Xe điện chiếm 2/3 thị trường ô tô mới tại Trung Quốc: Cú sập của xe xăng, không phải cơn sốt xe điện

Động thái này đã lộ rõ từ tháng 5, khi NEV đạt tỷ trọng kỷ lục 62,9% dù doanh số bán lẻ giảm 7,5% so với cùng kỳ xuống còn 950.000 chiếc . Thị trường xe du lịch nói chung co lại 22,1% trong tháng đó . Nói cách khác, câu chuyện điện khí hóa đang được cung cấp năng lượng phần lớn bằng phép trừ — ít xe xăng được bán hơn — hơn là phép cộng.

Cú hích địa chính trị không ngờ tới

Các nhà phân tích chỉ ra cuộc xung đột Trung Đông như một chất xúc tác quan trọng. Chi phí năng lượng toàn cầu tăng cao khiến xe xăng trở nên kém hấp dẫn hơn tại trạm bơm, tạo cho các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc một "cú hích không ngờ" . Thời điểm thật đáng chú ý: ngay khi Bắc Kinh bắt đầu cắt giảm các khoản trợ cấp trực tiếp và ưu đãi thuế, áp lực giá dầu từ bên ngoài đã can thiệp để duy trì lợi thế về chi phí cho việc lái xe điện.

Sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất xe điện cũng tạo ra một tấm đệm về phía cung. Quốc gia này sản xuất tới 75% lượng xe điện của thế giới vào năm 2025, với sản lượng vượt nhu cầu nội địa khoảng 20% . Tình trạng dư thừa công suất này đã đẩy xuất khẩu lên mức kỷ lục — 894.000 xe điện được xuất khẩu chỉ trong bốn tháng đầu năm 2026 — và giữ cho giá xe trong nước ở mức cạnh tranh ngay cả khi các hỗ trợ chính thức giảm bớt.

Làn sóng mẫu xe mới, nhưng người tiêu dùng lo lắng

Luồng sản phẩm mới ra mắt đã giữ cho sự quan tâm của người tiêu dùng không sụt giảm mạnh. BYD, Nio, Xiaomi và các hãng khác đã tung ra một làn sóng xe điện thông minh mới được trang bị hàng loạt tính năng hỗ trợ người lái và công nghệ xe kết nối, giúp duy trì lưu lượng khách đến các phòng trưng bày . Chỉ riêng BYD đã bán được 986.720 xe trong quý 2 năm 2024, một kỷ lục, và tiếp tục là trụ cột của thị trường .

Tuy nhiên, tâm lý người tiêu dùng nói chung vẫn thận trọng. Tổng doanh số bán lẻ xe du lịch giảm 23% so với cùng kỳ trong tuần đầu tháng 6 — một mức sụt giảm sâu hơn so với sự lao dốc của riêng phân khúc xe thuần điện hay xe xăng . Các báo cáo ngành mô tả người mua đang ở chế độ "chờ đợi và quan sát", dự đoán các đợt giảm giá sâu hơn nữa và các mẫu xe mới sắp ra mắt . Xu hướng đó ảnh hưởng nặng nề nhất đến xe xăng, vốn thiếu đi sự mới lạ và khả năng "chống lỗi thời" trong tương lai mà các lựa chọn xe điện được nhìn nhận.

Con số 66,7% thực sự có ý nghĩa gì

Cột mốc của CPCA thực sự mang tính lịch sử. Mức độ thâm nhập hai phần ba dành cho xe điện khí hóa tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới đại diện cho một sự dịch chuyển không thể đảo ngược. Nhưng sẽ là sai lầm nếu coi đây là một câu chuyện nhu cầu thắng lợi. Tổng khối lượng bán xe NEV, ở mức 152.000 chiếc trong tuần, đã giảm so với cùng kỳ năm ngoái. Thị trường tổng thể co hẹp mạnh. Kỷ lục này chỉ có thể xảy ra bởi vì xe động cơ đốt trong đang mất đi sự liên quan với tốc độ còn nhanh hơn thế.

Dữ liệu bên ngoài củng cố bức tranh cơ cấu này. Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) báo cáo doanh số NEV đạt 1,496 triệu chiếc trong tháng 5, tăng 14,4% so với cùng kỳ nếu tính cả xuất khẩu, chiếm 56,9% tổng doanh số xe mới . Xuất khẩu là một điểm sáng, với xuất khẩu xe thuần điện tăng 66,7% trong năm 2025 lên 1,65 triệu chiếc . Nhưng doanh số bán lẻ nội địa đã suy yếu một cách rõ ràng.

Cuối cùng, con số 66,7% này ít mang ý nghĩa là một vòng chiến thắng cho ngành công nghiệp xe điện, mà đúng hơn là một thước đo cho thấy động cơ đốt trong đang mất đi sức hút nhanh đến mức nào đối với người tiêu dùng Trung Quốc — bị siết chặt bởi địa chính trị, một lũ lụt các mẫu xe điện hấp dẫn, và một tâm lý mua hàng ngày càng không sẵn lòng cam kết với công nghệ của ngày hôm qua.