DNS‑AID vs ANS: Cách internet có thể định danh và tìm kiếm AI agent

Mục tiêu dài hạn là tạo ra một lớp hạ tầng chung nơi AI agent có thể:

• công bố khả năng và endpoint của mình
• thiết lập danh tính có thể kiểm chứng
• tìm kiếm và tương tác với agent khác giữa các tổ chức

Vì sao AI agent cần hệ thống định danh và khám phá

Các AI agent hiện đại không chỉ trả lời câu hỏi. Chúng có thể:

• gọi API
• thực hiện giao dịch
• phối hợp quy trình giữa nhiều dịch vụ
• làm việc giữa các hệ thống của nhiều công ty khác nhau

Khi các agent này hoạt động xuyên tổ chức, chúng cần một cơ chế chung để biết agent nào đang tồn tại, agent đó làm được gì và liệu có đáng tin hay không.

Infoblox và GoDaddy cho rằng nếu không có tiêu chuẩn mở, hệ sinh thái agent có thể bị chia cắt thành nhiều nền tảng riêng, nơi một số công ty lớn kiểm soát việc định danh và tìm kiếm agent. Vì vậy họ đề xuất xây dựng lớp hạ tầng này trên DNS – hệ thống đặt tên đã tồn tại lâu đời của internet .

Hai thành phần chính được đề xuất gồm:

• DNS‑AID (DNS for AI Discovery) – lớp tìm kiếm agent
• ANS (Agent Name Service) – lớp xác thực danh tính và độ tin cậy

DNS‑AID: Công bố khả năng của AI agent qua DNS

DNS‑AID, do Infoblox thúc đẩy, tập trung vào việc giúp AI agent có thể được tìm thấy.

Theo bản đề xuất trong IETF, DNS‑AID định nghĩa một cấu trúc namespace và mô hình bản ghi DNS để các tổ chức công bố metadata về agent của mình – ví dụ:

• endpoint để kết nối
• giao thức được hỗ trợ
• khả năng hoặc dịch vụ agent cung cấp

Thông tin này được xuất bản ngay trong DNS của chính tên miền tổ chức đó. Khi một hệ thống khác muốn tương tác với agent, nó chỉ cần truy vấn DNS để biết cách kết nối và sử dụng agent đó .

Các mục tiêu chính của DNS‑AID gồm:

• tìm kiếm AI agent ở quy mô internet
• chuẩn hóa trao đổi metadata giữa agent
• cho phép agent tương tác mà không cần một thư mục trung tâm

Vì DNS vốn đã được triển khai toàn cầu và dùng cho nhiều cơ chế khám phá dịch vụ, các nhà đề xuất cho rằng đây là nền tảng tự nhiên để mở rộng sang việc khám phá AI agent .

ANS: Lớp danh tính và xác thực cho AI agent

Trong khi DNS‑AID giúp tìm thấy agent, Agent Name Service (ANS) tập trung vào danh tính và độ tin cậy.

ANS liên kết danh tính của một AI agent với tên miền do một tổ chức kiểm soát, tạo thành chuỗi xác thực có thể kiểm chứng. Hệ thống này sử dụng public‑key infrastructure (PKI) và chứng chỉ số để ràng buộc agent với domain tương ứng .

Quy trình cơ bản có thể diễn ra như sau:

• tổ chức chứng minh quyền kiểm soát tên miền
• danh tính agent được liên kết mật mã với tên miền đó
• hệ thống khác kiểm tra chuỗi chứng thực trước khi tương tác

Ý tưởng cốt lõi của ANS là tạo ra “lớp tin cậy gắn với domain” cho các AI agent, đặc biệt khi chúng hoạt động giữa nhiều tổ chức và không có nền tảng trung tâm nào kiểm soát toàn bộ hệ thống .

Vì sao cả hai tiêu chuẩn đều dựa trên DNS

Thay vì tạo một hệ thống registry hoàn toàn mới, DNS‑AID và ANS đều tận dụng DNS – hạ tầng đặt tên đã tồn tại hơn 40 năm trên internet.

DNS đã cung cấp sẵn nhiều yếu tố quan trọng:

• hệ thống tên toàn cầu dạng phân cấp
• cơ chế quản trị phân tán
• triển khai rộng khắp internet
• tính năng bảo mật như DNSSEC

Quan trọng hơn, quyền kiểm soát DNS gắn với quyền sở hữu tên miền. Điều này có nghĩa là một công ty sở hữu example.com có thể công bố và xác thực AI agent của mình ngay trong DNS của domain đó .

Mô hình này tương tự cách internet hiện nay xác thực:

• email (SPF, DKIM, DMARC)
• chứng chỉ HTTPS
• cơ chế discovery dịch vụ

Vì sao các đề xuất được đưa vào quy trình IETF

DNS‑AID và ANS hiện được phát triển dưới dạng Internet‑Draft trong Internet Engineering Task Force (IETF) – tổ chức tiêu chuẩn hóa nhiều giao thức cốt lõi của internet.

Internet‑Draft là bước đầu trong quy trình tiêu chuẩn hóa, cho phép:

• cộng đồng kỹ sư và nhà nghiên cứu đánh giá thiết kế
• nhiều nhà cung cấp xây dựng triển khai tương thích
• hệ thống trở thành tiêu chuẩn mở thay vì sản phẩm riêng của một công ty

Tuy nhiên, các tài liệu này vẫn là bản nháp và chưa phải tiêu chuẩn chính thức, nên thiết kế cuối cùng và mức độ áp dụng trong ngành vẫn còn chưa chắc chắn .

Tránh việc một nền tảng kiểm soát toàn bộ hệ sinh thái AI agent

Một động lực lớn phía sau các đề xuất này là ngăn việc một nhà cung cấp duy nhất kiểm soát cách AI agent được định danh và tìm kiếm trên internet.

Nếu hệ thống discovery và identity được xây dựng trong các marketplace hay registry riêng của từng nền tảng, nhà vận hành nền tảng có thể quyết định:

• agent nào được hiển thị
• agent nào được tin cậy
• agent nào được phép tương tác với hệ thống khác

Ngược lại, với mô hình dựa trên DNS:

• bất kỳ tổ chức nào có tên miền đều có thể xuất bản agent
• việc xác thực gắn với quyền sở hữu domain
• nhiều nền tảng và cloud khác nhau có thể tương tác

Cách tiếp cận này chuyển quyền kiểm soát từ nền tảng tập trung sang các giao thức mở và quyền sở hữu tên miền, giúp hệ sinh thái agent giữ được tính mở giống như web ngày nay .

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo

DNS‑AID và ANS mới chỉ là những khối hạ tầng đầu tiên cho thứ mà nhiều nhà phát triển gọi là “agentic web” – internet nơi các AI agent hoạt động tự động và hợp tác với nhau.

Nếu các tiêu chuẩn này được chấp nhận rộng rãi, chúng có thể trở thành một phần của stack lớn hơn bao gồm:

• giao thức giao tiếp giữa agent
• hệ thống kiểm soát truy cập
• cơ chế tin cậy và bảo mật

Hiện tại, mọi thứ vẫn ở giai đoạn thử nghiệm. Tương lai của DNS‑AID và ANS sẽ phụ thuộc vào việc các nhà cung cấp cloud, nền tảng AI và công ty hạ tầng internet có triển khai chúng hay không khi số lượng AI agent trên mạng tiếp tục tăng nhanh.