 triệu CHF (29,7 triệu USD) cho các mảng ứng dụng, công nghệ và quản trị trong năm 2025 .

Việc ngân quỹ bị thu hẹp khiến cho tính minh bạch xung quanh 1.090 BTC lịch sử càng trở nên quan trọng hơn. Tổng tài sản hiện tại là 361 triệu USD có nghĩa là chỉ một phần nhỏ của số Bitcoin ban đầu đó — nếu nó vẫn còn tồn tại — cũng sẽ đại diện cho một phần vật chất đáng kể trên bảng cân đối kế toán của Quỹ hiện nay.

Các Cuộc Kiểm Toán Trước Đây Không Giải Quyết Được Vấn Đề Này

Cardano đã từng có những nỗ lực minh bạch trước đây, nhưng chưa có nỗ lực nào đề cập đến số BTC cụ thể đang được nhắc tới. Vào tháng 9 năm 2025, một cuộc kiểm toán pháp y độc lập do BDO và công ty luật McDermott Will & Emery thực hiện đã kiểm tra chương trình đổi chứng từ ADA và phát hiện ra rằng 99,2%–99,7% số chứng từ đã được đổi đúng cách, không có gian lận nào bị phát hiện . Hoskinson đã trích dẫn cuộc kiểm toán đó như một bằng chứng cho thấy các tranh cãi liên quan đã được giải quyết .

Tuy nhiên, cuộc kiểm toán đó tập trung vào việc đổi chứng từ ADA và các token chưa được đổi — chứ không phải vào dòng tiền 1.090 BTC từ pháp nhân tại Đảo Man. Hai vấn đề này là khác biệt, và yêu cầu của Braziel là về tài liệu cụ thể liên quan đến số Bitcoin, chứ không phải chứng từ ADA.

Vụ Việc Hiện Đang Ở Đâu

Tính đến giữa tháng 6 năm 2026, cuộc điều tra pháp y về 1.090 BTC vẫn đang diễn ra, và chưa có bên thứ ba độc lập nào xác nhận hay bác bỏ lời giải thích về cuộc kiểm toán của Hoskinson . Ba yếu tố vẫn chưa được giải quyết:

• Liệu toàn bộ 1.090–1.096 BTC đã được chi cho chi phí kiểm toán năm 2016, hay một phần lẽ ra phải được chuyển cho Cardano Foundation tại Thụy Sĩ.
• Liệu hồ sơ trên chuỗi khối sẽ xác nhận dòng thời gian của Hoskinson hay các câu hỏi của Braziel về lộ trình lưu ký sau khi pháp nhân tại Đảo Man bị giải thể.
• Liệu Cardano Foundation có công bố thêm tài liệu để đáp lại yêu cầu công khai của Braziel về một bản hạch toán đầy đủ hay không .

Khoảng cách giữa một lời giải thích bằng lời nói và một dấu vết tài liệu được ghi nhận là điều khiến câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ — và đó là lý do tại sao kết quả điều tra pháp y, bất cứ khi nào có, sẽ rất quan trọng đối với một trong những dự án tiền mã hóa nổi bật nhất.