Samsung rút TV và đồ gia dụng khỏi Trung Quốc cho thấy sức ép của thương hiệu nội địa

Nhưng cần phân biệt rõ: đây không phải là một cuộc rút lui toàn diện khỏi Trung Quốc. Các báo cáo nói điện thoại di động Samsung vẫn được bán, công ty sẽ tiếp tục bán smartphone và chip máy tính tại Trung Quốc, còn hoạt động sản xuất tại một nhà máy thiết bị gia dụng ở Tô Châu không bị ảnh hưởng. Caixin mô tả động thái này là việc Samsung rút khỏi mảng thiết bị gia dụng để tập trung vào điện thoại di động, bán dẫn và thiết bị y tế.

Nói cách khác, Samsung đang thu hẹp mặt trận tại Trung Quốc. Hãng lùi khỏi những mảng bán hàng TV và thiết bị gia dụng khó khăn hơn, trong khi giữ lại các mảng được các báo cáo mô tả là có ý nghĩa chiến lược hơn.

Tín hiệu lớn: thương hiệu nội địa đang viết lại luật chơi

Samsung và các báo cáo truyền thông không mô tả quyết định này như một vấn đề đơn giản về nhu cầu. Những nguồn dẫn lời công ty nhắc đến cạnh tranh nội địa ngày càng gay gắt và môi trường kinh doanh thay đổi nhanh. Chosun cho biết lợi nhuận trong mảng thiết bị gia dụng đã giảm dưới sức ép từ các công ty Trung Quốc trong nước, trong khi The Korea Times nói cạnh tranh tăng mạnh và lợi nhuận suy yếu đã phủ bóng lên triển vọng kinh doanh TV và thiết bị gia dụng của Samsung tại Trung Quốc.

Đó mới là điểm mấu chốt. Các thương hiệu Trung Quốc không chỉ giành sự chú ý của người tiêu dùng; họ đã gây áp lực đủ lớn lên thị phần và tỷ suất sinh lời để một tên tuổi ngoại đã hiện diện lâu năm phải tính lại xem ngành hàng này còn đáng phòng thủ hay không.

Không còn chỉ là câu chuyện “hàng nội địa bám đuổi”

Một số báo cáo mô tả các thương hiệu nội địa Trung Quốc như những đối thủ ngày càng đáng gờm và đáng tin cậy hơn. Global Times dẫn lời một nhà phân tích Trung Quốc cho rằng việc Samsung dừng bán phản ánh quy luật thị trường bình thường, đồng thời cho thấy sức cạnh tranh ngày càng tăng của thương hiệu nội địa, với năng lực sản phẩm hiện có thể sánh với các đối thủ quốc tế. Caixin viết rằng các thương hiệu Trung Quốc đã cắt vào thị phần của đối thủ nước ngoài. China Daily thì nhìn nhận kế hoạch rút lui của Samsung như dấu hiệu của cạnh tranh tăng mạnh và sự trỗi lên của các thương hiệu nội địa.

Điều này làm thay đổi câu chuyện cũ giữa “thương hiệu ngoại cao cấp” và “đối thủ bản địa giá rẻ”. Bằng chứng trong các báo cáo cho thấy các nhà sản xuất TV và thiết bị gia dụng Trung Quốc không chỉ lấp đầy phân khúc thấp; tại Trung Quốc đại lục, họ đã đủ mạnh để buộc các thương hiệu toàn cầu phải bảo vệ cả mức giá lẫn mức độ liên quan của mình với người mua.

Lợi thế không chỉ nằm ở giá, mà còn ở độ hợp thị hiếu

CGTN cho biết Samsung từng đứng số 1 tại Trung Quốc với TV và smartphone, nhưng bắt đầu đi xuống từ giữa thập niên 2010 trong bối cảnh cạnh tranh nội địa gay gắt và, theo các chuyên gia ngành, chậm thích ứng với nhu cầu của người tiêu dùng Trung Quốc.

Điểm này quan trọng vì nó mở rộng lời giải thích vượt ra ngoài yếu tố giá. Trong điện tử tiêu dùng, lịch sử thương hiệu có thể giúp tạo niềm tin, nhưng không bảo đảm lòng trung thành nếu đối thủ bản địa bắt nhịp tốt hơn với điều người mua muốn. Trường hợp Samsung cho thấy “độ khớp” giữa sản phẩm và thị trường Trung Quốc đã trở thành một mục tiêu luôn chuyển động, và các công ty trong nước có thể ở vị thế thuận lợi hơn để phản ứng nhanh với mục tiêu đó.

Samsung đang chọn nơi đáng để cạnh tranh

Bước rút lui này cũng phù hợp với chiến lược tập trung nguồn lực. Chosun cho biết Samsung đang dồn trọng tâm vào di động và bán dẫn sau khi lợi nhuận thiết bị gia dụng chịu sức ép từ các công ty Trung Quốc trong nước. Caixin cũng viết rằng Samsung rút khỏi thị trường thiết bị gia dụng Trung Quốc để tập trung vào điện thoại di động, bán dẫn và thiết bị y tế.

Điều đó không có nghĩa Samsung suy yếu trên toàn cục. Nó cho thấy công ty đang chọn lọc hơn: thay vì bảo vệ mọi ngành hàng điện tử tiêu dùng truyền thống tại Trung Quốc, Samsung rời khỏi những mảng mà cạnh tranh nội địa đã khiến hoạt động bán hàng kém hấp dẫn hơn.

Có thể kết luận gì — và không nên kết luận quá đà

• Có thể thấy các thương hiệu TV và thiết bị gia dụng Trung Quốc đã đủ mạnh ngay tại sân nhà để gây áp lực lên thị phần và lợi nhuận của một tập đoàn toàn cầu lâu năm.
• Không thể nói Samsung rời Trung Quốc hoàn toàn; các báo cáo cho biết điện thoại và chip vẫn tiếp tục, và điện thoại di động Samsung vẫn được bán.
• Không thể suy ra rằng thương hiệu Trung Quốc thắng ở mọi ngành hàng trên toàn cầu. Bằng chứng ở đây tập trung vào thị trường bán TV và thiết bị gia dụng tại Trung Quốc đại lục, cùng chiến lược theo từng ngành hàng của Samsung.
• Đây cũng không phải một cú sụp đổ bất ngờ. Các báo cáo mô tả quá trình xói mòn kéo dài do cạnh tranh nội địa gay gắt, lợi nhuận suy yếu và tốc độ thích ứng chậm hơn với nhu cầu người tiêu dùng Trung Quốc.

Kết luận

Việc Samsung dừng bán TV và thiết bị gia dụng tại Trung Quốc là một tín hiệu về quyền lực thị trường. Sau 34 năm hiện diện trong mảng thiết bị gia dụng Trung Quốc, các báo cáo cho thấy đây là ngành hàng mà thương hiệu nội địa đã tích lũy đủ uy tín sản phẩm, thị phần và sức ép giá để khiến một tập đoàn toàn cầu phải lùi lại.

Nhưng ranh giới cũng cần được giữ rõ: Samsung vẫn hoạt động tại Trung Quốc trong các mảng khác, gồm điện thoại và chip. Đây là bước rút lui có mục tiêu khỏi những ngành hàng điện tử tiêu dùng khó nhằn, không phải một cuộc chia tay toàn diện với thị trường Trung Quốc.