Zelenskyy nói tên lửa Nga dùng trong vụ tấn công Kyiv được sản xuất năm 2026 và có hơn 100 linh kiện phương Tây

Tổng thống Zelenskyy cho rằng phát hiện này cho thấy nhiều hệ thống vũ khí tiên tiến của Nga vẫn phụ thuộc đáng kể vào công nghệ nhập khẩu.

Nếu không có các linh kiện từ các công ty ở châu Âu, Nhật Bản và Hoa Kỳ, người Nga đơn giản là không thể sản xuất những tên lửa này.

Phát biểu này một lần nữa làm dấy lên câu hỏi về hiệu quả thực tế của các lệnh trừng phạt nhằm hạn chế khả năng sản xuất vũ khí của Nga.

Các khu vực được cho là nguồn gốc linh kiện

Theo các tuyên bố từ phía Ukraine, những linh kiện tìm thấy trong tên lửa có nguồn gốc từ nhiều khu vực công nghệ lớn trên thế giới, bao gồm:

• Hoa Kỳ
• Châu Âu
• Nhật Bản

Những khu vực này được Tổng thống Zelenskyy và các quan chức Ukraine nhắc đến như nguồn xuất xứ của các linh kiện điện tử bên trong tên lửa.

Tuy nhiên, các báo cáo hiện có không xác định rõ tên cụ thể của các công ty có linh kiện xuất hiện trong những tên lửa được sử dụng trong cuộc tấn công tháng 5/2026.

Những gì được biết về cuộc tấn công trên không kéo dài hai ngày

Cuộc tấn công chết người vào Kyiv là một phần của chiến dịch tấn công trên không rộng hơn của Nga trong hai ngày 13–14/5.

Các tài liệu và báo cáo xác nhận rằng nhiều tên lửa đã được phóng và vụ tấn công gây thương vong cũng như thiệt hại đáng kể tại thủ đô Ukraine.

Tuy nhiên, quy mô chính xác của toàn bộ chiến dịch hai ngày – như tổng số tên lửa hoặc UAV được phóng – không được nêu cụ thể trong các nguồn tài liệu được trích dẫn, nên chưa thể xác định đầy đủ mức độ của đợt tấn công từ các nguồn này.

Vì sao Ukraine kêu gọi siết chặt trừng phạt

Tổng thống Zelenskyy cho rằng các kết quả phân tích mảnh vỡ tên lửa cho thấy hệ thống trừng phạt hiện nay chưa được thực thi đủ chặt chẽ. Theo ông, vấn đề cốt lõi là Nga vẫn có thể mua các linh kiện điện tử “lưỡng dụng” thông qua mạng lưới trung gian và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ukraine đang kêu gọi các đồng minh thực hiện những biện pháp mạnh hơn, bao gồm:

• Cắt đứt mọi kênh cung cấp linh kiện dùng cho sản xuất tên lửa và UAV của Nga
• Tăng cường thực thi kiểm soát xuất khẩu đối với các công nghệ nhạy cảm
• Mở rộng trừng phạt đối với các nhà cung cấp và trung gian tham gia mạng lưới mua sắm linh kiện

Theo Kyiv, việc chặn nguồn cung các vi mạch và linh kiện điện tử là yếu tố then chốt, vì phần lớn các hệ thống vũ khí hiện đại — từ tên lửa hành trình đến máy bay không người lái — đều phụ thuộc vào các thành phần công nghệ cao từ thị trường quốc tế.

Bài toán khó của chính sách trừng phạt

Phát hiện về các linh kiện phương Tây trong những tên lửa sản xuất mới cho thấy một thách thức lớn đối với chính sách trừng phạt toàn cầu. Ngay cả khi xuất khẩu trực tiếp bị cấm, các công nghệ lưỡng dụng vẫn có thể đến tay quốc gia bị trừng phạt thông qua chuỗi cung ứng phức tạp, trung gian thương mại và hoạt động tái xuất.

Trong trường hợp này, các mảnh vỡ tên lửa Kh‑101 từ cuộc tấn công Kyiv được Ukraine xem như một ví dụ điển hình: một loại vũ khí được cho là sản xuất trong năm 2026 nhưng vẫn dựa đáng kể vào công nghệ nước ngoài dù Nga đã bị trừng phạt nhiều năm.

Vì vậy, Ukraine tiếp tục thúc đẩy các đồng minh tăng cường phối hợp và giám sát thực thi để ngăn các linh kiện phương Tây xuất hiện trong các hệ thống vũ khí Nga trong tương lai.