Argentina trả dần khoản hoán đổi tiền tệ 5 tỷ USD với Trung Quốc: Tín hiệu xoay trục chiến lược

Với các quốc gia thường xuyên gặp khó khăn tài chính như Argentina, các thỏa thuận hoán đổi như vậy hoạt động giống một nguồn thanh khoản khẩn cấp, giúp tăng dự trữ mà không cần phát hành thêm nợ trên thị trường quốc tế.

Vì sao Argentina quyết định trả khoản này?

Giảm phụ thuộc tài chính vào Trung Quốc

Tổng thống Javier Milei theo đuổi chính sách đối ngoại nghiêng mạnh về phía Mỹ. Việc trả dần khoản hoán đổi giúp giảm một biểu tượng rõ ràng của sự phụ thuộc tài chính vào Trung Quốc và phát đi tín hiệu rằng Buenos Aires muốn đa dạng hóa nguồn hỗ trợ tài chính.

Áp lực từ Washington

Chính phủ Mỹ đã nhiều lần chỉ trích thỏa thuận hoán đổi giữa Argentina và Trung Quốc. Một cố vấn cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump từng cho biết sự ủng hộ của Mỹ đối với các cuộc đàm phán của Argentina với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có thể phụ thuộc vào việc nước này giảm gắn kết với cơ chế tài chính của Trung Quốc.

Điều này khiến thỏa thuận hoán đổi trở thành vấn đề không chỉ về kinh tế mà còn về chiến lược.

Mỹ đưa ra “phao cứu sinh” tài chính cạnh tranh

Song song với sức ép, Washington cũng đưa ra phương án hỗ trợ thay thế. Chính quyền Trump đã thúc đẩy khung hỗ trợ tiền tệ khoảng 20 tỷ USD, thông qua một thỏa thuận hoán đổi liên quan đến Quỹ Ổn định Hối đoái (Exchange Stabilization Fund) của Bộ Tài chính Mỹ nhằm giúp ổn định đồng peso.

Sự hỗ trợ tiềm năng này giúp Argentina có thêm dư địa để giảm dần phụ thuộc vào nguồn tài chính từ Trung Quốc mà không làm cạn kiệt dự trữ ngoại hối.

Milei phải cân bằng giữa kinh tế và địa chính trị

Dù có lập trường thân Mỹ, chính quyền Milei vẫn không thể cắt đứt quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Bắc Kinh vẫn là đối tác thương mại lớn và nguồn tài chính quan trọng.

Thực tế, Argentina từng gia hạn phần hoán đổi 5 tỷ USD thêm một năm vào năm 2025 để giảm áp lực lên dự trữ ngoại tệ.

Điều đó cho thấy Buenos Aires đang cố gắng duy trì một thế cân bằng:

• Giảm sự phụ thuộc tài chính rõ ràng vào Trung Quốc
• Tận dụng sự hậu thuẫn chính trị và tài chính từ Mỹ
• Nhưng vẫn giữ quan hệ kinh tế với Bắc Kinh

Trạm không gian Trung Quốc tại Neuquén: yếu tố nhạy cảm

Một yếu tố khác khiến quan hệ Argentina – Trung Quốc bị soi xét là trạm theo dõi không gian sâu Espacio Lejano tại tỉnh Neuquén.

Cơ sở này do Trung Quốc vận hành, là một phần của mạng lưới theo dõi tàu vũ trụ và sứ mệnh Mặt Trăng toàn cầu.

Tuy được mô tả là cơ sở khoa học dân sự, nhiều quan chức Mỹ và một số nhà hoạch định chính sách Argentina lo ngại rằng công nghệ tại đây có thể mang tính “lưỡng dụng” – vừa phục vụ dân sự vừa có khả năng hỗ trợ mục đích quân sự hoặc giám sát.

Vì vậy, dự án này thường xuyên trở thành điểm nóng trong tranh luận về mức độ ảnh hưởng của Trung Quốc tại Argentina.

Một biểu hiện của cạnh tranh Mỹ – Trung ở Mỹ Latinh

Câu chuyện hoán đổi tiền tệ của Argentina phản ánh xu hướng lớn hơn trong khu vực:

• Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng thông qua đầu tư hạ tầng, thương mại và các thỏa thuận tài chính như hoán đổi tiền tệ.
• Mỹ đáp trả bằng áp lực ngoại giao và các gói hỗ trợ kinh tế dành cho những chính phủ thân Washington.

Argentina trở thành điểm giao thoa của cuộc cạnh tranh này, bởi nền kinh tế thường xuyên bất ổn và vị trí chiến lược tại Nam Mỹ.

Thông điệp thực sự từ quyết định của Argentina

Việc trả lại khoản hoán đổi 5 tỷ USD không có nghĩa Argentina đã hoàn toàn “chọn phe”. Thay vào đó, nó phản ánh một tính toán thực dụng:

• Giảm một nguồn phụ thuộc tài chính dễ thấy vào Trung Quốc
• Tận dụng sự hậu thuẫn chính trị và tài chính từ Mỹ
• Nhưng vẫn duy trì quan hệ kinh tế với Bắc Kinh

Nói cách khác, động thái này không chỉ là một giao dịch tài chính. Nó cho thấy Argentina đang điều chỉnh vị thế của mình trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc tại Mỹ Latinh.