Chiến lược drone nhiều tầng của Ukraine đang phá vỡ đà tiến quân của Nga

Các mục tiêu được cho là bao gồm cơ sở năng lượng, nhà máy công nghiệp và nhiều địa điểm chiến lược khác. Giới chức Nga cũng báo cáo thương vong gần Moscow và tại vùng Belgorod.

Những cuộc tấn công như vậy mang nhiều mục đích chiến lược:

• Tạo chi phí sửa chữa và gián đoạn cho ngành năng lượng và công nghiệp Nga.
• Buộc Moscow phải triển khai hệ thống phòng không để bảo vệ thành phố và hạ tầng.
• Cho thấy lãnh thổ Nga cách chiến tuyến hàng trăm km vẫn có thể bị tấn công.

Trong thời gian gần đây, Ukraine đặc biệt tập trung vào nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu và cơ sở xuất khẩu năng lượng — những mắt xích quan trọng đối với doanh thu năng lượng và hậu cần quân sự của Nga. Các cuộc tấn công lặp lại có thể gây gián đoạn định kỳ ngay cả khi thiệt hại từng lần không kéo dài.

Đòn đánh tầm trung: cuộc chiến ở “hậu phương tác chiến”

Dù các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ thu hút nhiều chú ý, nhiều chuyên gia cho rằng tác động lớn nhất đến chiến trường đến từ các cuộc tấn công drone tầm trung, nhắm vào khu vực 30–180 km phía sau tuyến Nga.

Đây là khu vực chứa các cơ sở cho phép lực lượng Nga ở tiền tuyến tiếp tục chiến đấu. Các mục tiêu thường bao gồm:

• kho đạn
• kho nhiên liệu
• sở chỉ huy và nút liên lạc
• đội vận hành drone
• hệ thống tác chiến điện tử
• radar phòng không
• trung tâm hậu cần cung cấp cho tiền tuyến

Bằng cách tấn công các mục tiêu này, Ukraine buộc Nga phải di chuyển kho tiếp tế và sở chỉ huy ra xa tiền tuyến hơn. Điều này làm tăng thời gian vận chuyển, gây khó khăn cho phối hợp tác chiến và làm giảm tốc độ mà quân Nga có thể duy trì các đợt tấn công liên tục.

Một số nhà phân tích gọi đây là “đòn kép”: các cuộc tấn công tầm trung vừa gây rối trực tiếp trên chiến trường, vừa mở đường cho các đòn tấn công sâu hơn vào hạ tầng chiến lược của Nga.

Drone đánh chặn giá rẻ đang thay đổi phòng không

Một thay đổi quan trọng khác là việc Ukraine ngày càng sử dụng drone đánh chặn chi phí thấp để chống lại các drone tấn công của Nga.

Nga thường phóng các đợt lớn drone kiểu Shahed cùng với mồi nhử nhằm làm quá tải hệ thống phòng không. Nếu sử dụng tên lửa phòng không đắt tiền để bắn hạ, Ukraine sẽ gặp bất lợi về chi phí: một tên lửa Patriot có thể giá hơn 3 triệu USD, trong khi một drone Shahed chỉ khoảng vài chục nghìn USD.

Để khắc phục điều này, Ukraine triển khai các drone đánh chặn tốc độ cao có thể truy đuổi UAV đối phương với chi phí thấp hơn nhiều. Theo quân đội Ukraine, khoảng 1/3 mục tiêu trên không bị bắn hạ hiện nay do drone đánh chặn tiêu diệt, thay vì tên lửa hoặc pháo phòng không.

Cách tiếp cận này giúp thay đổi bài toán kinh tế của phòng không, cho phép Ukraine dành các hệ thống tên lửa đắt tiền để đối phó với tên lửa đạn đạo hoặc các mục tiêu nguy hiểm hơn.

Tỷ lệ đánh chặn các đợt tấn công của Nga đang tăng

Mặc dù Nga tăng quy mô các đợt tấn công bằng drone, Ukraine cho biết hiệu quả phòng không của họ đang cải thiện.

Theo dữ liệu của Bộ Quốc phòng Ukraine, Nga đã phóng 6.583 drone trong tháng 4/2026, trong đó 5.861 chiếc bị bắn hạ hoặc gây nhiễu, tương đương khoảng 89%.

Quan chức Ukraine cũng tuyên bố rằng khoảng 90% drone và gần 80% tên lửa hành trình hiện bị đánh chặn, dù các con số này vẫn là báo cáo thời chiến và chưa được xác minh độc lập đầy đủ.

Dù vậy, xu hướng chung cho thấy hệ thống phòng không nhiều lớp của Ukraine — kết hợp tên lửa, pháo, tác chiến điện tử và drone đánh chặn — đang ngày càng hiệu quả trước các cuộc tấn công ồ ạt.

Vì sao điều này làm chậm bước tiến của Nga

Các chiến dịch tấn công hiện đại phụ thuộc vào dòng chảy liên tục của đạn dược, nhiên liệu, thông tin liên lạc, quân tăng viện và hệ thống chỉ huy. Chiến lược drone của Ukraine nhắm vào từng mắt xích của chuỗi này.

Các đòn tấn công vào radar phòng không và trung tâm hậu cần làm suy yếu khả năng bảo vệ khu vực phía sau và khiến việc vận chuyển tiếp tế ra tiền tuyến trở nên khó khăn hơn. Tấn công vào sở chỉ huy có thể làm gián đoạn phối hợp giữa pháo binh, drone và bộ binh.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), lợi thế ngày càng tăng của Ukraine trong cuộc chiến drone có khả năng đã góp phần khiến các đợt tiến quân của Nga chậm lại và làm gián đoạn quá trình chuẩn bị cho các chiến dịch tấn công lớn.

Điểm mấu chốt

Chiến dịch drone của Ukraine hiệu quả vì nó hoạt động ở nhiều lớp cùng lúc. Các đòn tấn công tầm xa gây áp lực lên hạ tầng chiến lược của Nga, các đòn đánh tầm trung phá vỡ hậu cần và hệ thống chỉ huy phía sau tiền tuyến, còn drone đánh chặn giá rẻ bảo vệ bầu trời Ukraine trước các đợt tấn công lớn.

Không yếu tố nào trong số này một mình quyết định kết quả cuộc chiến. Nhưng kết hợp lại, chúng tạo ra áp lực liên tục lên hệ thống chiến tranh của Nga, làm tăng chi phí, làm chậm tiếp tế và khiến việc duy trì đà tấn công trên diện rộng trở nên khó khăn hơn.