Vì sao các tàu bị mắc kẹt nhiều tháng

Hai tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) này đã ở trong vùng Vịnh từ đầu tháng 3/2026, ngay sau khi bùng phát cuộc chiến giữa Mỹ–Israel và Iran vào cuối tháng 2 .

Xung đột nhanh chóng làm gián đoạn giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz. Iran đã cảnh báo các tàu về việc đi qua tuyến đường này và trên thực tế đã hạn chế hoạt động vận tải trong khu vực. Nguy cơ quân sự, các cuộc tấn công vào tàu và hoạt động quân sự dày đặc khiến việc di chuyển trở nên cực kỳ rủi ro .

Một trong hai tàu, VLCC mang cờ Trung Quốc Yuan Gui Yang, đã chất 2 triệu thùng dầu Basrah của Iraq vào ngày 27/2, chỉ một ngày trước khi chiến sự leo thang. Khi căng thẳng bùng phát, con tàu không thể rời Vịnh Ba Tư và phải neo chờ nhiều tuần .

Những chuyến đi hiếm hoi trong thời chiến

Việc hai tàu vượt qua Hormuz đáng chú ý bởi rất ít tàu chở dầu có thể đi qua tuyến đường này kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy chỉ có một số ít tàu có liên hệ với Trung Quốc vượt qua được eo biển trong thời gian khủng hoảng .

Đầu tháng 5, một VLCC khác của Trung Quốc, Yuan Hua Hu, cũng chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô Iraq và đã vượt qua eo biển sau hơn hai tháng bị mắc kẹt .

Những chuyến đi này dường như là ngoại lệ hơn là dấu hiệu cho thấy tuyến vận tải đã mở lại hoàn toàn. Các báo cáo cho thấy Iran đang kiểm soát chặt chẽ việc tàu nào được phép đi qua và theo tuyến đường nào, phản ánh mức độ kiểm soát tăng lên của Tehran đối với tuyến hàng hải chiến lược này trong thời chiến .

Lưu lượng vận tải vẫn thấp hơn nhiều so với bình thường

Dù có một vài tàu rời đi, hoạt động vận tải qua Hormuz vẫn giảm mạnh so với trước chiến tranh. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20 tàu chở dầu với nhiều kích cỡ khác nhau đi qua eo biển mỗi ngày. Trong giai đoạn chiến sự, chỉ có một số rất ít tàu rời Vịnh Ba Tư trong những tuần gần đây .

Sự gián đoạn này khiến hàng trăm tàu bị mắc kẹt trong khu vực và tạo ra nút thắt lớn trong chuỗi cung ứng dầu toàn cầu . Điều này đặc biệt quan trọng vì khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới thường đi qua Hormuz.

Ý nghĩa đối với nguồn cung dầu của Trung Quốc

Đối với Trung Quốc, việc các tàu rời Hormuz giúp giải phóng những lô dầu đã bị trì hoãn. Một trong các tàu được Unipec – công ty giao dịch thuộc tập đoàn lọc dầu Sinopec – thuê và dự kiến sẽ giao dầu cho các nhà máy lọc dầu ở miền nam Trung Quốc khi hoàn tất hành trình .

Tuy nhiên, tổng cộng 4 triệu thùng dầu chỉ là con số nhỏ so với nhu cầu nhập khẩu dầu khổng lồ của Trung Quốc. Những chuyến tàu này chủ yếu giúp giải tỏa các lô hàng bị mắc kẹt, chứ chưa thể khôi phục dòng chảy ổn định từ Trung Đông.

Tác động đối với thị trường dầu và vận tải biển

Việc các tàu chở dầu này vượt qua Hormuz gửi đi những tín hiệu trái chiều cho thị trường năng lượng:

• Nguồn cung dầu: Giảm bớt lo ngại về việc eo biển bị phong tỏa hoàn toàn.
• Vận tải biển: Rủi ro an ninh, tuyến đường bị kiểm soát và chi phí bảo hiểm cao vẫn gây áp lực lớn cho hoạt động của tàu chở dầu.
• Giá dầu: Thị trường vẫn tính thêm “phí rủi ro địa chính trị” do dòng chảy dầu chưa ổn định.

Nói cách khác, việc hai siêu tàu Trung Quốc rời Hormuz chỉ cho thấy dòng vận chuyển đang nhỏ giọt trở lại, chứ chưa phải dấu hiệu cho sự phục hồi hoàn toàn. Trong bối cảnh chiến sự tiếp diễn, eo biển Hormuz vẫn là một trong những điểm nóng nhạy cảm nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu.

Vì sao các tàu bị mắc kẹt nhiều tháng

Hai tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) này đã ở trong vùng Vịnh từ đầu tháng 3/2026, ngay sau khi bùng phát cuộc chiến giữa Mỹ–Israel và Iran vào cuối tháng 2 .

Xung đột nhanh chóng làm gián đoạn giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz. Iran đã cảnh báo các tàu về việc đi qua tuyến đường này và trên thực tế đã hạn chế hoạt động vận tải trong khu vực. Nguy cơ quân sự, các cuộc tấn công vào tàu và hoạt động quân sự dày đặc khiến việc di chuyển trở nên cực kỳ rủi ro .

Một trong hai tàu, VLCC mang cờ Trung Quốc Yuan Gui Yang, đã chất 2 triệu thùng dầu Basrah của Iraq vào ngày 27/2, chỉ một ngày trước khi chiến sự leo thang. Khi căng thẳng bùng phát, con tàu không thể rời Vịnh Ba Tư và phải neo chờ nhiều tuần .

Những chuyến đi hiếm hoi trong thời chiến

Việc hai tàu vượt qua Hormuz đáng chú ý bởi rất ít tàu chở dầu có thể đi qua tuyến đường này kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy chỉ có một số ít tàu có liên hệ với Trung Quốc vượt qua được eo biển trong thời gian khủng hoảng .

Đầu tháng 5, một VLCC khác của Trung Quốc, Yuan Hua Hu, cũng chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô Iraq và đã vượt qua eo biển sau hơn hai tháng bị mắc kẹt .

Những chuyến đi này dường như là ngoại lệ hơn là dấu hiệu cho thấy tuyến vận tải đã mở lại hoàn toàn. Các báo cáo cho thấy Iran đang kiểm soát chặt chẽ việc tàu nào được phép đi qua và theo tuyến đường nào, phản ánh mức độ kiểm soát tăng lên của Tehran đối với tuyến hàng hải chiến lược này trong thời chiến .

Lưu lượng vận tải vẫn thấp hơn nhiều so với bình thường

Dù có một vài tàu rời đi, hoạt động vận tải qua Hormuz vẫn giảm mạnh so với trước chiến tranh. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20 tàu chở dầu với nhiều kích cỡ khác nhau đi qua eo biển mỗi ngày. Trong giai đoạn chiến sự, chỉ có một số rất ít tàu rời Vịnh Ba Tư trong những tuần gần đây .

Sự gián đoạn này khiến hàng trăm tàu bị mắc kẹt trong khu vực và tạo ra nút thắt lớn trong chuỗi cung ứng dầu toàn cầu . Điều này đặc biệt quan trọng vì khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới thường đi qua Hormuz.

Ý nghĩa đối với nguồn cung dầu của Trung Quốc

Đối với Trung Quốc, việc các tàu rời Hormuz giúp giải phóng những lô dầu đã bị trì hoãn. Một trong các tàu được Unipec – công ty giao dịch thuộc tập đoàn lọc dầu Sinopec – thuê và dự kiến sẽ giao dầu cho các nhà máy lọc dầu ở miền nam Trung Quốc khi hoàn tất hành trình .

Tuy nhiên, tổng cộng 4 triệu thùng dầu chỉ là con số nhỏ so với nhu cầu nhập khẩu dầu khổng lồ của Trung Quốc. Những chuyến tàu này chủ yếu giúp giải tỏa các lô hàng bị mắc kẹt, chứ chưa thể khôi phục dòng chảy ổn định từ Trung Đông.

Tác động đối với thị trường dầu và vận tải biển

Việc các tàu chở dầu này vượt qua Hormuz gửi đi những tín hiệu trái chiều cho thị trường năng lượng:

• Nguồn cung dầu: Giảm bớt lo ngại về việc eo biển bị phong tỏa hoàn toàn.
• Vận tải biển: Rủi ro an ninh, tuyến đường bị kiểm soát và chi phí bảo hiểm cao vẫn gây áp lực lớn cho hoạt động của tàu chở dầu.
• Giá dầu: Thị trường vẫn tính thêm “phí rủi ro địa chính trị” do dòng chảy dầu chưa ổn định.

Nói cách khác, việc hai siêu tàu Trung Quốc rời Hormuz chỉ cho thấy dòng vận chuyển đang nhỏ giọt trở lại, chứ chưa phải dấu hiệu cho sự phục hồi hoàn toàn. Trong bối cảnh chiến sự tiếp diễn, eo biển Hormuz vẫn là một trong những điểm nóng nhạy cảm nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu.