World Bank dự báo tăng trưởng Việt Nam giảm tốc năm 2026

Khoảng cách với mục tiêu 10% của Chính phủ

Trong khi các tổ chức quốc tế thận trọng hơn, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng rất tham vọng. Quốc hội đã thông qua kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội đặt mục tiêu GDP tăng ít nhất 10% trong năm 2026, đồng thời nâng thu nhập bình quân đầu người và kiểm soát lạm phát.

Khoảng cách giữa dự báo của World Bank và mục tiêu của Chính phủ phản ánh sự khác biệt trong đánh giá về tốc độ mở rộng của nền kinh tế trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động. World Bank nhìn nhận nền tảng kinh tế Việt Nam vẫn mạnh, nhưng cho rằng các yếu tố bên ngoài có thể hạn chế khả năng đạt mức tăng trưởng hai chữ số.

Những “cơn gió ngược” từ bên ngoài

Báo cáo của World Bank nhấn mạnh một số rủi ro có thể ảnh hưởng tới triển vọng kinh tế năm 2026.

Phụ thuộc lớn vào xuất khẩu. Việt Nam là nền kinh tế định hướng xuất khẩu, đặc biệt trong các ngành điện tử và sản xuất. Điều này khiến tăng trưởng dễ bị tác động nếu nhu cầu từ các đối tác thương mại lớn suy yếu.

Bất ổn thương mại và địa chính trị. Tăng trưởng toàn cầu chậm lại, rào cản thương mại gia tăng hoặc căng thẳng địa chính trị có thể làm giảm nhu cầu hàng hóa và ảnh hưởng tới dòng vốn đầu tư.

Biến động giá năng lượng và hàng hóa. Giá dầu tăng do xung đột địa chính trị có thể làm tăng chi phí vận tải và sản xuất, qua đó gây áp lực lên lạm phát trong nước.

Rủi ro khí hậu và thiên tai. Các cơn bão, lũ lụt và sạt lở đất trong thời gian gần đây đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng và nông nghiệp, tạo thêm gánh nặng chi tiêu công và rủi ro lạm phát.

Áp lực lạm phát và rủi ro tài chính

Dù lạm phát hiện vẫn được kiểm soát tương đối, World Bank cảnh báo áp lực giá có thể tăng nếu giá năng lượng toàn cầu tiếp tục ở mức cao hoặc nếu các cú sốc khí hậu làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, tăng trưởng tín dụng nhanh trong khi mức đòn bẩy ở một số khu vực của hệ thống ngân hàng còn cao có thể tạo ra rủi ro đối với ổn định tài chính nếu không được quản lý thận trọng.

Vì sao dự báo được điều chỉnh tăng

Mặc dù dự báo tăng trưởng 2026 thấp hơn năm trước, World Bank gần đây đã điều chỉnh tăng nhẹ triển vọng kinh tế Việt Nam so với các dự báo trước đó. Nguyên nhân chủ yếu là nhờ động lực kinh tế mạnh hơn dự kiến.

Các yếu tố tích cực bao gồm:

• sản xuất công nghiệp tăng ổn định
• xuất khẩu duy trì khả năng chống chịu
• dòng vốn FDI tiếp tục đổ vào
• đầu tư công được đẩy mạnh

Những yếu tố này giúp củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm sản xuất quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cải cách cấu trúc – chìa khóa cho tăng trưởng dài hạn

World Bank cho rằng để duy trì tăng trưởng cao trong dài hạn, Việt Nam cần thực hiện các cải cách sâu rộng hơn. Mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu đã giúp thu nhập tăng nhanh, nhưng tăng trưởng năng suất vẫn còn chậm, khiến nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào việc mở rộng vốn, lao động và tín dụng.

Một số ưu tiên được khuyến nghị gồm:

• nâng cao năng suất và năng lực công nghệ
• cải thiện thể chế và quản trị kinh tế
• nâng hiệu quả đầu tư công
• tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài

Theo World Bank, những cải cách này sẽ giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao đồng thời giảm tính dễ tổn thương trước biến động kinh tế toàn cầu.

Kết luận

Triển vọng kinh tế Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực. Ngay cả khi tăng trưởng giảm xuống khoảng giữa 6% trong năm 2026, nền kinh tế vẫn có thể nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất khu vực Đông Nam Á.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa dự báo quốc tế và mục tiêu tăng trưởng 10% của Việt Nam cho thấy thách thức lớn phía trước: vừa duy trì đà mở rộng nhanh, vừa phải thích ứng với biến động toàn cầu và thúc đẩy các cải cách cấu trúc để nâng cao năng suất.