Các quan chức Mỹ mô tả cuộc tấn công ngày 2/11 trên đảo Qeshm của Iran là một chiến dịch phòng thủ có giới hạn, nhắm vào các hệ thống phòng không được cho là đã sử dụng nhằm vào tài sản Mỹ. Tổng thống Donald Trump sau đó xác nhận Mỹ đánh vào một cơ sở phòng không. Truyền thông Iran đưa tin có tiếng nổ, còn tuyên bố của Iran về việc bắn hạ máy bay không người lái Mỹ hiện chưa được xác minh độc lập.
17
26
18
39
Mỹ nói mục tiêu là hệ thống phòng không
Theo các quan chức Mỹ, chiến dịch nhắm vào lực lượng Iran sử dụng tên lửa đất đối không nhằm vào tài sản Mỹ tại eo biển Hormuz. CNN dẫn lời một quan chức cho biết cuộc tấn công được tiến hành sau khi Iran nổ súng vào một máy bay Mỹ. Các tường thuật mô tả đây là hành động giới hạn, không phải sự trở lại của những chiến dịch tác chiến quy mô lớn.
17
38
Trong một cuộc phỏng vấn sau đó, Trump nói mục tiêu là một cơ sở phòng không mà quân đội Mỹ đã theo dõi quá trình xây dựng và tấn công ngay khi công trình hoàn tất. Ông gọi đây là một “cuộc tấn công nhỏ” và nói đó “không phải chiến tranh”. Đây là cách Trump mô tả chiến dịch, không phải đánh giá độc lập về quy mô hay tác động của nó.
26
21
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin có tiếng nổ trên đảo Qeshm vào đầu ngày 3/11. Hãng thông tấn IRNA cho biết có năm tiếng nổ. Những thông tin này xác nhận điều truyền thông Iran đưa tin, nhưng không cho biết độc lập mức độ thiệt hại hay danh tính của tất cả mục tiêu.
18
Tuyên bố bắn hạ máy bay không người lái chưa được xác nhận
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã bắn hạ và thu giữ một máy bay không người lái MQM-170 gần Qeshm. Gulf News cho biết tuyên bố này chưa thể được xác minh độc lập; Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) bác bỏ thông tin.
39
Ngày 4/11, lực lượng này còn tuyên bố đã phá hủy một máy bay MQ-1 trên đảo, gọi đây là chiếc thứ 15 cùng loại bị phòng không Iran bắn hạ. Bản tin cho biết quân đội Mỹ chưa lập tức xác nhận. Đây là hai tuyên bố riêng biệt của Iran; các thông tin hiện có không xác lập rằng Mỹ đã mất một trong hai máy bay này.
33
42
Tehran phát đi nhiều thông điệp khác nhau
Phản ứng của giới chức Iran có cả lời cảnh báo lẫn tín hiệu muốn tránh chiến tranh. Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi nói Iran vẫn có quyền “tự vệ chính đáng”. Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố Iran “sẵn sàng chiến đấu, ngón tay đặt trên cò súng”.
19
Sau khi có kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, Ghalibaf nói người Mỹ đã bỏ phiếu “KHÔNG CHIẾN TRANH” và cảnh báo Washington không nên phớt lờ thông điệp đó. Trong khi ấy, Tổng thống Masoud Pezeshkian nói một cuộc chiến mới sẽ “không có lợi cho ai” và chính phủ Iran đang tìm cách giải quyết khủng hoảng thông qua đối thoại.
21
19
Một bản tin dẫn các nguồn tin tiếng Ba Tư cho biết Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei đã ra lệnh cho các chỉ huy đáp trả ngay lập tức trước những mối đe dọa, không bị giới hạn về địa lý. Tuy nhiên, tài liệu được cung cấp không có tuyên bố gốc, vì vậy cần thận trọng với nội dung quy kết cụ thể này.
56
Đòn đánh diễn ra khi đàm phán vẫn đình trệ
Các bản tin đặt cuộc tấn công Qeshm trong bối cảnh xung đột bắt đầu bằng các đòn không kích phối hợp của Mỹ và Israel hồi tháng 2. Đàm phán vẫn bế tắc dù hai bên đã ký một biên bản ghi nhớ hồi tháng 6 nhằm chấm dứt chiến tranh; hai phía tiếp tục có các đòn tấn công qua lại nhưng chưa quay lại mức giao tranh dữ dội ở giai đoạn đầu.
2
3
13
Qatar tiếp tục làm trung gian, tìm cách thu hẹp bất đồng và ngăn căng thẳng leo thang trở lại. Dù vậy, một quan chức Iran nói hai bên vẫn còn cách xa thỏa thuận. Có bản tin đề cập kế hoạch hai ngày của Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz và nối lại đàm phán hạt nhân, nhưng phần thông tin hiện có không nêu đầy đủ điều kiện của kế hoạch, bao gồm việc liệu có đề xuất trao đổi cụ thể giữa chấm dứt các cuộc tấn công của Iran tại eo biển và dỡ bỏ phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran hay không.
35
9
1
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio được dẫn lời nói Trump chưa quyết định có ra lệnh tấn công tiếp hay không và ưu tiên giải pháp ngoại giao. Các tài liệu được xem xét ở đây không xác nhận một lịch trình cụ thể cho những đòn đánh lớn hơn của Mỹ.
49
Những gì các bản tin xác nhận — và chưa xác nhận
Giá dầu tăng trong phiên giao dịch đầu giờ tại châu Á ngày 3/11 sau tin về cuộc tấn công. Đây là biến động được ghi nhận tại thời điểm đó, không đồng nghĩa giá dầu tiếp tục tăng trong những ngày sau.
10 Giới chức Iran cũng cáo buộc lực lượng Mỹ tấn công hai thuyền đánh cá gần Qeshm, khiến một ngư dân bị thương; phía Mỹ chưa xác nhận cáo buộc này trong thông tin hiện có.
20
Bức tranh rõ nhất từ các nguồn là Mỹ đã tiến hành một cuộc tấn công mà giới chức nước này mô tả là có giới hạn và mang tính phòng thủ; sau đó là những lời cảnh báo từ Iran cùng nỗ lực hòa giải tiếp diễn. Tin về tiếng nổ được quy cho truyền thông Iran, còn tuyên bố máy bay không người lái Mỹ bị bắn hạ và một số chi tiết về đề xuất ngoại giao vẫn chưa được xác minh đầy đủ.