Từ khu đất bỏ hoang đến trung tâm ngành drone: Câu chuyện của Gia Nghĩa

Gia Nghĩa (Chiayi), một huyện ở miền nam Đài Loan, đang nổi lên như trung tâm của ngành drone nước này. Ít ai ngờ rằng nơi đây từng là một khu đất bị bỏ hoang. Sự thay đổi này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của chiến lược công nghiệp có chủ đích: kết hợp chính sách nhà nước, nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp tư nhân và nhu cầu an ninh quốc gia để xây dựng một hệ sinh thái UAV cạnh tranh toàn cầu.

Trọng tâm của toàn bộ nỗ lực này là Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển Ứng dụng AI UAV châu Á (Asia UAV AI Innovation Application R&D Center) — nơi tập hợp các doanh nghiệp, phòng thí nghiệm và cơ sở thử nghiệm drone.

Từ khu đất bỏ trống đến cụm công nghiệp drone

Khu đất tại Gia Nghĩa từng bị bỏ trống sau khi cơ sở của Đại học Thể thao Quốc gia Đài Loan rời đi vào năm 2015. Chính quyền địa phương sau đó tìm cách tái sử dụng khu vực này và cuối cùng gắn nó với mục tiêu phát triển ngành máy bay không người lái của Đài Loan.

Hiện nay, nơi đây đã thu hút hơn 50 công ty và tổ chức liên quan đến drone, tạo thành một cụm công nghiệp mới nổi. Thay vì chỉ xây dựng một nhà máy đơn lẻ, mục tiêu là tạo ra một hệ sinh thái nơi nghiên cứu, thiết kế nguyên mẫu, thử nghiệm và hợp tác thương mại diễn ra cùng một địa điểm.

Mô hình “cụm công nghiệp” này thường thấy ở các ngành công nghệ thành công: khi nhà nghiên cứu, nhà cung cấp và nhà sản xuất ở gần nhau, tốc độ đổi mới và thương mại hóa công nghệ sẽ nhanh hơn.

Trung tâm Asia UAV – hạt nhân của hệ sinh thái

Trung tâm Asia UAV đóng vai trò là nền tảng cho các hoạt động phát triển drone và ứng dụng AI. Đây là nơi các doanh nghiệp và viện nghiên cứu có thể thử nghiệm công nghệ, hợp tác và phát triển sản phẩm mới.

Với sự hỗ trợ của chính phủ trung ương, Gia Nghĩa đang nâng cấp cơ sở hạ tầng để biến nơi này thành căn cứ nghiên cứu và thử nghiệm drone cấp quốc gia.

Một dự án quan trọng gần đó là Khu công nghiệp hàng không và UAV Minxiong do Viện Khoa học và Công nghệ Trung Sơn (NCSIST) phát triển. Khu này nhằm tích hợp các khâu từ nghiên cứu, thử nghiệm đến sản xuất hàng loạt, giúp hình thành chuỗi cung ứng hoàn chỉnh cho ngành UAV.

Chính sách nhà nước đứng sau bước chuyển

Chính phủ Đài Loan xem drone là ngành công nghiệp chiến lược, vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vừa phục vụ an ninh quốc gia.

Mục tiêu dài hạn là biến Đài Loan thành trung tâm sản xuất UAV của khu vực, đồng thời tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng công nghệ đáng tin cậy trên thế giới.

Các chính sách hỗ trợ bao gồm:

• tài trợ cho các cơ sở nghiên cứu và thử nghiệm
• xây dựng cụm công nghiệp để doanh nghiệp và viện nghiên cứu hợp tác
• thúc đẩy hợp tác quốc tế và xuất khẩu

Cựu Tổng thống Thái Anh Văn từng nhấn mạnh rằng nghiên cứu drone giúp Đài Loan tăng cường tự chủ công nghệ và năng lực phòng thủ bất đối xứng.

Mục tiêu xây dựng chuỗi cung ứng drone “dân chủ”

Một yếu tố quan trọng trong chiến lược của Đài Loan là địa chính trị. Nước này muốn trở thành nguồn cung drone và linh kiện không phụ thuộc vào công nghệ Trung Quốc.

Phó Thủ tướng Trịnh Lệ Quân đã đề xuất các chiến lược nhằm xây dựng cái gọi là “chuỗi cung ứng drone dân chủ”, với Đài Loan là trung tâm sản xuất và hợp tác với các quốc gia cùng chí hướng.

Trong bối cảnh nhiều chính phủ và doanh nghiệp đang đánh giá lại rủi ro chuỗi cung ứng công nghệ, nhu cầu về các hệ thống drone “đáng tin cậy” đang tăng lên.

Hợp tác quốc tế mở rộng hệ sinh thái

Cụm drone tại Gia Nghĩa không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn hướng ra toàn cầu.

Khu vực này đã tiếp đón đại diện từ nhiều công ty quốc tế đến trao đổi và tìm kiếm cơ hội hợp tác với doanh nghiệp Đài Loan.

Chẳng hạn, các phái đoàn từ Cộng hòa Séc đã đến Gia Nghĩa để thúc đẩy hợp tác nghiên cứu và phát triển drone giữa hai bên. Những cuộc trao đổi như vậy nhằm mở rộng cả hợp tác công nghệ lẫn thị trường xuất khẩu.

Nhu cầu quốc phòng là động lực quan trọng

Quốc phòng đóng vai trò lớn trong chiến lược drone của Đài Loan. Những bài học từ các cuộc xung đột hiện đại cho thấy UAV có thể thực hiện trinh sát, chỉ thị mục tiêu và tấn công với chi phí thấp.

Đối với Đài Loan, drone phù hợp với chiến lược phòng thủ bất đối xứng — sử dụng các hệ thống linh hoạt và chi phí thấp để đối phó với đối thủ lớn hơn.

Nhu cầu quân sự cũng giúp tạo ra thị trường ban đầu cho các nhà sản xuất trong nước, từ đó thúc đẩy mở rộng công nghệ và sản xuất.

Ứng dụng dân sự mở rộng thị trường

Dù quốc phòng là yếu tố quan trọng, hệ sinh thái drone của Đài Loan không chỉ phục vụ quân sự.

Drone ngày càng được sử dụng trong nhiều lĩnh vực dân sự như:

• nông nghiệp
• giám sát môi trường
• logistics và vận tải
• cứu hộ khẩn cấp

Những ứng dụng này góp phần mở rộng thị trường. Trên toàn cầu, thị trường drone được ước tính đạt khoảng 30,6 tỷ USD vào năm 2022 và có thể tăng lên khoảng 55 tỷ USD vào năm 2030.

Vì sao Gia Nghĩa trở thành điểm chiến lược

Sự trỗi dậy của Gia Nghĩa cho thấy cách Đài Loan phát triển các ngành công nghệ mới bằng chính sách công nghiệp có định hướng.

Thay vì để các startup hoặc phòng thí nghiệm hoạt động rời rạc, chính phủ tập trung cơ sở hạ tầng, nhân lực và doanh nghiệp vào cùng một hệ sinh thái.

Kết quả là một trung tâm nơi:

• nghiên cứu và phát triển diễn ra ngay cạnh khu thử nghiệm
• doanh nghiệp có thể nhanh chóng mở rộng sản xuất
• đối tác quốc tế dễ dàng hợp tác với các công ty địa phương

Nói ngắn gọn, việc biến một khu đất bỏ hoang thành trung tâm drone cho thấy chiến lược rộng hơn của Đài Loan: xây dựng một ngành UAV kết nối toàn cầu, hỗ trợ cả an ninh quốc gia lẫn tăng trưởng kinh tế trong các chuỗi cung ứng công nghệ đáng tin cậy.